II SA/Łd 862/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Referent - stażysta Izabela Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi W. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] Nr [...]. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w G. przyznał W. O. zasiłek stały od dnia 1 czerwca 2005 r. do 31 maja 2006 r. w wysokości 93,83 zł, miesięcznie. Ośrodek pomocy społecznej stwierdził, iż strona spełnia przesłanki do przyznania pomocy w formie zasiłku stałego, a jego wysokość uzależniona jest od dochodu rodziny. W odwołaniu od powyższej decyzji W. O. zakwestionował treść decyzji organu I instancji i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...]. W uzasadnieniu wydanej decyzji Kolegium wyjaśniło, iż przyznana pomoc nie ma charakteru uznaniowego, ale jest wyłącznie konsekwencją stosowania zasad jej przyznawania określonych w ustawie i jest wynikiem matematycznego wyliczenia. Organ wskazał, że zasady przyznania zasiłku stałego uregulowane zostały w art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomowcy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którym zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zasiłek ten ustala się w wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, które wynosi 316 zł, a dochodem na osobę w rodzinie, przy czym kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przed wydaniem decyzji W. O. mieszkał i prowadził wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Miesięczny dochód rodziny składał się z zasiłku dla bezrobotnych żony w wysokości 448,84 zł, dodatku mieszkaniowego w kwocie 34,67 zł, zasiłku rodzinnego w kwocie 43 zł, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania w kwocie 40 zł oraz dobrowolnej alimentacji matki B. O. rzecz syna W. w wysokości 100 zł. Biorąc pod uwagę wskazane wyliczenia organ uznał, że dochód rodziny skarżącego wynosił 666,51 zł ,wobec tego dochód na osobę w rodzinie 222,17 zł ( 666,51 zł : 3 osoby =222,17 zł ), a w konsekwencji zasiłek stały przysługujący odwołującemu się – 93,83 zł miesięcznie ( 316 -222,17= 93,83 ). W podsumowaniu uzasadnienia decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i wydał poprawną decyzję, zgodną z obowiązującymi normami prawa. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego W. O. zakwestionował wysokość przyznanego zasiłku stałego. Stwierdził, iż organ I instancji błędnie wyliczył wysokość dochodu osiąganego przez rodzinę skarżącego przyjmując, że W. O. otrzymuje od matki 100 zł stałej pomocy, której to kwoty faktycznie nie dostawał. Ponadto skarżący stwierdził, że organ przyznając zasiłek stały nie brał pod uwagę wydatków ponoszonych przez skarżącego na opłaty i leki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ II instancji nie podzielił również argumentu skarżącego, iż nie otrzymuje pomocy od swojej matki wskazując, iż w aktach sprawy znajduje się dokument świadczący o zobowiązaniu się B. O. do świadczenia na rzecz syna w wysokości 100 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej obowiązującymi w dniu wydania zaskarżonej decyzji oraz uwzględnia stan faktyczny zaistniały do tego dnia. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, 77, 80, Kpa), co mogło zaś mieć wpływ na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego – art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza 316 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie". W myśl natomiast art. 8 ust. 3 za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszony o wymienione enumeratywnie obciążenia. Organ ustalając przychody miesięczne skarżącego, zaliczył do dochodu w rozumieniu wskazanego powyżej przepisu alimenty w kwocie 100 zł miesięcznie, które skarżący miałby otrzymywać od matki. Ustalenie to organ oparł na oświadczeniu złożonym przez B. O. w dniu 6 czerwca 2005 r. podczas wywiadu sporządzonego przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. Nie ulega wątpliwości, że takie oświadczenie nie wywiera żadnych skutków prawnych i nie może stanowić podstawy wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu jego wykonania w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Organ nie wyjaśnił jednak, czy B. O. dobrowolnie alimentuje syna tą kwotą, a jeśli tak, to od kiedy ? Oświadczenie zostało bowiem złożone dopiero 6 czerwca 2005 r., a organ wydając decyzję w dniu 13 czerwca 2005 r. winien uwzględnić dochód skarżącego z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie zasiłku stałego, czyli z maja 2005 r. Okoliczność ta uszła uwadze organów obu instancji, a miała istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia złożonego przez uprawnionego wniosku. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. Z uwagi na to, że w organ I instancji w swojej decyzji przyznał skarżącemu zasiłek w kwocie 93,83 zł miesięcznie, Sąd nie zamieścił w sentencji wyroku rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 152 powołanej ustawy. Rzeczą organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie jednoznaczne ustalenie wysokości dochodu rodziny skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie świadczenia z funduszu pomocy społecznej, wyjaśnienie poprzez ewentualne przesłuchanie B.O. oraz skarżącego, czy skarżący otrzymuje od matki alimenty w kwocie 100 zł miesięcznie, a jeśli tak, to od kiedy świadczenie to jest przekazywane. Umożliwi to bowiem prawidłowe wyliczenie kwoty należnego skarżącemu zasiłku stałego w oparciu o art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.).