II SA/Łd 863/15

Dnia 5 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2016 roku sprawy ze skargi A. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. S., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Łodzi przy al. [...] wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) – w skrócie: "K.p.a." – utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy D. z dnia [...], którym odmówiono wznowienia postępowania, zakończonego decyzją tego organu z dnia [...], umarzającą postępowanie w sprawie nielegalnego zasypania rowu odwadniającego z wód powierzchniowych na działce nr ewid. 162/2 w miejscowości K., gm. D. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że decyzja organu I instancji z dnia [...], umarzająca postępowanie w sprawie rowu odwadniającego została doręczona A. U. w dniu 28 listopada 2013 roku. A. U. nie zaskarżył powyższej decyzji. Natomiast w dniu 27 marca 2015 roku złożył on podanie o wznowienie postępowania w ww. sprawie, powołując dwie przesłanki wznowienia tj. sfałszowanie dokumentów i decyzji (sfałszowanie danych adresowych jego i jego żony, sfałszowanie i poświadczenie nieprawdy w decyzji) – przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., a także pozbawienia go udziału w postępowaniu, a tak w istocie to w oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] – przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Następnie organ odwoławczy przytoczył motywy wydania przez organ I instancji rozstrzygnięcia organu I instancji, zdaniem którego A. U. przekroczył termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. O decyzji dowiedział się w dniu jej doręczenia, tj. 28 listopada 2013r., a zatem termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. upłynął 28 grudnia 2013r. Natomiast żądając wznowienia w oparciu o zarzut wydania decyzji na podstawie sfałszowanych dowodów skarżący sam wskazał, że dowody te zostały wykazane w uzasadnieniu decyzji. Wiedział zatem o tej przesłance z dniem otrzymania decyzji z uzasadnieniem. Oznacza to, że również w zakresie tej przesłanki strona uchybiła terminowi do wniesienia podania o wznowienie, gdyż termin ten upłynął z dniem 28 grudnia 2013r. W konsekwencji organ I instancji uznał, że nie jest zasadnym wszczynanie postępowania z urzędu. Kolegium wskazało także, że w zażaleniu na ww. postanowienie A. U. zarzucił m. in., iż protokół oględzin z dnia [...] został sporządzony niezgodnie z formą protokołu, bowiem członkowie komisji są osobami niekompetentnymi, nieznającymi się w temacie melioracji, w protokole nie zostały wskazane osoby uczestniczące w oględzinach, przez co nie może odnieść się co do świadków celem udowodnienia swojej nieobecności podczas oględzin, brak jest podpisów w protokole, w interesie Wójta było, żeby nie uczestniczył w ww. oględzinach, dlatego zostały sfałszowane dane adresowe jego i jego żony, o zaistniałym przestępstwie fałszowania dokumentów informował Wójta Gminy wielokrotnie, ale w każdym przypadku Wójt się do tego nie ustosunkował, fakt sfałszowania dokumentów zgłosił do Prokuratury i toczy się obecnie postępowanie przygotowawcze, jego pismo z dnia 30 października 2013r. nie było w ogóle brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji z dnia [...], w piśmie z dnia 26 marca 2015r. do Kolegium opisał formy pomówienia, poświadczenia nieprawdy, kłamstw w wydanej decyzji z dnia [...] A. U. w zażaleniu wniósł o podjęcie sprawy modernizacji gruntów w roku 2008 (chodzi o sfałszowanie map; rów zaznaczony na mapie w rzeczywistości nie istnieje). Przedstawia też zarzuty pod adresem pracowników Urzędu Gminy D. i Przewodniczącego Rady Gminy. W oświadczeniu z dnia 8 czerwca 2015r. wniósł, podobnie, jak w zażaleniu, o wyjaśnienie przez Urząd Gminy D. sposobu modernizacji gruntów w 2008r. i sfałszowania map geodezyjnych poprzez naniesienie nieistniejącego rowu Skarbu Państwa. Rozpatrując zażalenie organ II instancji wyjaśnił w pierwszej kolejności istotę wznowienia postępowania administracyjnego, a następnie odwołując się do treści art. 145 § 1 K.p.a. wskazał na przesłanki tego trybu nadzwyczajnego, podkreślając, że w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania można wyróżnić: fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania; postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia; a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 K.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a. Organ odwoławczy wskazał następnie, że decyzja z dnia [...] o umorzeniu postępowania została doręczona A. U. w dniu 28 listopada 2013r. i nie była przez niego zaskarżona. Postępowanie w sprawie toczyło się z jego wniosku, a przed wydaniem decyzji zapewniono stronie możliwość zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, co wynika jednoznacznie z akt sprawy. Skarżący z tego prawa zresztą skorzystał. Kolegium uznało, że co do sfałszowania dokumentów to bez wątpienia o ich istnieniu skarżący dowiedział się najpóźniej w chwili otrzymania decyzji. Wskazuje je przecież w zażaleniu, jako opisane przez organ pierwszej instancji w ocenianej decyzji. To samo dotyczy ewentualnego sfałszowania treści decyzji. Z kolei o tym, że został pozbawiony udziału w postępowaniu, a właściwie w oględzinach w dniu [...] skarżący wiedział już w toku postępowania, bowiem w piśmie z dnia 30 października 2013r. porusza już te kwestie. Skoro zatem wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie został złożony dopiero w dniu 27 marca 2015r. nie budzi wątpliwości, że terminy z art. 148 K.p.a. zostały naruszone. To z kolei uzasadnia odmowę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wójta z dnia [...]. W tej sytuacji nie mogą być rozważane kwestie co do meritum zgłoszonych przez skarżącego zarzutów. Zażalenie tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestie dotyczące modernizacji ewidencji gruntów pozostają poza zakresem niniejszej sprawy. A. U. wniósł skargę do sądu administracyjnego na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., podnosząc zarzuty tożsame jak w zażaleniu. Skarżący opisał stan sprawy oraz podniósł przede wszystkim kwestię fałszowania dokumentów w toku prowadzonego postępowania o naruszenie stosunków wodnych przez organ pierwszej instancji, w tym sfałszowanie danych osobowych jego i jego żony, jak również kwestę uniemożliwienia mu uczestniczenia w oględzinach przeprowadzonych w terenie w dniu [...] oraz sfałszowania treści decyzji z dnia [...]. W ocenie skarżącego, są to przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4 i 5 K.p.a. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, badając zgodność (legalność) zaskarżonego aktu z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądu jest postępowanie w sprawie wniosku o wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania jest jednym z trybów nadzwyczajnych, jego zasady zawarte zostały w przepisach art. 145 – 151 k.p.a. Jest to postępowanie dwuetapowe. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W pierwszym etapie organ administracji publicznej ocenia jedynie pod względem formalnym wniosek o wznowienie postępowania, tj. bada, czy wniosek ten odpowiada wymogom pisma procesowego, czy został wniesiony w terminie oraz czy wskazana jest w nim jedna z podstaw wznowieniowych wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. Dopiero pozytywna ocena spełnienia powyższych wymogów formalnych daje podstawy do wznowienia postępowania i wydania jednego z rozstrzygnięć, o których stanowi przepis art. 151 k.p.a. W sytuacji, gdy z twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, że wniosek składa podmiot nie będący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ odmawia wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W świetle przytoczonych regulacji ustawowych rozstrzygnięcie organów w niniejszej sprawie nie budzi zastrzeżeń. Trafnie organy uznały, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem terminu, o którym stanowi przepis art. 148 148 § 1 k.p.a. Niesporny jest przy tym stan faktyczny, ustalony przez organy w zakresie okoliczności wniesienia podania o wznowienie postępowania. Skarżący powołał się na dwie przesłanki wznowienia – sfałszowanie dokumentów (art.145 § 1 pkt 1 k.p.a ) oraz pozbawienie udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Do wznowienia postępowania z przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wymagane jest, oprócz zachowania terminu: 1) stwierdzenie sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu albo 2) uznanie przez organ, że sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o wznowienie, zarzut oparcia decyzji na sfałszowanych dowodach dotyczy wysłania powiadomienia o przeprowadzeniu dowodu z oględzin na niewłaściwy adres (wg skarżącego to sfałszowanie danych osobowych), w konsekwencji w ocenie skarżącego doszło do sfałszowania protokołu i poświadczenia w nim nieprawdy. Podobnie kwestionowanie kwalifikacji osób sporządzających protokół, zarzuty dotyczące sposobu jego sporządzenia nie stanowią o fałszerstwie dokumentu. Niesporne wysłanie powiadomień na niewłaściwy adres było oczywiście naganne, ale nie stanowi to o sfałszowaniu dowodu, zawiadomienie o terminie czynności jest bowiem czynnością techniczną, a nie dowodem w sprawie. Podobnie kwestionowanie tez przyjętych w uzasadnieniu ostatecznej decyzji z dnia [...] nie przesądza o fałszerstwie dowodów. Skarżący nie przedłożył zaś żadnych prawomocnych dowodów, potwierdzających zarzut sfałszowania jakiegokolwiek dowodu w roku postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy D. Przede wszystkim jednak z uwagi na to, że skarżący podaje jako uzasadnienie sfałszowania dowodów ww okoliczności, znane mu już w toku postępowania i w dacie doręczenia uzasadnienia decyzji, trafnie organy uznały, że termin do złożenia wniosku o wznowienie z tej przyczyny biegnie od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Wówczas bowiem skarżący mógł się dowiedzieć, na jakich przesłankach faktycznych organ oparł swe rozstrzygnięcie. Jednocześnie zauważyć należy, że skarżący nie dysponuje zaś urzędowym potwierdzeniem sfałszowania dowodów, przyjętych przez organ jako istotne. Trafnie organy uznały też, że nie został zachowany termin do złożenia podania o wznowienie z powodu pozbawienia skarżącego udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, ). W przypadku tej przesłanki termin jednego miesiąca, o którym stanowi art. 148 § 1 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W niniejszej sprawie jest to dzień doręczenia skarżącemu decyzji, czyli 28 listopada 2013 roku. Termin do złożenia podania o wznowienie z tej przyczyny upłynął zatem w dniu 28 grudnia 2013 roku. Zatem całkowicie uprawniony jest wniosek organów o niedochowaniu terminu do żądania wznowienia , co skutkuje odmową wznowienia w trybie art. 149 § 3 k.p.a. Niezależnie od powyższych uwag wskazać należy, że w niniejszej sprawie również na etapie wstępnego badania sprawy można postawić tezę o braku przesłanki do wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przy powołaniu się na tę podstawę wznowienia co do zasady organ zobowiązany jest wznowić postępowanie, a dopiero w dalszej kolejności badać istnienie tej przesłanki. Jednakże już lektura uzasadnienia wniosku o wznowienie postępowania pozwala na tezę, że w istocie nie został on oparty na ustawowej przesłance, sprecyzowanej w powołanym art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarzut skarżącego dotyczy bowiem niepowiadomienia o terminie dowodu z oględzin. Nie budzi wątpliwości, że do uchybienia tego doszło z powodu wysłania powiadomień na niewłaściwy adres, ale nie jest uprawniony wniosek o sfałszowaniu danych osobowych.. Błędna jest też teza, że skarżący został w ten sposób pozbawiony udziału w sprawie. Niepowiadomienie strony postępowania o przeprowadzeniu dowodu, jednego z wielu składających się na postępowanie wyjaśniające w danej sprawie, choć niewątpliwie naganne, nie przesądza, że osoba taka została pobawiona udziału w postępowaniu. Tak więc zarzut niepowiadomienia o oględzinach w dniu [...] nie przesądza o pozbawieniu strony udziału w postępowaniu. Także zatem i z tych powodów trafnie organy uznały, że nie zachodzi podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., niezależnie od faktu, że o istnieniu tego zarzutu skarżący wiedział już w dniu 28 listopada 2013. W skardze do WSA w Łodzi skarżący powołał również przesłankę wznowienia sprecyzowaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym to przepisem wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw nowe fakty lub dowody istniejące w dacie wydania decyzji a nieznane organowi, który wydał decyzję. Zarzutu tego jednak skarżący nie podniósł w podaniu o wznowienie postępowania, organ zatem nie był zobligowany do rozważenia tej przesłanki. Niezależnie od tego skarżący nie wskazał, jakie istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody wyszły na jaw. Skarżący przecież cały czas podkreślał, że organ rozstrzygał o sfałszowane dokumenty. Nie podnosił natomiast kwestii, że istnieją nowe okoliczności faktyczne lub dowody nieznane organowi. Na marginesie jedynie, w związku z treścią zarzutów skargi i podania o wznowienie należy podkreślić, że tryb wznowienia postępowania nie jest kolejną formą zaskarżenia decyzji jak w trybie zwykłym, służącą w sytuacji, gdy strona postępowania z jakichkolwiek przyczyn nie wniesie środka odwoławczego w zwykłym postępowaniu. Instytucja wznowienia postępowania nie może być utożsamiana z narzędziem, które ma służyć naprawieniu każdej decyzji. Istota tej instytucji polega na tym, że wznowione zostaje postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, gdyż wystąpiły pewne, enumeratywnie wskazane przez ustawodawcę przesłanki. Jednak z całą pewnością nie należą do takich okoliczności fakty wskazane przez skarżącego. Z uwagi na powyższe sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako pozbawionej uzasadnionych podstaw. Lp/