II SA/Łd 866/25

WyrokWSA w Łodzi2026-01-23

Skład orzekający: Michał Zbrojewski, Piotr Mikołajczyk, Tomasz Porczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne wydane przez Inspektora Ochrony Środowiska, nakazujące usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska, jest zgodne z prawem, jeśli skarżąca spółka kwestionuje ustalenia faktyczne organu i precyzję sformułowań zarządzenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zarządzenie pokontrolne za zgodne z prawem. Stwierdzono, że zarządzenie zostało wydane na podstawie ustaleń kontroli, które znalazły odzwierciedlenie w protokole kontroli. Sąd podkreślił, że zarządzenie pokontrolne ma charakter sygnalizacyjny i przypomina o istniejących obowiązkach, a jego zgodność z prawem polega na korelacji z ustaleniami kontroli i oparciu na przepisach prawa oraz wydanych zezwoleniach, a nie na weryfikacji stanu faktycznego po kontroli.
Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. złożyła skargę na zarządzenie pokontrolne Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które nakazywało usunięcie nieprawidłowości w zakresie gospodarki odpadami i ochrony środowiska. Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów, nieprecyzyjne sformułowanie zarządzenia oraz wydanie go w oparciu o niepełny stan faktyczny. Organ Inspekcji Ochrony Środowiska podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędzia WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 29 sierpnia 2025 roku znak I-DSK.7023.6.47.2025 w przedmiocie zarządzenia pokontrolnego nakazującego usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska oddala skargę. Zarządzeniem pokontrolnym z dnia 29 sierpnia 2025 r., znak: I-DSK.7023.6.47.2025, wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst. jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 425) – dalej: u.i.o.ś. oraz ustaleń kontroli kompleksowej przeprowadzonej w okresie od dnia 24 kwietnia 2025 r. do dnia 30 lipca 2025 r. w E. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (miejsce prowadzenia działalności K. ul. [...]), udokumentowanych protokołem kontroli nr [...]; Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Łodzi nakazał ww. spółce: 1. prowadzić ewidencji odpadów zgodnie ze stanem rzeczywistym, termin realizacji niezwłocznie od dnia otrzymania zarządzenia do stałego przestrzegania; 2. gospodarować odpadami zgodnie z posiadanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów, w szczególności w zakresie niedopuszczania do przekraczania zdolności przetwarzania odpadów ponad 71 Mg/dobę; nieprzekraczania wysokości pryzm przetwarzanych odpadów; monitorowania procesu przetwarzania odpadów pod kątem temperatury; przetwarzania poszczególnych rodzajów odpadów z dodatkiem określonych substratów; przyjmowania odpadów z oczyszczalni uwzględnionych w opiniach IOŚ-PIB; kończenia procesu przetwarzana po otrzymaniu wyników badań, potwierdzających spełnienie określonych wymagań; w przypadku środka "E. 2" poddawanie wytworzonego produktu dodatkowym badaniom, w szczególności oznaczenia zawartości WWA oraz zanieczyszczeń makroskopowych; termin realizacji niezwłocznie od dnia otrzymania zarządzenia do stałego przestrzegania; 3. przedstawić informacje na temat prowadzonych pomiarów wilgotności oraz napowietrzania i zraszania pryzmy [...] w trakcie procesu kompostowania w celu wytworzenia środka "E. 2"; termin realizacji do dnia 29 września 2025 r. Jednocześnie organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 29 września 2025 r. W uzasadnieniu wydanego zarządzenia wskazano, że w toku prowadzonej kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska: 1. W karcie ewidencji odpadu o kodzie 19 08 02 prowadzonej w 2025 r. wykazano przyjęcie w dniu 18 marca 2025 r. odpadów o masie 10,09 Mg, natomiast w karcie przekazania (przyjęcia) nr [...] w dniu 18 marca 2025 r. wykazano przyjęcie na teren kompostowni ww. odpadu o masie 10,9 Mg. Odnosząc się do powyższego naruszenia pełnomocnik spółki w piśmie z dnia 6 sierpnia 2025 r. wskazywał, że prawidłowa, rzeczywiście przyjęta w dniu 18 marca 2025 r. masa odpadu o kodzie 19 08 02 wynosiła 10,09 Mg i została ona uwzględniona w systemie BDO, na podstawie wspólnego oświadczenia podmiotu przekazującego odpad – A. S.A. z siedzibą w P. oraz skarżącej spółki jako podmiotu przyjmującego. Zdaniem organu w sytuacji błędnego zatwierdzenia w systemie BDO karty przekazania oraz braku możliwości jej edycji, spółka winna wystawić nową kartę przekazania odpadu z prawidłową masą odpadów i taka karta powinna zostać zaciągnięta do prowadzonej karty ewidencji odpadu. 2. Przyjmowanie odpadów na teren kompostowni spółki o masie przekraczającej określoną w udzielonym spółce zezwoleniu dobową zdolność przetwarzania, to jest powyżej 71 Mg odpadów/dobę. Zgodnie z wyjaśnieniami pełnomocnika spółki przyjmowanie odpadów i ich rzeczywiste przetwarzanie to dwa różne etapy gospodarki odpadami, a wskazany parametr odnoszący się do przetwarzania odpadów należy interpretować jako wartość średnią, wynikającą z rocznego limitu 26.000 Mg określonego w zezwoleniu, który bezspornie nie został przekroczony. W ocenie organu dobowa ilość przyjętych odpadów jest tożsama z dobową ilością przetworzonych odpadów ze względu na fakt, że zgodnie z udzielonym spółce zezwoleniem przetwarzane odpady nie są magazynowane przed procesem przetwarzania, tylko trafiają bezpośrednio ze środka transportu do mieszalnika, w którym rozpoczyna się proces przetwarzania. 3. Przekroczenie wysokości pryzmy przetwarzanych odpadów skratek i zawartości piaskowników, ponad wysokość określoną w zezwoleniu, to jest ok. 3,6 m zamiast 2,5 m. Z wyjaśnień pełnomocnika spółki z dnia 6 sierpnia 2025 r. wynika, że naruszenie to zostało usunięte jeszcze w trakcie kontroli. 4. Brak zagrzewania się przetwarzanych odpadów ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych oraz brak stabilizacji temperaturowej produktu gotowego E. 2, co potwierdzają wykonane, udokumentowane kontrolne pomiary temperatury wewnątrz miejsc przetwarzania odpadów oraz wewnątrz produktu gotowego "E. 2. Dodatkowo w wyrobie gotowym "E. 2" widoczne były tworzywa sztuczne. W ocenie pełnomocnika skarżącej zarzut dotyczący braku zagrzewania się odpadów odnosi się do pryzm, będących na etapie, w którym wysoka temperatura nie była już obecna (pryzma VIA), jeszcze nie była wymagana (pryzma VIB), bądź proces nie został jeszcze rozpoczęty (pryzma VIIA); odnośnie braku stabilizacji temperaturowej gotowego produktu "E. 2" wyjaśnił, że przepisy nie precyzują jednej konkretnej temperatury, jaką ma mieć gotowy kompost, natomiast wymagają, aby proces biodegradacji został na tyle ukończony, by materiał był stabilny, a więc mało aktywny biologicznie. Zdaniem organu wykazany brak ustabilizowania temperaturowego produktów mógł świadczyć o trwającym nadal procesie kompostowania. 5. W celu powstania środka E. 2 przetwarzanie odpadów skratek i zwartości piaskowników wymieszanych wbrew udzielonemu zezwoleniu, poza torfem, celulozą i hydrożelem dodatkowo ze słomą, która zgodnie z posiadanym przez spółkę zezwoleniem stanowi substrat do produkcji środków "E." i "E. 3". Zgodnie z wyjaśnieniami pełnomocnika spółki w trakcie procesu przetwarzania odpadów w niektórych przypadkach zastosowano dodatek niewielkich ilości słomy, której celem było polepszenie struktury wsadu, poprawa napowietrzania oraz usprawnienie przebiegu procesu kompostowania. W odpowiedzi na ustalenia kontroli spółka niezwłocznie zaniechała stosowania tego typu dodatków 6. Przyjmowanie w latach 2023-2025 odpadów ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych o kodzie 19 08 05 z oczyszczalni nieuwzględnionych w opinii IOŚ-PIB oraz przyjmowanie w latach 2024-2025 odpadów skratek o kodzie 19 08 01 oraz zawartości piaskowników o kodzie 19 08 02 z oczyszczalni nieuwzględnionych w opinii IOŚ-PIB. Zdaniem spółki wykorzystanie przy produkcji wytwarzanych środków poprawiających właściwości gleby, odpadu pochodzącego z oczyszczalni ścieków innej niż wskazane w opinii IOŚ-PIB, nie może być uznane za naruszenie, ponieważ działania takie nie są związane ze zmianą grupy, podgrupy oraz rodzaju odpadu, a zatem nie powodują zmiany klasyfikacji wykorzystywanego do produkcji odpadu, a nadto obowiązujące przepisy prawa nie zawierają postanowień dających podstawę do wiążącego, enumeratywnego określania w takich opiniach wykazu wytwórców, z których produkowany jest dany środek. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że informacje zawarte w załączonym do protokołu kontroli piśmie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 lipca 2025 r. nie są zgodne ze stanem rzeczywistym z uwagi na fakt wydania przez IOŚ – PIB dla środka "E. 3" opinii (aktualizacji) z dnia 15 lipca 2024 r. Pomimo powyższych wyjaśnień oraz przedłożonej aktualizacji organ podtrzymał stanowisko, że nie wszystkie oczyszczalnie, z których przyjęto na teren kompostowni w latach 2023-2025 odpady o wskazanych kodach zostały wymienione w opiniach IOŚ-PIB, wydanymi na rzecz spółki. 7. Zakończenie procesu przetwarzania przed uzyskaniem wyników badań jakościowych środków pryzm nr [...] ("E. 2") oraz [...] ("E. 3"), a nadto brak wykonano oznaczenia zawartości WWA oraz zanieczyszczeń makroskopowych dla środka "E. 2". Pełnomocnik spółki wyjaśnił, że decyzję o zakończeniu procesu przetwarzania (dla partii "E.", "E. 3") podjęto na podstawie bieżącej kontroli przebiegu kompostowania oraz oceny organoleptycznej materiału, co pozwoliło uznać, że materiał osiągnął wymagany stopień stabilizacji i dalsze przetwarzanie (kompostowanie aktywne) nie było już konieczne. Natomiast przyczyną pominięcia oznaczeń WWA i zanieczyszczeń makroskopowych dla partii "E. 2" była okoliczność, że produkt ten nie miał ostatecznie ustalonego odbiorcy, po zakończeniu procesu kompostowania pozostała na terenie zakładu i nie był przekazany do użytku. Organ wskazał, że zgodnie z udzielonym spółce zezwoleniem proces kompostowania jest zakończony po uzyskaniu wyników badań próbek potwierdzających spełnienie określonych zezwoleniem wymagań, dodatkowo w przypadku środka E. 2 dla zakończenia procesu wymagane jest uzyskanie wyników badań w zakresie zawartości WWA oraz zanieczyszczeń makroskopowych. 8. Brak przedstawienia, mimo wynikającego z udzielonego spółce zezwolenia obowiązku monitorowania, wyników sprawozdań (papierowych i elektronicznych) z pomiarów wilgotności oraz informacji na temat napowietrzania i zraszania kompostowanej pryzmy [...]. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. Sp. z o.o. z siedzibą w M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucała naruszenie: 1. art. 12 ust. 1 pkt 1 u.o.i.ś. poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego w zakresie punktu 1 w sposób niezgodny z ustaleniami kontroli nr [...], z których nie wynika w sposób dostateczny, aby doszło do prowadzenia ewidencji odpadów w sposób niezgodny ze stanem rzeczywistym oraz w oparciu o niepełny stan faktyczny z pominięciem okoliczności faktycznych wynikających ze złożonego przez spółkę stanowiska do protokołu kontroli, podczas gdy Spółka wskazała, że karta nr [...] z dnia 18 marca 2025 r., wystawiona została w sposób błędny, a rzeczywista masa odpadów wynikała z kwitu wagowego i na tej podstawie dokonano bieżącego wpisu w karcie ewidencji odpadów, a także nałożenie na spółkę obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów zgodnie ze stanem rzeczywistym w sposób nieprecyzyjny i ogólnie sformułowany, gdyż ani z treści zarządzenia ani jego uzasadnienia nie wynika jaki przepis prawa materialnego został naruszony przez skarżącą, przez co nie wiadomo jakie konkretnie działania należy podjąć, aby prawidłowo wykonać nakaz z zarządzenia pokontrolnego, zwłaszcza wobec faktu, że w ustawie o odpadach nie zawarto norm prawnych zobowiązujących do określonego postępowania w przypadku błędów w dokumentacji ewidencji odpadów, zaś w praktyce działalności w zakresie gospodarowania odpadami przyjętą praktykę jest dokonywanie korekt w ewidencji odpadów w oparciu o oświadczenia stron, podczas gdy ustalenia poczynione w toku kontroli oraz sformułowane na ich podstawie wskazania powinny umożliwić kontrolowanemu przedsiębiorcy skuteczne usunięcie zaistniałych naruszeń, koniecznym tego warunkiem jest zaś przede wszystkim precyzyjne zidentyfikowanie i nazwanie przez organ, stwierdzonych w toku kontroli uchybień w działalności przedsiębiorcy, i na tej podstawie sprecyzowanie wskazań służących ich wyeliminowaniu, zaś treść art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. nie daje podstaw do wniosku, że w treści uzasadnienia zarządzenia pokontrolnego mogą znaleźć się tylko ogólne lub niepełne, czy wręcz szczątkowe rozważania, których rozwinięcia lub doprecyzowania należy poszukiwać w protokole kontroli lub innych dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy; 2. art. 12 ust. 1 pkt 1 u.o.i.ś. poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego w zakresie punktu 2 w sposób niezgodny z ustaleniami kontroli nr [...], oraz w oparciu o niepełny stan faktyczny z pominięciem okoliczności faktycznych wynikających ze złożonego przez spółkę stanowiska do protokołu kontroli, w szczególności: a. z ustaleń zawartych w protokole kontroli wynika, że w 2023 r. i w 2025 r. nie zostały przekroczone warunki zezwolenia na przetwarzanie odpadów w zakresie m. in. łącznej masy poszczególnych odpadów przetworzonych w ciągu roku, zaś w odniesieniu do roku 2024 organ uwzględnił stanowisko spółki i uznał, że nie doszło do przekroczenia rocznego limitu przetwarzanych odpadów, b. z przekazanego przez spółkę stanowiska z dnia 25 kwietnia 2024 r. oraz stanowiska do protokołu kontroli wynika, że wysokość pryzm nie przekraczała dopuszczonej zezwoleniem wysokości ok. 2,5 m zaś miarodajny dla wydania zarządzenia pokontrolnego jest stan faktyczny ustalony na podstawie ustaleń kontroli, na które składają się również stanowiska kontrolowanego, a więc w dacie wydania zarządzenia pokontrolnego nie istniał stan faktyczny dla którego zasadnym byłoby wydanie zarządzenia pokontrolnego, c. w protokole kontroli nie stwierdzono naruszenia polegającego na braku monitorowania procesu przetwarzania odpadów pod kątem temperatury, zaś wtoku kontroli spółka przekazała stanowisko zawierające m. in. prowadzonego monitoringu procesu w zakresie temperatury i wilgotności, d. z przekazanego przez spółkę stanowiska do protokołu kontroli wynika, że zaniechano stosowania dodatku słomy w procesie przetwarzanie, zaś miarodajny dla wydania zarządzenia pokontrolnego jest stan faktyczny ustalony na podstawie ustaleń kontroli, na które składają się również stanowiska kontrolowanego, a więc w dacie wydania zarządzenia pokontrolnego nie istniał stan faktyczny dla którego zasadnym byłoby wydanie zarządzenia pokontrolnego, 3. art. 12 ust. 1 pkt 1 u.o.i.ś. poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego w zakresie punktu 2 na podstawie ustaleń kontroli, które nie mogą być uznane za naruszenia w działalności skarżącej; w szczególności: a. w zakresie przekraczania dobowych limitów przetwarzania odpadów ponad 71 Mg/dobę, gdyż parametr ten określony w zezwoleniu na przetwarzanie odpadów odnosi się do wydajności instalacji i nie może być intepretowany w oderwaniu od charakteru prowadzonego w niej procesu, zaś przepisy ustawy o odpadach nie nakładają obowiązku określania dobowych limitów przetwarzania odpadów, zaś kluczowym parametrem są limity roczne (obligatoryjnie wskazywane w decyzji), b. w zakresie przyjęcia w latach 2023 - 2025 odpadów ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych o kodzie 19 08 05 z oczyszczalni nieuwzględnionych w opinii IOŚ - PIB, przyjęcia w latach 2024 - 2025 odpadów skratek o kodzie 19 08 01 oraz zawartości piaskowników o kodzie 19 08 02 z oczyszczalni nieuwzględnionych w opinii IOŚ - PIB, w sytuacji, w której wykorzystanie przy produkcji wytwarzanych przez spółkę środków poprawiających właściwości gleby odpadu pochodzącego z oczyszczalni ścieków innej niż wskazane w opinii IOŚ-PIB, nie może być uznawane jako naruszenie, ponieważ działania takie nie są związane ze zmianą grupy, podgrupy oraz rodzaju odpadu, a zatem nie powodują zmiany klasyfikacji wykorzystywanego do produkcji odpadu, a nadto obowiązujące przepisy prawa nie zawierają postanowień dających podstawę do więżącego, enumeratywnego określania w takich opiniach wykazu wytwórców odpadów, z których produkowany jest dany środek, c. w zakresie zakończenia procesu kompostowania przed uzyskaniem wyników badań jakościowych: pryzmy [...] "E. 2" oraz pryzmy [...] "E. 3", oraz oznaczenia zawartości WWA oraz zanieczyszczeń makroskopowych dla wytworzonego środka "E. 2", w sytuacji w której zgodnie z zapisami zezwolenia na przetwarzanie odpadów badaniom zostanie poddany "wytworzony produkt" ("E. 2") i "środek poprawiający właściwości gleby" ("E. ", "E. 3"), jak również pobór prób do badań dotyczy wymagań jakościowych gotowego produktu, co do zasady więc w celu przeprowadzenia badań, konieczne jest przyjęcie, że z technologicznego punktu widzenia doszło do zakończenia procesu kompostowania na podstawie stwierdzenia dojrzałości kompostu zgodnie z przyjętymi kryteriami jakości, 4. art. 12 ust. 1 pkt 1 u.o.i.ś. poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego w zakresie punktu 2 w sposób nieprecyzyjny i ogólnie sformułowany, gdyż ani z treści zarządzenia ani jego uzasadnienia nie wynika jaki przepis prawa materialnego lub zapis zezwolenia na przetwarzanie odpadów został naruszony przez Spółkę, przez co nie wiadomo jakie konkretnie działania należy podjąć, aby prawidłowo wykonać nakaz z zarządzenia pokontrolnego, 5. art. 12 ust. 1 pkt 1 u.o.i.ś. poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego w zakresie punktu 3 na podstawie ustaleń kontroli, które nie mogą być uznane za naruszenia w działalności skarżącej, gdyż nie mogła ona naruszyć art. 9 ust. 2 pkt 7 u.i.o.ś. gdyż norma prawna w nim zawarta zawiera katalog uprawnień inspektora w trakcie kontroli przestrzegania wymagań ochrony środowiska, a nie dyspozycję do stosowania której zobowiązany może zostać podmiot gospodarujący odpadami, a nadto poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego w zakresie punktu 3 w sposób nieprecyzyjny i ogólnie sformułowany, gdyż ani z treści zarządzenia ani jego uzasadnienia nie wynika jaki przepis prawa materialnego został naruszony przez spółkę, przez co nie wiadomo jakie konkretnie działania należy podjąć, aby prawidłowo wykonać nakaz z zarządzenia pokontrolnego oraz w sposób niezgodny z ustaleniami kontroli nr [...] gdyż z ustaleń kontroli nie wynika w sposób dostateczny, aby doszło do zarzucanego spółce naruszenia, podczas gdy ustalenia poczynione w toku kontroli oraz sformułowane na ich podstawie wskazania powinny umożliwić kontrolowanemu przedsiębiorcy skuteczne usunięcie zaistniałych naruszeń, koniecznym tego warunkiem jest zaś przede wszystkim precyzyjne zidentyfikowanie i nazwanie przez organ, stwierdzonych w toku kontroli uchybień w działalności przedsiębiorcy, i na tej podstawie sprecyzowanie wskazań służących ich wyeliminowaniu, zaś treść art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. nie daje podstaw do wniosku, że w treści uzasadnienia zarządzenia pokontrolnego mogą znaleźć się tylko ogólne lub niepełne, czy wręcz szczątkowe rozważania, których rozwinięcia lub doprecyzowania należy poszukiwać w protokole kontroli lub innych dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym. W dniu 23 stycznia 2026 r. na rozprawie pełnomocnik skarżącej spółki popierał skargę i prezentowaną w niej argumentację. Podkreślał, że wbrew twierdzeniu organu skarżąca nie była wzywana do przedłożenia dokumentacji monitorowania wilgotności i temperatury pryzmy [...], na okoliczność czego przedkłada do akt, kierowany do spółki wydruk wezwania z dnia 7 maja 2025 r. Obecny na rozprawie pełnomocnik organu administracji wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty z zakresu administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uczyniła zarządzenie pokontrolne Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 29 sierpnia 2025 r. nakazujące skarżącej: 1. prowadzenie ewidencji odpadów zgodnie ze stanem rzeczywistym, termin realizacji niezwłocznie od dnia otrzymania zarządzenia do stałego przestrzegania; 2. gospodarowanie odpadami zgodnie z posiadanym zezwoleniem na przetwarzanie odpadów, w szczególności w zakresie niedopuszczania do przekraczania zdolności przetwarzania odpadów ponad 71 Mg/dobę; nieprzekraczania wysokości pryzm przetwarzanych odpadów; monitorowania procesu przetwarzania odpadów pod kątem temperatury; przetwarzania poszczególnych rodzajów odpadów z dodatkiem określonych substratów; przyjmowania odpadów z oczyszczalni uwzględnionych w opiniach IOŚ-PIB; kończenia procesu przetwarzana po otrzymaniu wyników badań, potwierdzających spełnienie określonych wymagań; w przypadku środka "E. 2" poddawanie wytworzonego produktu dodatkowym badaniom, w szczególności oznaczenia zawartości WWA oraz zanieczyszczeń makroskopowych; termin realizacji niezwłocznie od dnia otrzymania zarządzenia do stałego przestrzegania; 3. przedstawienie informacji na temat prowadzonych pomiarów wilgotności oraz napowietrzania i zraszania pryzmy [...] w trakcie procesu kompostowania w celu wytworzenia środka "E. 2"; termin realizacji do dnia 29 września 2025 r. Jednocześnie organ wyznaczył skarżącej termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 29 września 2025 r. Podstawę prawną kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego stanowiły przepisy art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst. jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 425) – dalej: u.i.o.ś. Zgodnie z treścią ww. przepisów na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej (art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś.) Kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń (art. 12 ust. 2 u.i.o.ś.). Wydawane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.i.o.ś. zarządzenie pokontrolne, z uwagi na swój władczy charakter, rozstrzygający indywidualną sprawę konkretnego podmiotu i wpływający na jego prawa i obowiązki, stanowi akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 107/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny dopuszczalności i zasadności skierowanych do adresata zarządzeniem pokontrolnym zaleceń co do wyeliminowania stwierdzonych naruszeń, a co za tym idzie dla oceny legalności wydanego zarządzenia, istotne i decydujące znaczenie ma protokół kontroli, z treści którego winno wynikać, czy ustalenia przeprowadzonej kontroli dają podstawę do uznania, iż kontrolowany podmiot narusza prawo. Sąd badając zgodność z prawem zarządzenia pokontrolnego może zatem, na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a., uchylić ten akt, jeśli jego wydanie nie znajdowało oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli, bądź kontrola ta odbyła się z naruszeniem obowiązującej procedury. W przeciwnym razie sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zauważyć także należy, że w przepisach u.i.o.ś. brak jest generalnego odesłania do przepisów k.p.a. jako znajdujących zastosowanie w procedurze kontrolnej. Wobec tego do wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów k.p.a. odnośnie ustaleń stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego. W konsekwencji przeprowadzana przez sąd administracyjny kontrola legalności tego rodzaju aktu nie może służyć weryfikacji stanu faktycznego ujętego w protokole kontroli. W takiej sytuacji, przedmiotem kontroli sądu nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, a dokument w postaci protokołu kontroli. Brak stosowania przepisów k.p.a. prowadzi nadto do stwierdzenia, że zarządzenie pokontrolne nie tworzy stanu powagi rzeczy osądzonej, nie jest ono objęte zasadą trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.) ani zasadą związania organu własnym rozstrzygnięciem (art. 110 k.p.a.). Jego wydanie nie wyklucza zatem ponownej weryfikacji okoliczności faktycznych sprawy pod kątem zgodności z przepisami prawa w ramach ewentualnego postępowania administracyjnego, prowadzonego przez organy inspekcji ochrony środowiska. Podkreślenia wymaga również, że zarządzenia pokontrolne wydawane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. stanowią akty, które można określić jako akty o charakterze sygnalizacyjnym, określające ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska, albo innej osoby fizycznej (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2022 r., III OSK 1091/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarządzenia pokontrolne nie nakładają na ich adresatów obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne (por. wyrok NSA z 28 października 2025 r., III OSK 2375/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem zarządzenia pokontrolnego jest oficjalne stwierdzenie, jakie naruszenia obowiązków prawnych wykryto w toku kontroli, i zwrócenie właściwej osobie uwagi na konieczność podjęcia działań w celu wyeliminowania tych naruszeń. Nakazy sformułowane w zarządzeniu pokontrolnym stanowią w istocie przypomnienie praw i obowiązków w sposób oczywisty już przedtem istniejących, tzn. wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa czy decyzji administracyjnych wydanych w stosunku do kontrolowanego podmiotu (por. wyroki NSA: z 19 września 2023 r., III OSK 2706/21; z 4 marca 2025 r., III OSK 5914/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym, co istotne treść zarządzenia pokontrolnego winna być sformułowana konkretnie tzn. w taki sposób, który pozwoli adresatowi jasno odczytać, jakie naruszenie jest mu zarzucane oraz z jakiego powodu, tzn. w oparciu, o które konkretne ustalenia i które konkretne przepisy prawa doszło do ustalenia występowania naruszenia (por. wyrok NSA z 23 września 2022 r., III OSK 1239/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze przedstawiony wyżej charakter prawny wydawanego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. zarządzenia pokontrolnego wskazać należy, że sprawowana przez sądy administracyjne kontrola legalności tego aktu sprowadza się zasadniczo do oceny, czy ustalenia zawarte w uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego oraz treść poprzedzającego jego wydanie protokołu kontroli wskazują na zaistnienie naruszeń prawa wymienionych w zarządzeniu pokontrolnym, a kwestionowanych przez skarżącego. Badanie to obejmuje ustalenie czy kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ, czy treść zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli oraz, czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa (por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1876/17; wyrok WSA w Łodzi z 3 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 914/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaznaczyć należy również, że skoro zarządzenie pokontrolne ma być wydane "na podstawie ustaleń kontroli", to zasadniczo miarodajny w tym zakresie jest stan faktyczny, który istniał w czasie, gdy ustalenia te były czynione. Skoro art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. ustanawia nierozerwalny związek i wymóg korelacji między zarządzeniem pokontrolnym a ustaleniami kontroli to kryterium prawidłowości zarządzenia pokontrolnego stanowi zatem to, czy ta korelacja istnieje, a nie to, czy odnośne ustalenia są "legalne", ani to, czy w obliczu następczej zmiany stanu faktycznego zachowują aktualność. Przyjęcie odmiennego założenia implikowałoby konieczność prowadzenia przez organ, w okresie pomiędzy kontrolą a wydaniem zarządzenia pokontrolnego, czynności dowodowych tudzież swego rodzaju ponownej kontroli w celu stałej weryfikacji istniejącego stanu rzeczy (por. wyrok NSA z 20 maja 2025 r., III OSK 3088/23; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że objęte przedmiotową skargą zarządzenie pokontrolne Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 29 sierpnia 2025 r. odpowiada prawu. Jak już wcześniej wskazano kwestionowany skargą akt wydany został w następstwie przeprowadzonej w okresie od dnia 24 kwietnia 2025 r. do dnia 30 lipca 2025 r. kompleksowej, planowanej kontroli skarżącej spółki, której przebieg i wyniki udokumentowane zostały w załączonym do akt sprawy protokole kontroli dnia 30 lipca 2025 r., nr [...] wraz z załącznikami. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że przedstawiciel skarżącej odmówił podpisania protokołu, o czym uczyniono wzmiankę w protokole, a następnie w piśmie z dnia 6 sierpnia 2025 r. zgłosił zastrzeżenia strony do ustaleń faktycznych kontroli. Stosownie do wymogu art. 9a u.i.o.ś. kontrola została przeprowadzona na zasadach określonych w rozdziale 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 1480), w tym między innymi z zachowaniem wymogu uprzedniego, w przewidzianym prawem terminie powiadomienia spółki o zamiarze wszczęcia kontroli, przeprowadzenia czynności kontrolnych przez upoważnionych pracowników właściwego miejscowo organu inspekcji ochrony środowiska, przy udziale osoby upoważnionej do reprezentowania skarżącej. Zarządzenie pokontrolne wydane zostało po zapoznaniu się z uwagami do protokołu kontroli, wobec których organ zajął stanowisko, a następnie prawidłowo skierowane i skutecznie doręczone prezesowi zarządu skarżącej spółki – A.B. Podkreślenia wymaga, że kwestia prawidłowości przeprowadzonych czynności kontrolnych oraz sposób ich udokumentowania pod kątem oceny formalnej nie była i nie jest kwestionowane przez stronę skarżącą. Strona skarżąca kwestionuje natomiast prawidłowość przywołanych w protokole kontroli ustaleń faktycznych, które w jej ocenie były niewystarczające dla wydania kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego, a w przypadku niektórych z zarzucanych spółce naruszeń wręcz wykluczały możliwość jego wydania. Zdaniem Sądu, wbrew powyższemu twierdzeniu strony skarżącej ze sporządzonego protokołu kontroli wynika szczegółowy stan faktyczny sprawy i stwierdzone nieprawidłowości. W związku z tym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. organ był uprawniony do wydania zarządzenia pokontrolnego. Treść zaskarżonego zarządzenia jest spójna z ustaleniami protokołu kontroli i znajduje oparcie zarówno w powszechnie obowiązujących przepisach prawa – ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz.U z 2023 r. poz. 1587), jak i wydanych na rzecz skarżącej ostatecznych decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr ŚRIV.7244.66.2022.RM oraz z dnia 13 sierpnia 2024 r., nr KLSV.7244.2024.RM. udzielających skarżącej zezwolenia na przetwarzanie odpadów (o określonych decyzjami kodach) innych niż niebezpieczne w procesie odzysku R3- Recykling lub odzysk substancji organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie i inne biologiczne procesy przekształcania) na nieruchomości zlokalizowanej w K. przy ul. [...] (działka ew. nr [...]). I tak odnosząc się do pkt 1 kwestionowanego skargą zarządzenia pokontrolnego nakazującego spółce prowadzenie ewidencji odpadów zgodnie ze stanem rzeczywistym stwierdzić należy, że organ w toku prowadzonego postępowania kontrolnego dokonał ustaleń, które wskazywały na sprzeczność pomiędzy kartą ewidencji a kartą przekazania w zakresie masy przyjętego w dniu 18 marca 2025 r. odpadu o kodzie 19 08 02, co stanowiło naruszenie art. 66 ust. 1 w zw. z art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy o odpadach. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej organ uwzględnił wyjaśnienia skarżącej, co do zaistniałej omyłki odnośnie do masy ww. odpadów w karcie przekazania i wskazania prawidłowej wartości w systemie BDO na podstawie wspólnego oświadczenia podmiotu przekazującego odpad – A. S.A. z siedzibą w P. oraz skarżącej spółki jako podmiotu przyjmującego. Jednakże w ocenie organu w takiej sytuacji spółka winna wystawić nową kartę przekazania odpadu z prawidłową masą odpadów i taka karta powinna zostać zaciągnięta do prowadzonej karty ewidencji odpadu. W tym miejscu zgodzić należy się z argumentacją pełnomocnika strony skarżącej, że przepisy ustawy o odpadach nie regulują trybu postępowania w przypadku wadliwego, czy też omyłkowego wpisu do ewidencji odpadów (BDO), a sam system uniemożliwia edycji zatwierdzonego wpisu. Nie sposób jednak pominąć tej okoliczności, iż wskazany w zaskarżonym zarządzeniu tryb korekty wadliwego wpisu uwzględniony został na ogólnodostępnej stronie internetowej Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (www.bdo.mos.gov.pl) w zakładce "baza -wiedzy". Co więcej, jak wynika z powołanego wcześniej pisma pełnomocnika skarżącej spółki z dnia 6 sierpnia 2025 r. ww. tryb postępowania był stronie znany i przez nią stosowany choćby w przypadku do innych, wskazanych w piśmie, dokonanych nieprawidłowych wpisów do ewidencji odpadów. W sprawie nie ulega wątpliwości, że ww. rozbieżność miała miejsce i nie ma przy tym znaczenia, czy doszło do niej w wyniku omyłki i w jaki sposób zareagowała na stwierdzenie tej rozbieżności strona skarżąca, a także czy usunęła ją przed wydaniem zaskarżonego zarządzenia. Tym samym zarządzenie prawidłowego prowadzenia przez skarżącą ewidencji odpadów znajduje uzasadnienie. Natomiast co do pkt 2-3 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego odnoszących się do stwierdzonych w protokole kontroli naruszeń dotyczących: przekraczania zdolności przetwarzania odpadów ponad 71 Mg/dobę; przekraczania wysokości pryzm przetwarzanych odpadów; nieprawidłowego monitorowania procesu przetwarzania odpadów pod kątem temperatury; przetwarzania poszczególnych rodzajów odpadów z dodatkiem określonych substratów; przyjmowania odpadów z oczyszczalni uwzględnionych w opiniach IOŚ-PIB; kończenia procesu przetwarzana odpadów przed uzyskaniem wyników badań potwierdzających spełnienie przez wytwarzane produkty (E., E. 2, E. 3), określonych wymagań; czy też braku przedstawienia informacji na temat prowadzonych pomiarów wilgotności oraz napowietrzania i zraszania pryzmy [...] w trakcie procesu kompostowania w celu wytworzenia środka "E. 2" wskazać należy, że źródłem ciążących na spółce w powyższym zakresie obowiązków są powołane wcześniej ostateczne decyzje Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 31 sierpnia 2023 r. oraz z dnia 13 sierpnia 2024 r., udzielające stronie zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Przypomnieć należy, że strona prowadząc działalność w zakresie objętym zezwoleniem jest zobowiązana między innymi do działania zgodnie z treścią wydanego zezwolenia, a naruszenie tego obowiązku może skutkować cofnięciem udzielonego zezwolenia bez odszkodowania i zakończeniem działalności nim objętym (art. 47 ust. 1, ust. 2 -3 ustawy o odpadach). W ocenie Sądu ww. naruszenia organ opisał w sposób wyczerpujący, każdorazowo odnosząc je do ustaleń przeprowadzonej kontroli oraz postanowień udzielonych spółce zezwoleń. Wskazać wreszcie należy, że prezentowana w powyższym zakresie obszerna argumentacja skarżącej spółki stanowi de facto spór, co do interpretacji treści udzielonych skarżącej zezwoleń na przetwarzanie odpadów i wynikających z nich obowiązków strony, jak i ich zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Te kwestie pozostają jednak bez wpływu na dokonane w toku kontroli ustalenia faktyczne, a w konsekwencji na wydane w stosunku do skarżącej zarządzenie pokontrolne. Reasumując Sąd stwierdza, że kwestionowane skargą zarządzenie pokontrolne odpowiada prawu, a zwarte w nim zarządzenia są na tyle jasne, że ich wcielenie w życie nie powinno stanowić problemu dla strony skarżącej, która co należy podkreślić jest podmiotem profesjonalnym, prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie przetwarzania odpadów. Stąd też zarzucane w skardze naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. nie znajduje uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło