II SA/Łd 868/07

WyrokWSA w Łodzi2008-01-22

Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Ewa Markiewicz, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może zmienić kategorię obiektu budowlanego określoną w pozwoleniu na budowę w celu ustalenia wysokości kary za nielegalne użytkowanie obiektu?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może samodzielnie zmieniać kategorii obiektu budowlanego określonej w decyzji o pozwoleniu na budowę w celu ustalenia wysokości kary za nielegalne użytkowanie. Kategoria obiektu budowlanego określona w pozwoleniu na budowę jest wiążąca dla stron i organów administracji, w tym organów nadzoru budowlanego. Stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego nielegalnego użytkowania obiektu lub użytkowania go w sposób odmienny niż wynika z pozwolenia na budowę nie uprawnia do zmiany kategorii obiektu dla celów wymiaru kary, lecz może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania legalizacyjnego.
Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. została ukarana przez organy nadzoru budowlanego za nielegalne użytkowanie hali magazynowej z częścią ekspozycyjno-biurową. Organ pierwszej instancji wymierzył karę, uwzględniając różne kategorie dla części handlowej i magazynowej. Organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji, zaliczył cały obiekt do kategorii XVII (budynki handlu) i wymierzył karę w innej wysokości. Spółka zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego, kwestionując zasadność i wysokość kary, w szczególności sposób ustalenia kategorii obiektu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008 roku przy udziale - sprawy ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą w J. k/P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] ([...]) w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] o nr [...] (znak [...]); 2. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz strony skarżącej – A sp. z o.o. z siedzibą w J. k/P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] (znak:[...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt. 2, w związku z przepisem art. 144 ustawy z dnia 14. czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak:[...]) i wymierzył A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. karę w wysokości 150.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania hali magazynowej z częścią ekspozycyjno - biurową, na działce o Nr ewid. [...], położonej w Ł. przy ul. A. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania jest wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] Nr [...] (znak[...]) wydanego przez Starostę Ł., obiekt określony w pozwoleniu jako hala magazynowa z częścią ekspozycyjno biurową o powierzchni zabudowy 1.186,5 m2, powierzchni użytkowej 1.154,8 m2 i kubaturze 7.194,5 m3, zlokalizowany na działce o Nr ewid. [...], położonej w Ł. przy ul. A. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że decyzją z dnia [...] Nr [...] (znak[...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odmówił A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. W wyniku rozpatrzenia odwołania Spółki A, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] (znak [...]) uchylił powyższą decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] (znak [...]) ponownie odmówił Spółce A wydania pozwolenia na użytkowanie powyższego obiektu. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak [...]). W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie użytkowania przez A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wyżej wymienionego obiektu budowlanego, informując jednocześnie o terminie wizji lokalnej. W oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] uczestniczył Prezes Zarządu Spółki – J. W. W wyniku oględzin obiektu stwierdzono, że wybudowana hala magazynowa z częścią ekspozycyjno – biurową jest użytkowana. W pomieszczeniu magazynowym ujawniono materiały i wyroby budowlane, w części ekspozycyjno – biurowej odbywała się sprzedaż materiałów i wyrobów budowlanych wystawionych w części ekspozycyjnej. Do protokółu załączono paragon fiskalny z dnia [...] dotyczący zakupionej w tym obiekcie taśmy malarskiej. Prezes Zarządu Spółki nie zaprzeczył faktowi funkcjonowania obiektu, oświadczył do protokołu oględzin, że przekazał przedmiotowy obiekt przyszłemu użytkownikowi do wstępnego zagospodarowania i urządzenia, w tym wyposażenia w meble i regały, a sprzedaż towarów handlowych odbywa się bez uzgodnienia ze Spółką. Z powyższych czynności kontrolnych zgromadzono dokumentację fotograficzną oraz ustalono ponadto, że objęta przedmiotowym pozwoleniem na budowę wiata magazynowa nie została zrealizowana. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., wymierzył A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. karę w wysokości 187.500 zł z tytułu nielegalnego użytkowania przedmiotowego obiektu. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, iż przedmiotowy obiekt wykorzystywany jest na cele handlowe i magazynowe przy czym część handlowa zaliczona jest do kategorii XVII (budynki handlu, gastronomii i usług, jak sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe), zaś część magazynowa do kategorii XVIII (obiekty magazynowe, jak: budynki składowe, chłodnie, hangary, wiaty). Jako podstawę prawną nałożonej kary, organ pierwszej instancji wskazał przepis art. 59 "f" ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku, gdy w skład obiektu budowlanego wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii. Na powyższe postanowienie, Spółka złożyła zażalenie, kwestionując zasadność skarżonego rozstrzygnięcia oraz wnosząc o jego uchylenie. Strona skarżąca nie zgodziła się z zaskarżonym postanowieniem zarówno, co do zasadności wymierzenia kary, jak i podstaw obliczenia jej wysokości, stwierdzając, że organ bezzasadnie przyjął rozdzielnie kategorię części obiektu jako XVII, a części jako XVIII. W ocenie skarżącej Spółki organ nadzoru budowlanego nie mógł dokonywać ustaleń we własnym zakresie, gdyż związany jest treścią decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy rozpatrując powyższe zażalenie stwierdził, że w sprawie zachodzą okoliczności wymienione w przepisie art. 55 pkt. 1 Prawa budowlanego, gdyż wzniesienie przedmiotowego obiektu wymagało pozwolenia na budowę, a obiekt wykorzystywany jest na cele handlowe oraz magazynowe, a także została dla niego ustanowiona odpowiednia kategoria obiektu budowlanego określona w załączniku do ustawy z dnia 7. lipca 1994 r. Prawo budowlane. Jednakże w ocenie organu odwoławczego, nie można było podzielić stanowiska organu pierwszej instancji, w kwestii tej, że określone części przedmiotowego obiektu należy zaliczyć do dwóch różnych kategorii, ponieważ obiekt ten pełni funkcję handlową, a część magazynowa jest zapleczem niezbędnym dla funkcjonowania części obiektu, w której odbywa się sprzedaż i ekspozycja towaru. Dlatego też w ocenie organu odwoławczego obiekt ten należało zaliczyć w całości do kategorii XVII. Dla tej kategorii obiektów budowlanych, ustawodawca określił współczynnik kategorii (k) - 15,0 oraz współczynnik wielkości (w) - 2,0 (dla kubatury 7194,5 m3), zaś stawka opłaty (s) wynosi - 500 zł. Zatem wysokość kary za nielegalne użytkowanie przedmiotowego obiektu winna wynosić: iloczyn 500 zł x 15,0 x 2,0 x 10 = 150.000 zł. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uwzględniając w tym zakresie argument strony odnośnie sposobu naliczania kary, uznał za uzasadnione uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wymierzenie kary za przystąpienie do użytkowania obiektu przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w wysokości obliczonej. Wyjaśnił przy tym, iż ustalając kategorię obiektu budowlanego w celu ustalenia wysokości kary za przystąpienie do użytkowania obiektu przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, organ nadzoru budowlanego nie mógł oprzeć się jedynie na treści udzielonego pozwolenia na budowę, lecz zobligowany był wziąć pod uwagę faktyczny sposób użytkowania obiektu. Na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., w dniu [...] A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisu art. 55, w związku z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowa inwestycja została zakończona we wrześniu 2006 r., a skarżąca Spółka dokonała powiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu. Pomimo wybudowania obiektu zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę z dnia [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie hali magazynowej z częścią ekspozycyjno biurową., a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]). Decyzję w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie hali magazynowej z częścią ekspozycyjno – biurową, Spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W ocenie skarżącej Spółki wypełnienie wymogów formalnych i prawnych oraz pozytywny wynik obowiązkowej kontroli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., upoważniał ją do przyjęcia, iż organy nadzoru budowlanego wydadzą pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Na tej też podstawie Spółka udostępniła obiekt najemcy, ale jedynie do wstępnego zagospodarowania. Na tej podstawie w ocenie Spółki nie można uznać, że przystąpiła do użytkowania obiektu skoro nie prowadzi w nim żadnej działalności gospodarczej, a nałożenie w tym stanie faktycznym kary w tak znacznej wysokości narusza interes Spółki oraz interes społeczny. W tym kontekście skarżąca Spółka zakwestionowała także legalność naliczenia kary oraz jej wysokość. Zdaniem Spółki kategoria obiektu jednoznacznie została określona jako XVIII w decyzji Starosty Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak [...]) udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu i tylko według tak ustalonej kategorii, organ nadzoru mógł dokonać ewentualnego obliczenia wysokości kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Natomiast argumentacja organu nadzoru budowlanego uzależniająca ustalenie wysokości kary za nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu, od faktycznego sposobu jego użytkowania, nie znajduje uzasadnienia w treści przepisów art. 55 oraz art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Ponadto zadaniem Spółki organ nadzoru budowlanego uznając, że inwestor bezprawnie przystąpił do użytkowania obiektu, uznał także za nielegalny sposób użytkowania takiego obiektu. W ocenie Spółki, skoro zatem sposób użytkowania obiektu nie miał oparcia w prawie, to nie może on być źródłem prawnie skutecznej kwalifikacji obiektu skutkującej wymiarem kary. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podczas rozprawy w dniu 22. stycznia 2008 r. Prezes Zarządu skarżącej Spółki wyjaśnił, że w spornym obiekcie budowlanym znajduje się część magazynowa o pow. ok. 1.100 m2, część ekspozycyjna o pow. ok. 250 m2 oraz dział sprzedaży o pow. ok. 40 – 50 m2. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30. sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25. lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny analizując postępowanie organów administracji doszedł do przekonania, iż nie jest ono wolne od naruszeń prawa, wobec czego uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Podstawą materialnoprawną postanowienia nakładającego na inwestora karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest przepis art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7. lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), stanowiący o tym, iż w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 "f" ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Nie budzi wątpliwości, że przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczany do kategorii V, IX – XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII – XXX, o których mowa w załączniku do ustawy, należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane.). W realiach niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca Spółka realizowała inwestycję na podstawie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę hali magazynowej z częścią ekspozycyjno biurową o powierzchni zabudowy 1.186,5 m2, powierzchni użytkowej 1.154,8 m2 i kubaturze 7.194,5 m3 oraz wiaty magazynowej o powierzchni zabudowy 269,9 m2, zlokalizowanej na działce w Ł. przy ul. A, Nr ewid. [...] według załączonego projektu budowlanego. Powyższy obiekt budowlany – w następstwie sprostowania decyzji organu architektoniczno budowlanego postanowieniem Starosty Ł. z dnia [...] Nr [...] – zaliczony został do XVIII kategorii. Powyższe ustalenia wynikają z treści powołanego postanowienia oraz decyzji Starosty Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak [...]) znajdujących się w aktach sprawy i są niewątpliwe, jak i to, że w powyższej decyzji nałożono na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Pozwoliło to organom nadzoru budowlanego na wyciągnięcie prawidłowego wniosku, iż inwestor przystąpił do użytkowania obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie, skoro nie dysponował ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Użycie bowiem przez ustawodawcę w treści przepisu art. 55 Prawa budowlanego zwrotu "ostateczną decyzję" nie budzi wątpliwości i stanowi wyjątek od zasady przystąpienia do użytkowania obiektu po zawiadomieniu o zakończeniu budowy wyrażonej w art. 54 Prawa budowlanego. Jeżeli zaś idzie o pojęcie decyzji ostatecznej, to w tej mierze miarodajne są przepisy art. 16 ustawy z dnia 14. czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Mając na uwadze, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie hali magazynowej z częścią ekspozycyjno – biurową, a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]), należy jednoznacznie stwierdzić, iż przystępując do użytkowania Spółka naruszyła przepis art. 55, w związku z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Powyższe ustalenia organów w tym zakresie nie nastręczają uwag krytycznych i należy je zaakceptować. Ustaleń tych nie zmienia złożenie przez Spółkę skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w sprawie odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie oraz fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26. września 2007 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 611/07 uchylił tą decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]). Inwestor bowiem nie legitymował się ostateczną decyzją właściwego organu nadzoru budowlanego udzielającą zgody na użytkowanie przedmiotowego obiektu i ten stan trwa dotychczas. Konkludując ten fragment stanowiska sądu należy wskazać, iż prawidłowy jest pogląd organów obu instancji o występowaniu w niniejszej sprawie takich okoliczności, które uzasadniają co do zasady nałożenia na stronę skarżącą przedmiotowej kary. Dalej wskazać należy, iż stosownie do treści przepisu art. 59 "f", z związku z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego kara wymierzana z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego wymaga ustalenia stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) oraz współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) oraz współczynnik wielkości obiektu (w) określa załącznik do ustawy z dnia 23. marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718). Tak więc dla wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego wymaga się miedzy innymi ustalenia kategorii obiektu budowlanego (k). Zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego w decyzji o pozwoleniu na budowę organ zamieszcza informację o obowiązkach i warunkach wynikających z treści art. 54 lub 55 Prawa budowlanego. Rozwiązanie to rozszerza zakres informowania strony postępowania, do którego zobowiązany jest organ administracji na podstawie jednej z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organ informuje strony w sposób należyty i wyczerpujący o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 k.p.a.). Powyższe oznacza, że określona w decyzji o pozwoleniu na budowę kategoria budynku stanowi, współczynnik kategorii obiektu budowlanego przy ustalaniu kary, o której mowa w art. 59 "f", z związku z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego i jest wiążąca dla stron i organów administracji w tym organów nadzoru budowlanego. Ustalenie to bowiem ma wpływ na późniejsze prawa i obowiązki strony uczestniczącej w procesie budowlanym i nie może ją wprowadzać w błąd, ani jej szkodzić. Stwierdzenie natomiast przez organu nadzoru budowlanego nie tylko nielegalnego użytkowania obiektu ale również użytkowania obiektu w sposób odmienny niż to wynika z ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie uprawnia tego organu do zmiany kategorii budynku dla celów wymiaru kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, ale może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w legalizacyjnego określonego w art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie, z którym w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia właściwy organ w drodze postanowienia: wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części, oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego. Należy wskazać, iż w przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka wybudowała na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) wydanego przez Starostę Ł., obiekt określony w pozwoleniu jako hala magazynowa z częścią ekspozycyjno – biurową. W wyniku oględzin obiektu w dniu [...] stwierdzono natomiast, że wybudowana hala magazynowa z częścią ekspozycyjno biurową jest użytkowana, z tym, że w pomieszczeniu magazynowym znajdują się materiały i wyroby budowlane, w części biurowej odbywa się sprzedaż materiałów i wyrobów budowlanych wystawionych w części ekspozycyjnej. Do protokołu załączono paragon fiskalny z dnia [...] dotyczący zakupionej w tym obiekcie taśmy malarskiej. Prezes Zarządu Spółki nie zaprzeczył faktowi funkcjonowania obiektu, a także podczas rozprawy w dniu [...] sprecyzował, że w spornym obiekcie budowlanym znajduje się część magazynowa o powierzchni około 1.100 m2, część ekspozycyjna o powierzchni około 250 m2 oraz dział sprzedaży o powierzchni około 40 – 50 m2. W tej sytuacji nie można pominąć kwestii wiążącej się z matematycznym sposobem wyliczenia wysokości kary administracyjnej. Jak zostało to wyżej wykazane ustalenia organu odwoławczego w tym zakresie wzbudziło uwagę krytyczną z punktu widzenia legalności. Oparte było bowiem na odmiennym ustaleniu współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k), niż określony w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku. Naruszenie prawa materialnego w tym zakresie ma charakter istotny i prowadzi do konieczności uchylenia tak zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji. Wskazać natomiast należy, iż podnoszenie przez stronę skarżącą okoliczności nie prowadzenia w obiekcie przez Spółkę jakiejkolwiek działalności gospodarczej, a jedynie udostępnienie obiektu najemcy, lecz tylko do wstępnego zagospodarowania, nie może mieć znaczenia dla sprawy. Wskazać bowiem należy na to, że aby dla właściwego organu nadzoru budowlanego powstał obowiązek wynikający z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego wystarczy sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu, natomiast posługiwanie się w przepisach prawa budowlanego pojęciem "użytkowanie" w odniesieniu do określonego kręgu osób związanych z procesem budowy, oddawania do użytkowania i utrzymania obiektu budowlanego, nie pozwala na wymierzenie na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części najemcy, czyli podmiotowi, który zajmuje obiekt na podstawie stosunku zobowiązaniowego. Taki podmiot bowiem nie jest władny użytkować obiekt zgodnie z wymogami stawianymi przez przepis ust. 2 art. 5 Prawa budowlanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12. grudnia 2006 r. wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Po 440/06, Wspólnota 2007/39/44 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8. grudnia 2005 r. wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 787/05, LEX Nr 190833). Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt. 1 "a" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Wobec uchylenia zaskarżonego postanowienia konieczne stało się stwierdzenie, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 p.p.s.a). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. J.S.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło