II SA/Łd 861/22
WyrokWSA w Łodzi2023-01-31
Skład orzekający: Michał Zbrojewski, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Tomasz Porczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja fotowoltaiczna o mocy do 1 MW każda, stanowiąca odnawialne źródło energii, jest zwolniona z wymogu spełnienia zasady "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.z.p.?Ratio decidendi
Instalacja fotowoltaiczna o mocy do 1 MW każda, będąca odnawialnym źródłem energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii, korzysta ze zwolnienia z obowiązku spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na podstawie art. 61 ust. 3 tej ustawy. Literalna wykładnia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. jest prawidłowa i nie wymaga uwzględniania innych przepisów, takich jak art. 10 ust. 2a czy art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., ani parametrów mocy instalacji.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy dwóch farm fotowoltaicznych o łącznej mocy do 1 MW każda. Burmistrz Opoczna odmówił wydania decyzji, uznając, że inwestycja nie spełnia warunku "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) i nie stanowi odnawialnego źródła energii w rozumieniu ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. poprzez błędne uznanie, że wymóg "dobrego sąsiedztwa" ma zastosowanie do instalacji OZE.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Opoczna.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 5 sierpnia 2022 r. nr KO.420.147.2022 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Opoczna z dnia 25 kwietnia 2022 roku nr 72/2022 znak: RM.6730.24.2022; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz strony skarżącej P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. ał
Decyzją z dnia 5 sierpnia 2022 r., KO.420.147.2022 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735) - dalej: k.p.a.; art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 741 ze zm.) - dalej: u.p.z.p.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Opoczna z dnia 25 kwietnia 2022 r., nr 72/2022 o odmowie ustalenia na wniosek P. Sp. z o.o. z siedzibą w T. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch farm fotowoltaicznych o łącznej mocy do 1 MW każda, na działce o nr ew. [...], obręb [...], gm. [...].
Z akt sprawy wynika, że o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji skarżąca spółka wystąpiła wnioskiem z dnia 28 lutego 2022 r. Z treści złożonego wnioski wynika między innymi, że planowane przedsięwzięcie obejmuje montaż paneli fotowoltaicznych w ilości do 8000 sztuk o łącznej mocy do 2 MW wraz z inwerterami w ilości do 80 sztuk montowanych na konstrukcjach wsporczych, stacji kontenerowej, kontenerowych magazynów energii w ilości 1-2 sztuk, nieutwardzonej drogi dojazdowej o szerokości do 5 m, budowę ogrodzenia, złącz kablowych, kabli niskiego i średniego napięcia. Wielkość powierzchni zabudowy planowanej inwestycji wynosi do [...] ha. Z załączonego do wniosku załącznika graficznego – mapy zasadniczej w skali 1:1000 wynika, że teren planowanej inwestycji stanowią gruntu rolne (R V, R VI) oraz pastwiska stale (Ps IV), nie wymagające zgody na zmianę ich przeznaczenia na cele nierolnicze. Wnioskodawca podkreślił, iż planowane przedsięwzięcie stanowi instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, a co za tym idzie w sprawie znajduje zastosowanie wyłączenie, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Do wniosku spółka załączyła decyzje burmistrza Opoczna z dnia 10 stycznia 2022 r. o środowiskowych uwarunkowaniach bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz oświadczenia operatora sieci energetycznej o zapewnieniu dostaw energii elektrycznej oraz możliwościach przyłączenia planowanej do realizacji instalacji do sieci dystrybucyjnej.
Decyzją z dnia 25 kwietnia 2022 r. Burmistrz Opoczna odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji z uwagi na niespełnienie warunków z art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 u.p.z.p. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ podnosił, iż wbrew stanowisku spółki planowana inwestycja nie stanowi odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r., a rozstrzygając w przedmiocie lokalizacji przedsięwzięć polegających na budowie farm fotowoltaicznych niezbędnym jest uwzględnienie treści art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lokalizacja tego rodzaju przedsięwzięcia jest możliwa jedynie w drodze decyzji administracyjnej, po spełnieniu przez inwestora łącznie, warunków określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w tym określonej w pkt 1 powołanego przepisu zasady "dobrego sąsiedztwa". Zdaniem organu, w rozpoznawanej sprawie przesłanka określona w art. 61 ust. 1 pkt 1 nie została spełniona, gdyż załączonej do akt sprawy analizy urbanistycznej sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania wynika, że w obszarze analizowanym występują tereny dróg, tereny zabudowy zagrodowej, mieszkaniowej jednorodzinnej oraz tereny niezabudowane, dla których planowane przedsięwzięcie o charakterze przemysłowym nie stanowi kontynuacji funkcji dla istniejącej zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu. Ponadto w ocenie organu I instancji w sprawie nie została spełniona przesłanka zgodności planowanego przedsięwzięcia z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.), gdyż pozostaje ona w sprzeczności z kierunkami zagospodarowania terenu wynikającymi z obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], przyjętego uchwalą Rady Miejskiej w Opocznie z dnia 5 października 2015 r., nr XIII/114/2015.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucała naruszenie:
- art. 7, art. 7a art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów i materiałów sprawy. A także rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych poszczególnych norm prawnych na niekorzyść inwestora, a w konsekwencji wydanie decyzji odmawiającej ustalenia warunków dla inwestycji, pomimo spełnienia przez inwestora ustawowych warunków;
- art. 107 § 1 pkt 5 i pk6 k.p.a. poprzez przywołanie w uzasadnieniu decyzji nieaktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych wypracowanego na gruncie art. 61 ust. 3 u.p.z.p.;
- art. 10 ust. 2a w zw. z art. 9 ust. 5 u.p.z.p. poprzez błędne przyjęcie, że brak wyznaczenia w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] obszarów przeznaczonych na umieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy powyżej 500 kW może stanowić podstawę do negatywnego rozpatrzenia wniosku spółki, w sytuacji, gdy studium niema charakteru aktu prawa miejscowego i nie jest wiążące dla inwestora;
- art. 61 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. poprzez jego zastosowanie i odmowę ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji z uwagi na niespełnienie warunku "dobrego sąsiedztwa" w sytuacji, gdy przepis ten nie znajduje zastosowania do odnawialnych źródeł energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, z uwagi na wyłączenie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p.;
- art. 56w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. poprzez odmowę ustalenia warunków zabudowy w sytuacji, gdy planowane zamierzenie jest zgodne z przepisami u.p.z.p. oraz przepisami odrębnymi.
W obszernym uzasadnieniu spółka przedstawiła argumentację wskazującą w jej ocenie na zasadność podniesionych zarzutów, wnosząc końcowo o zmianę kwestionowanej decyzji bądź jej uchylenie.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 5 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na podstawy prawne podjętego rozstrzygnięcia, w tym między innymi na przepisy art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1, ust. 3 oraz art. 2 pkt 13 i art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Dalej mając na uwadze dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, Kolegium odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych podnosiło, że instalacje fotowoltaiczne o mocy przekraczającej 500 kW (moc wynikająca z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 października 2021 r.) z wyłączeniem wskazanych w ww. przepisie wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, Vlz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz z wyłączeniem urządzeń innych niż wolnostojące, należy kwalifikować jako zabudowę przemysłową wymagającą analizy przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Instalacje te nie korzystają bowiem ze zwolnienia wynikającego z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przewidzianego dla urządzeń infrastruktury technicznej i odnawialnych źródeł energii. Kolegium podkreśliło, że brzmienie art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. dowodzi, że wolą ustawodawcy jest, aby inwestycje, w ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (obecnie 500 kW), były realizowane przede wszystkim na podstawie ustaleń planu miejscowego. Nie wyklucza to możliwości ubiegania się o decyzję o warunkach zabudowy takiej inwestycji, ale wówczas wymagane jest spełnienie wymogów art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Wobec tego, ze względu na moc planowanej przez skarżącą do realizacji instalacji fotowoltaicznej do 1 MW, zgodnie z powołanym w decyzji orzecznictwem sądów administracyjnych, wydanie decyzji lokalizacyjnej uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., gdyż odstępstwa z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie stosuje się.
Tym samym Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji wymagało przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu zgodnie z obowiązującymi przepisami u.p.z.p. oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., nr 164, póz. 1588 ze zm.). W tym zakresie Kolegium wskazało, iż jak wynika z prawidłowo przeprowadzonej analizy urbanistycznej, której zarówno cześć opisowa, jak i cześć graficzna stanowią załączniki do kwestionowanej odwołaniem decyzji organu I instancji, w obszarze analizowanym, wyznaczonym w granicach 204 m od granic ewidencyjnych działki, na której inwestor planuje realizację przedmiotowego przedsięwzięcia art. 61 ust. 5a u.p.z.p.) występują tereny dróg, tereny zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej jednorodzinnej oraz tereny niezabudowane. Nie występuje natomiast zabudowa o charakterze produkcyjnym, co oznacza, iż brak jest obiektów budowlanych, których funkcja byłaby podstawą do uznania jej za wystarczającą do spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. dla planowanej inwestycji.
W sprawie nie znajduje nadto zastosowania wyłączenie z art. 61 ust. 2 u.p.z.p., gdyż zgodnie z postanowieniami nieobowiązującej już uchwały Rady Miejskiej w Opocznie z dnia 24 sierpnia 1994 r. , nr III/14/94 w sprawie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania Miasta [...] działka, na której inwestor planuje przedmiotową inwestycję położona była w strefie ochrony ekologicznej - jednostka urbanistyczna [...], dla której obowiązywały ustalenia: "Tereny ochrony ekologicznej o najistotniejszym znaczeniu dla mikroklimatu miasta. Adaptacja istniejącej funkcji. Preferencje dla rozwoju intensywnych kultur rolniczych i sadownictwa. Obowiązuje całkowity zakaz wznoszenia obiektów kubaturowych za wyjątkiem pomieszczeń na narzędzia rolnicze Pc max=25m2. Adaptuje się zieleń śródpolną i inne użytki ekologiczne, stanowiące siedlisko dzikiej fauny i flory". W konsekwencji powyższego organ uznał, iż brak jest możliwości ustalenia wnioskowanych przez spółkę warunków zabudowy.
Za nieuzasadnione organ odwoławczy uznał natomiast stanowisko organu I instancji, co do niespełnienia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., to jest braku zgodności z przepisami odrębnymi, tu art. 10 ust. 2a u.p.z.p. oraz powoływanego obowiązującego Studium, które nie stanowią przepisów odrębnych w rozumieniu w/w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Natomiast, co do pozostałych zarzutów w ocenie Kolegium dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz zgromadzony materiał dowodowy były wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, a podjęta decyzja organu I instancji odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem organu w sprawie nie doszło także do naruszenia przepisu art. 7a § 1 k.p.a., gdy dotyczy on wyłącznie sytuacji, gdy przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku lub też pozbawienie , czy też ograniczenie przysługującej jej uprawnienia, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucała naruszenie art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez błędne uznanie, iż dla wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji konieczne jest spełnienie wszystkich warunków, wymienionych w art. 61 ust. 1 ustawy w sytuacji, gdy przedmiotowa inwestycja stanowi instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii i jako taka korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p.
Z uwagi na powyższe, spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie wnosiła o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła obszerną argumentację dotyczącą zawartego w skardze zarzutu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ wnosił o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
W piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2022 r. pełnomocnik spółki odwołał się w sposób obszerny do poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazując, iż planowana przez nią inwestycja stanowi instalację odnawialnego źródła energii, korzystającego ze zwolnienia, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że skarga P. Sp. z o.o. z siedzibą w T. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym skarżąca spółka oraz organ administracji, a zawiadomione o powyższym wniosku uczestnicy postępowania w zakreślonym prawem terminie nie wnosili o przeprowadzenie rozprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W rozpoznawanej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w T. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 5 sierpnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Opoczna z dnia 25 kwietnia 2022 r. o odmowie ustalenia na wniosek skarżącej z dnia 28 lutego 2022 r., warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch farm fotowoltaicznych o łącznej mocy do 1 MW każda, na działce o nr ew. [...], obręb [...], gm. [...].
Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 741) - dalej: u.p.z.p.; w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 stycznia 2022 r. wydania warunków zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym.
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, iż objęte wyżej wskazanym wnioskiem, planowane przez skarżącą do realizacji przedsięwzięcie obejmuje budowę dwóch farm fotowoltaicznych o mocy do 1 MW każda, w skład których wchodzą: panele fotowoltaiczne w ilości do 8000 sztuk o łącznej mocy do 2 MW wraz z inwerterami w ilości do 80 sztuk montowanych na konstrukcjach wsporczych, kontenerowa stacja transformatorowa, kontenerowe magazyny energii w ilości 1-2 sztuk, nieutwardzona droga dojazdowa o szerokości do 5 m, ogrodzenie, złącza kablowych, kable niskiego i średniego napięcia. Wielkość powierzchni zabudowy planowanej inwestycji wynosi do [...] ha. Z załączonego do wniosku załącznika graficznego – mapy zasadniczej w skali 1:1000 wynika, że teren planowanej inwestycji stanowią gruntu rolne (R V, R VI) oraz pastwiska stale (Ps IV), nie wymagające zgody na zmianę ich przeznaczenia na cele nierolnicze. Do wniosku spółka załączyła decyzje burmistrza Opoczna z dnia 10 stycznia 2022 r. o środowiskowych uwarunkowaniach bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz oświadczenia operatora sieci energetycznej o zapewnieniu dostaw energii elektrycznej oraz możliwościach przyłączenia planowanej do realizacji instalacji do sieci dystrybucyjnej.
Powyższe ustalenia nie są sporne pomiędzy stronami postępowania, jak i nie budzą jakichkolwiek wątpliwości Sądu.
Natomiast zasadniczą kwestią sporna pozostaje możliwość zastosowania w sprawie wyłączenia, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p., z uwagi na charakter planowanej inwestycji, stanowiącej w ocenie skarżącej instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (tekst. Jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 1378).
Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że teren, na którym zlokalizowana jest działka o nr ew. [...], na której skarżąca zamierza zrealizować przedmiotową inwestycję nie jest objęta aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta [...]. Tym samym ustalenie warunków zabudowy dla planowanego przedsięwzięcia wymagało wydania decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie tj.: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem art. 5, jest wystarczające dla projektowanego zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 428, 784 i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
Stosownie zaś do art. 61 ust. 3 przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.
Przez instalację odnawialnego źródła energii, zgodnie z dyspozycją art. 2 pkt 13 powołanej wcześniej ustawy o odnawialnych źródłach energii należy rozumieć instalację stanowiącą wyodrębniony zespół: a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energii jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego - a także połączony z tym zespołem magazyn energii, w tym magazyn biogazu rolniczego.
Natomiast jak wynika z art. 2 pkt 22 wyżej wskazanej ustawy odnawialne źródło energii - odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów.
Przy czym, co wymaga podkreślenia ustawodawca nie zawarł w treści powołanego wyżej przepisu art. 2 pkt 13 ustawy jakiegokolwiek rozróżnienia instalacji, w tym między innymi pod kątem ich mocy. Tego rodzaju rozróżnienie nie wynika także z przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p.
Mając na uwadze treść przywołanego wyżej przepisu stwierdzić należy, że planowana przez spółkę inwestycja – dwie farmy fotowoltaiczne o mocy do 1 MW każda włącznie wraz z infrastrukturą techniczną - jest inwestycją, o której mowa w art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii, a zasadniczy problem powstały na tle okoliczności niniejszej sprawy dotyczy wykładni przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1524), zgodnie z którym, przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.
W skazać również należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowane na tle przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. odnośnie tego rodzaju inwestycji nie jest jednolite.
Pierwszy z przyjętych w orzecznictwie poglądów wskazuje, że kategoryczne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie daje podstaw do wprowadzania ograniczeń w jego zastosowaniu wynikających m.in. z mocy czy innych parametrów jakimi ma się charakteryzować lokalizowana instalacja odnawialnego źródła energii oraz że dokonywanie rekonstrukcji treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie jest właściwe ze względu na wewnętrzny i niewiążący przy wydawaniu decyzji charakter postanowień studium (por. wyroki NSA: z 29 czerwca 2022 r., II OSK 1276/21; z 12 października 2022 r., II OSK 1482/21; z 3 listopada 2022 r., II OSK 2130/22, z 22 listopada 2022 r., II OSK 2249/22; wyrok WSA w Poznaniu z 16 marca 2022 r., IV SA/Po 96/22, wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 września 2022 r., II SA/Bd 549/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Taki pogląd prezentuje strona skarżąca.
Wśród drugiej grupy poglądów wskazuje się, że przy wykładni przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie należy ograniczać się tylko do wykładni językowej, ale wskazane jest również sięgnięcie do reguł wykładni systemowej i celowościowej. Odwołując się do art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wskazuje się, że tego rodzaju inwestycje mają niewątpliwie istotne znaczenie dla kształtowania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego w związku z czym przy stosowaniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. należy uwzględnić regulacje zawarte w studium. Przy czym w przypadku, gdy postanowienia studium nie przewidują na danym terenie lokalizacji urządzeń odnawialnych źródeł energii o mocy wyższej niż wskazana w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., w orzecznictwie przyjmuje się, że albo nie jest w takiej sytuacji możliwe wydanie warunków zabudowy w ogóle albo możliwe jest wprawdzie wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale na zasadach ogólnych, tj. przy spełnieniu wszystkich warunków wynikających z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. (por. wyroki: WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 maja 2021 r., II SA/Go 277/21, wyrok WSA w Gdańsku z 23 lutego 2022 r., II SA/Gd 629/21 i wyroki tutejszego sądu, przykładowo: z 14 lipca 2022 r., II SA/Łd 291/22 z 9 sierpnia 2022 r., II SA/Łd 520/22; z 13 maja 2022 r., II SA/Łd 321/22; z 6 maja 2022r. II SA/Łd 293/22; z 4 maja 2022 r., II SA/Łd 278/22 oraz wyrok NSA z 19 grudnia 2020 r.; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tutejszy Sąd dotychczas prezentował stanowisko zbieżne ze stanowiskiem przedstawionym w decyzji organu odwoławczego, opierające się na drugim z wymienionych poglądów, jednak nie doczekało się ono kontynuacji, o czym świadczą wskazane wyżej orzeczenia NSA, a w szczególności wyrok NSA z 3 listopada 2022 r., II OSK 2130/22. W konsekwencji za nieusprawiedliwione uznać wypada dokonywanie wykładni art. 61 ust. 1 u.p.z.p. z uwzględnieniem treści art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.
Skoro zatem, w realiach rozpoznawanej sprawy planowane do realizacji przez inwestora przedsięwzięcie, objęte wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy – budowa dwóch elektrowni fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1 MW każda – stanowi instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii, to jednoznaczne brzmienie powołanych wyżej przepisów skutkują uznaniem, iż w sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wyłączający obowiązek spełnienia przez przedmiotową inwestycję warunków, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 powołanego przepisu. Jak wynika bowiem z powołanych już wcześniej orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, niejako kształtujących aktualny kierunek orzeczniczy, co do zastosowania do tego rodzaju inwestycji wyłączenia z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., "dokonywania rekonstrukcji treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie można utożsamiać z zastosowaniem systemowej wykładni prawa. Brak jest bowiem ich systemowego powiązania. W konsekwencji powyższa argumentacja jest wystarczająca do stwierdzenia, że stosowanie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wykładanego wyłącznie literalnie jest zabiegiem prawidłowym. Tym samym stosowanie tego przepisu nie powinno się odbywać z uwzględnieniem pozostałych przepisów u.p.z.p., w szczególności art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a. Wnioski te potwierdzają motywy zmian legislacyjnych, które doprowadziły do nadania przepisowi art. 61 ust. 3 u.p.z.p. aktualnego brzmienia. Nastąpiło to na podstawie wymienionego wcześniej art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw. Z dniem wejścia w życie ww. ustawy (29 sierpnia 2019r.), instalacje odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. dodano do art. 61 ust. 3 u.p.z.p. jako kolejne obiekty zwolnione z wymogów spełnienia warunków wynikających z zasady dobrego sąsiedztwa. Ani z treści zmienionego przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p., ani z treści art. 2 pkt 13 u.o.z.e. nie wynika ustalenie, że dotyczą one instalacji odnawialnego źródła energii wyłącznie o określonej mocy (wcześniej do 100 kW, czy obecnie do 500 kW od 30 października 2021 r.). Efektem powyższej nowelizacji było więc jednoznaczne wyłączenie instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. spod konieczności spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa, niezależnie od mocy instalacji".
Mając zatem na uwadze wszystkie wskazane powyżej argumenty Sąd stwierdził, że organy obu instancji błędnie uzależniły zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie od kwalifikacji spornej instalacji fotowoltaicznej jako urządzenia wymagającego spełnienia zasady "dobrego sąsiedztwa". W konsekwencji uchybiły przepisom art. 61 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wykluczenie literalnej wykładni przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p., a skupienie się na poszukiwaniu wykładni systemowej, doprowadziło do wydania decyzji odmownej, która jest przedwczesna i nie uwzględnia możliwości realizacji spornej inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy (art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p.), dla której nie ma potrzeby spełnienia wymogu dobrego sąsiedztwa.
Rozpatrując sprawę ponownie organy obowiązane będą do uwzględnienia oceny prawnej sformułowanej w niniejszym uzasadnieniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz.U.2018 r. poz. 265).
m. d.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło