II SA/Łd 868/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2011 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego A. J. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał A. J., B. G., D. R., K. B., V. B., B. J. i S. J., w terminie do dnia 31 stycznia 2011r. likwidację dwóch otworów okiennych w lokalu mieszkalnym nr 32 w poziomie poddasza użytkowego w ścianie szczytowej budynku frontowego, od strony posesji przy ul. A 23, w budynku wielorodzinnym, zlokalizowanym na nieruchomości przy ul. A 21 w Ł. Wskazując na zasadność wydanego rozstrzygnięcia organ podał, iż z materiału dowodowego sprawy wynika, iż budynek mieszkalny wielorodzinny na nieruchomości przy ul. A 21, w obecnie istniejącej formie, powstał po dniu 6 września 1911r., zaś okna w lokalu mieszkalnym nr 32 istniały już w październiku 1994r. W ustalonym przedziale czasowym obowiązywały: do 1928 roku - na mocy Dekretu Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego z 1919 roku do czasu uchwalenia przez Sejm Ogólnej Państwowej Ustawy Budowlanej – na obszarach byłego zaboru rosyjskiego należy stosować dotychczas obowiązujące przepisy w dziedzinie budownictwa, Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r. Prawo budowlane i o zabudowaniu osiedli, ustawa z dnia 31 stycznia 1961r. Prawo budowlane i ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Przepisy te nie zezwalały na usytuowanie ścian z oknami w granicy działek, zaś Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 1928 roku w art. 196 stanowiło, iż budynki ogniotrwałe, wznoszono bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 m od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ognioochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 cm ponad dach. W ocenie organu o samowolnym wykonaniu otworów okiennych świadczy ich przypadkowe i nietechnologiczne umieszczenie w bezpośrednim sąsiedztwie kominów, w miejscu narażonym na pękanie muru spowodowane jego cyklicznym rozgrzewaniem i stygnięciem. Nadto z analizy wielkości otworów okiennych w ścianie frontowej i ścianie od podwórka na poziomie poddasza wynika jednoznacznie, że do zamieszkania była przeznaczona tylko część poddasza od strony podwórka, o czym świadczy mały kąt nachylenia połaci dachu, duże pionowe okna dające odpowiednią dla pomieszczeń mieszkalnych ilość światła. Natomiast część poddasza od strony ulicy A z założenia przeznaczona była na strych nieużytkowy, o czym świadczy duży kąt nachylenia połaci dachu, a co za tym zróżnicowana wysokość pomieszczeń oraz małe poziome okna, które słabo oświetlały pomieszczenia. Reasumując organ podał, iż wobec ustalenia, że roboty budowlane polegające na wykonaniu otworów okiennych zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 w/w ustawy, umożliwiające nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. J. wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie o istocie sprawy lub skierowanie jej do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu strona wskazała, iż skoro jak ustalił organ w październiku 1994 roku sporne otwory okienne już istniały, a budynek w istniejącej formie powstał po dniu 6 września 1911r. to nie można wykluczyć, że otwory te powstały na przykład w wyniku późniejszych zmian rysunku projektowego na przebudowę budynku, który to rysunek został zatwierdzony w dniu 6 września 1911r. Strona sugeruje nadto, iż do wykonania otworów mogło dojść w okresie dwudziestolecia międzywojennego, kiedy to władze borykały się z problemami lokalowymi dla bezdomnej ludności. Nie jest wykluczone, że wówczas zezwolono na odstępstwa od obowiązujących przepisów prawa, tym bardziej, iż styl ocieplenia i otynkowania wokół otworów okiennych jest wyraźnie przedwojenny. Odwołujący zwrócił nadto uwagę na braki w dokumentacji technicznej, które uniemożliwiają jednoznaczne stwierdzenie czy miała miejsce samowola, czy nie. Zamurowanie okien natomiast ograniczy dostęp światła, a ponadto ustawa z dnia 7 lipca 1994r., w oparciu o którą nałożony został obowiązek, weszła w życie dopiero z dniem 1 stycznia 1995r., co stanowi naruszenie zasady w myśl której, prawo nie działa wstecz. W piśmie z dnia 25 listopada 2010r. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością A z siedzibą w Łodzi – zarządca nieruchomości przy ul. A 21 - wyjaśniła, iż A. J. jest Prezesem Spółki, której intencją było, aby odwołanie zostało złożone w jej imieniu, a nie osoby fizycznej. Spółka wniosła o dokonanie sprostowania i uwzględnienie odwołania, jako złożonego przez Spółkę A. Decyzją z dnia [...] Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 §1 pkt 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż pismem z dnia 1 marca 2011r. wezwał wnoszących odwołanie do przesłania w formie pisemnej umowy o zarządzanie nieruchomością przy ul. A 21 w Ł., bądź innego dokumentu wskazującego na pełnienie zarządu przez osobę fizyczną posiadającą licencję zawodową. Kolejnymi pismami z dnia 23 marca 2011r. oraz z dnia 4 maja 2011r. organ odwoławczy ponownie wezwał do przesłania wskazanych dokumentów. W odpowiedzi, podpisanej przez A. J., poinformowano, że Spółka zatrudnia osobę posiadającą licencję, jednak do pisma nie załączono żadnego dokumentu. Wyjaśniając zasadność umorzenia postępowania odwoławczego organ podał, iż zarządcą nieruchomości może być podmiot, który sprawuje zarząd jako jeden ze współwłaścicieli nieruchomości, tzw. trwały zarząd jeżeli nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, czy gminy i została oddana w trwały zarząd lub zarząd zawodowy regulowany w art. 184-190 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Spółka A nie posiada udziałów we własności nieruchomości, nie ma również podstaw do uznania sprawowania trwałego zarządu. Konieczne było zatem zweryfikowanie istnienia zarządu zawodowego. Przy czym zarządzanie nieruchomościami, przez zarządców nieruchomości wykonywany jest przez zarządców będących osobami fizycznymi posiadającymi licencję zawodową. Spółka A jest osobą prawną, która nie może być zarządcą nieruchomościami. Nadto, stosownie do art. 33 §1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Nie sposób zatem uznać, iż Spółka jest umocowana do reprezentowania współwłaścicieli nieruchomości. Reasumując organ wskazał, iż prawo do wniesienia odwołania służy tylko stronie, a stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ ustalił zaś, iż podmiotowi wnoszącemu odwołanie od decyzji organu I instancji nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu prowadzonym w sprawie otworów okiennych, Spółka nie jest również uprawniona do reprezentacji interesów żadnej ze stron postępowania w charakterze zarządcy, czy pełnomocnika. W konsekwencji ustalenie, iż podmiot występujący z odwołaniem nie posiada interesu prawnego rodziło obowiązek umorzenia postępowania odwoławczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. J. zarzucił naruszenie przepisów prawa poprzez błędną wykładnię art. 28 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 32 i art. 33 tej ustawy oraz art. 184 ust. 2 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację odwołania. Dodał, iż w wyniku błędu pracownika Spółki A, do pisma z dnia 17 maja 2011r., nie załączono została kserokopia licencji zawodowej S. S., który jest pracownikiem Spółki, co zgodnie z art. 814 ust. 2 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami daje Spółce możliwość administrowania i zarządzania przedmiotową nieruchomością. Dodatkowo zauważył, iż już podczas postępowania przed organem I instancji Spółka brała czynny udział w postępowaniu, a wszelkie czynności podejmowane wobec Spółki przez organ dawały podstawę do uznania, iż jest ona stroną postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymując stanowisko wywiedzione w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Organ podkreślił, iż z treści pisma strony skarżącej z dnia 17 maja 2011r. nie wynika, aby załączone do niego miało być świadectwo nadania licencji zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach. Godzi się również pokreślić, iż co do zasady, w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny wyrokuje na postawie akt sprawy, opierając się o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że podstawą orzekania jest cały materiał dowodowy sprawy, zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem. Nie kwestionując wywodów ogólnych organu Nadzoru Budowlanego drugiej instancji odnoszących się do zarządcy nieruchomości jako strony postępowania, należy zwrócić uwagę na następujące kwestie. A. J. występuje w niniejszym postępowaniu w podwójnym charakterze, raz jako osoba fizyczna współwłaściciel nieruchomości, do którego była adresowana decyzja administracyjna i jako prezes Spółki z o.o. A z siedzibą w Ł.. Ta podwójna rola w niniejszym postępowaniu skupiona w jednej sobie nie pozwala jednak A. J. jako osobie fizycznej składać oświadczeń woli w imieniu spółki A i tej samej osobie ale jako prezesowi spółki w imieniu osoby fizycznej współwłaściciela nieruchomości. Odwołanie A. J. nadane listem poleconym w dniu 2 listopada 2010 r. zostało złożone z całą pewnością po terminie a jego treść nie pozostawia wątpliwości, iż pochodzi od osoby fizycznej a nie spółki A i zamiarem jego było uruchomienie trybu odwoławczego przez współwłaściciela nieruchomości - adresata decyzji. Odwołanie wpływa do organu w dniu 5 listopada 2010 r. W dniu 29 listopada 2010 r. roku wpływa do organu odwoławczego pismo podpisane przez panią A. Ż. pełnomocnika spółki A, w którym prostuje ona, iż odwołanie A. J. nie jest odwołaniem tego współwłaściciela nieruchomości tylko odwołaniem spółki A i o ile jest to możliwe wnosi o dokonanie sprostowania we wskazanym odwołaniu i potraktowanie sprawy jako wniesionej przez spółkę. O tego momentu organ odwoławczy, bez jakichkolwiek podstaw prawnych, dowolnie zaczyna prowadzić postępowanie w kierunku złożonego odwołania przez spółkę A, którego tak naprawdę nie ma, gdyż nie można uznać, że powołanie się przez spółkę na odwołanie osoby fizycznej nadaje mu przymiot odwołania spółki. Pismo spółki A z dnia 29 listopada 2010 r., jeżeli uznać by za odwołanie, ale tylko samoistne, to też z całą pewnością jest złożone po terminie. Organ odwoławczy pomija zupełnie istnienie w aktach odwołania A. J. i nie rozstrzyga w tym przedmiocie. Organ nie zwrócił się do strony z zapytaniem czy może cofa swoje odwołanie. A. J. jako osoba fizyczna nie jest również uprawniony do składania oświadczeń, iż jego odwołanie jest odwołaniem spółki A. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy ustali z czyim odwołaniem mamy w sprawie do czynienia i ile jest odwołań, biorąc po rozwagę wskazania wynikające z treści uzasadnienia, z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego zapisanych w art. 6, 7 i 8 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Z uwagi na treść kwestionowanej decyzji, jej negatywne rozstrzygnięcie, sąd nie orzekał w trybie art. 152 p.p.s.a., uznając wyrokowanie w tym zakresie za zbędne. a.tp.