II SA/Łd 868/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, del. Sędziowie NSA : Anna Stępień, Ewa Markiewicz (spr.), Protokolant : ref.staż. Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...] 2) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej J. K. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. J. K. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr[...], utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu orzekającego z dnia [...] Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego, wydaną na podstawie: art. 105 § 1 kpa w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn.zm.), stwierdzającą, że strona złożyła wniosek po terminie, określonym w art. 22 ust. 3 cyt. ustawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że strona zgodnie z pouczeniem, złożyła wniosek w trybie art. 127 § 3 kpa o ponowne rozpatrzenie sprawy (Nr 1, z dnia 29.09.2000 r.), a organ orzekający, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, stwierdził, że wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodów, iż wniosek został złożony w ustawowym terminie tj. do dnia 31.12.1998 r. W skardze, wniesionej przez J. K., do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca podniosła, że w istocie w jej przypadku został zachowany termin ustawowy, obowiązujący do składania wniosków o przyznanie "uprawnień kombatanckich", bowiem w dniu 17 listopada 1998 roku złożyła podanie do "Archiwum", a "zaświadczenie" otrzymała dopiero w dniu 11 stycznia 1999 roku. Następnie wystąpiła do Związku Kombatantów i Byłych Więźniów Politycznych i po uzupełnieniu, wniosek przesłała do organu orzekającego - w sprawie niniejszej. W odpowiedzi na skargę, organ orzekający wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu, organ administrujący wyjaśnił, że J. K. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie utrzymania decyzji własnej z dnia [...] Nr[...]. J. K. w dniu 07.06.1999 r. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień przewidzianych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. nr 142, poz. 950 ze zm.). Kierownik Urzędu w dniu [...] decyzją Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku ww., gdyż art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach.... stanowi, że "Wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4, mogą być kierowane, w trybie, o którym mowa w ust. l..., do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski". Organ orzekający wskazał, że uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność czynności procesowej, podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Do tej sytuacji ma zastosowanie art. 105 § l kpa, który stanowi: "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a) 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zgodnie z art. 145 a § l kpa, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950). Zgodnie z art. 22 ust. 3 tej ustawy, wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, mogą być kierowane do organu właściwego w tym zakresie (ust. 1) do dnia 31 grudnia1998 roku przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 roku przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Oceną zgodności z prawem tego przepisu zajmował się Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn.akt SK 4/02 (sentencja ogłoszona w: Dz.U. Nr 72, poz. 658; wyrok z uzasadnieniem: OTK ZU z 2003 r., z.4, poz. 31), Trybunał stwierdził, że art. 22 ust. 3 powołanej ustawy o kombatantach..., jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż naruszył wskazane w tych przepisach, konstytucyjne wartości, wyrażone w zasadach zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę równości. Następstwem tego jest utrata mocy obowiązującej powyższego przepisu, a przy badaniu legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uwzględnił treść powyższego wyroku. W dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd, przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, już nie obowiązywał. Oznacza to, że organ zastosował nieprawidłową podstawę prawną, gdyż podjął rozstrzygnięcie w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją. Stan ten wypełnia znamiona art. 145a § 1 kpa, czyli stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jak wynika z wyżej przytoczonych przepisów, Sąd administracyjny ma obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro zatem okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania, to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie przez Sąd administracyjny zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji tego samego organu orzekającego. Mając powyższe na uwadze, Sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku. Orzekanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak przymiotu wykonalności, było w tej sprawie bezprzedmiotowe. ls/