II SA/Łd 869/18
WyrokWSA w Łodzi2019-01-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Świderska, Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać utrzymana w mocy pomimo braku projektu geotechnicznego wymaganego dla obiektu zaliczonego do II kategorii geotechnicznej?Ratio decidendi
Decyzja organu II instancji została uchylona z powodu braku projektu geotechnicznego, który jest niezbędnym elementem kompletnego projektu budowlanego dla obiektów II kategorii geotechnicznej. Brak ten stanowi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy. Jednakże decyzja organu I instancji nie została uchylona, gdyż brak dokumentu może zostać uzupełniony w postępowaniu odwoławczym, a organ II instancji powinien wydać postanowienie o uzupełnieniu projektu budowlanego zgodnie z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Uniwersytet złożył skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę zespołu trzech budynków mieszkalnych w Łodzi. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące naruszenia ładu przestrzennego, wzrostu hałasu i zanieczyszczeń oraz braku pasa zieleni oddzielającego inwestycję od nieruchomości Uniwersytetu. Organ II instancji utrzymał decyzję, wskazując na zgodność inwestycji z warunkami zabudowy i przepisami prawa budowlanego. Sąd stwierdził jednak, że projekt budowlany nie zawierał wymaganego projektu geotechnicznego, co stanowiło istotny brak formalny.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody w całości oraz zasądził od Wojewody na rzecz Uniwersytetu kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Świderska Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz Uniwersytetu [...] kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. P.
Decyzją z [...], nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) - zwanej dalej: "k.p.a." – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...], nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę zespołu 3 budynków mieszkalnych z infrastrukturą techniczną - instalacją kanalizacji ogólnospławnej, deszczowej i technologicznej oraz wody i energetyczną przewidzianych do realizacji w trzech etapach na terenie posesji przy ul. A. 169 w Ł., na działkach nr 32/8, 32/10, 33, 34/1 i 34/2 w obrębie [...].
Wojewoda przedstawił stan faktyczny sprawy z którego wynikało, że 1 marca 2018 r. inwestor - Spólka A w Ł. wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji w ww. zakresie.
Pismem z [...]., znak: [...], zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania i możliwości, w ciągu 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia, zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień oraz zgłoszenia ewentualnych wniosków i zastrzeżeń w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na ww. zawiadomienie Zastępca Kanclerza Uniwersytetu [...] ds. Technicznych J.R. 10 kwietnia 2018 r. złożył pismo, w którym zgłasza zastrzeżenia do planowanej inwestycji, ponieważ, jego zdaniem, jest usytuowana na terenie, który został przewidziany na lokalizację kampusu Uniwersytetu [...] J.R. podniósł również, że budowa kompleksu trzech budynków mieszkalnych wraz z towarzyszącą im infrastrukturą narusza ład przestrzenny, spowoduje istotny wzrost niekorzystnych oddziaływań na sąsiednie nieruchomości, zwłaszcza na etapie realizacji inwestycji (wzrost hałasu, natężenia ruchu ciężkich samochodów i sprzętu budowlanego oraz zwiększenie poziomu emisji pyłu i kurzu). J.R. wskazał, że realizacja inwestycji będzie mieć wpływ na interesy ekonomiczne właścicieli nieruchomości sąsiednich. Zarzucił również brak zaprojektowania szpaleru drzew w granicy inwestycji, który by minimalizował niekorzystne oddziaływanie na tereny sąsiednie.
Pełnomocnik inwestora, 23 kwietnia 2018 r. doręczył do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Ł. pismo, w którym odpowiedział na uwagi wniesione przez przedstawiciela Uniwersytetu [...]. Pełnomocnik Inwestora wskazał, że planowane przedsięwzięcie jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy i zachowuje ład przestrzenny w odniesieniu do otoczenia. Wskazano także, że nie można wstrzymać wydania pozwolenia na budowę z powodu potencjalnego negatywnego oddziaływania inwestycji w czasie jej realizacji, bowiem jest to sytuacja przejściowa, występująca jedynie w czasie budowy, więc tym bardziej nie wywiera wpływu na interesy ekonomiczne właścicieli sąsiednich działek.
24 kwietnia 2018 r. pełnomocnik Inwestora złożył pismo, w którym wniósł o zmianę w treści wniosku o pozwolenie na budowę złożonego 1 marca 2018 r. Zmiana ta nie dotyczy samego przedmiotu inwestycji, a jedynie wprowadza zapis o etapowaniu realizacji planowanego przedsięwzięcia.
[...] Prezydent Miasta Ł. wydał opisaną na wstępie decyzję zatwierdzająca projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę we wnioskowanym przez inwestora zakresie.
W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji Uniwersytet [...] w Ł. zarzucił, że zaskarżona decyzja nie zawiera oznaczenia stron postępowania, ponieważ wskazanie strony (stron) postępowania wyłącznie w rozdzielniku jest niewystarczające. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ nie może ograniczać się do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska organu, jeżeli w toku postępowania strona podniosła zarzuty, zapatrując się na faktyczną bądź prawną ocenę sprawy odmiennie niż organ administracji publicznej. Ponownie powołano się na zastrzeżenia podniesione w piśmie z 10 kwietnia 2018 r., tj. brak spełnienia przez planowaną inwestycję wymagań ładu przestrzennego, wzrost, zwłaszcza na etapie realizacji inwestycji, poziomu hałasu w związku z ruchem ciężkich samochodów i sprzętu budowlanego, wzrost zanieczyszczeń i emisji pyłu oraz kurzu. Zdaniem pełnomocnika Uniwersytetu [...] realizacja planowanej inwestycji będzie zakłócała korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę i może stwarzać wzrost zagrożenia dla zdrowia oraz życia studentów i pracowników Uniwersytetu [...], a także oddziaływać na interesy ekonomiczne właścicieli nieruchomości sąsiednich. Skarżąca przedstawia również zarzut dotyczący nieuwzględnienia w projekcie zagospodarowania terenu gęstego szpaleru zieleni, od strony granicy terenu inwestycji z działkami Uniwersytetu [...], który by skutecznie zmniejszał niekorzystne oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na sąsiednie nieruchomości. Skarżąca podnosi, że przedstawiciele Uniwersytetu [...] wielokrotnie zgłaszali taką potrzebę na etapie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Dalej Wojewoda przytoczył treść art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "ustawa" – i wyjaśnił obowiązki organu administracji architektoniczno-budowlanej, poprzedzające wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Następnie organ II instancji wskazał, że planowana inwestycja polegać będzie na budowie zespołu trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych ze 117 mieszkaniami o łącznej powierzchni użytkowej 6869 m2. Budynki zaprojektowane zostały jako 8-kondygnacyjne (7 kondygnacji nadziemnych i l podziemna) podpiwniczone z garażami wielostanowiskowymi na parterze i w piwnicy. Na terenie inwestycji projektuje się sieć wodociągową, kanalizacyjną i energetyczną. Do budynków zlokalizowanych na terenie inwestycji zaprojektowano drogę wewnętrzną pełniącą funkcję dojścia o szerokości 5,0 m. Teren zespołu mieszkaniowego zostanie ogrodzony ogrodzeniem stałym z ażurowych paneli stalowych, ocynkowanych, na podmurówce betonowej.
Organ odwoławczy podkreślił, że teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i w związku z tym [...] Prezydent Miasta Ł. decyzją [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną i zjazdem z ul. A., przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. A. 169 - ul. B bez nr - działki nr 32/7, 32/8, 32/9, 32/10, 33, 34/1, część działki nr 34/2 oraz fragmenty działek drogowych 1/39 i 1/69 w obrębie [...]. 18 sierpnia 2017 r. Prezydent Miasta Ł. decyzją nr [...] przeniósł ww. decyzję o warunkach zabudowy na rzecz inwestora, którym jest spółka A.
Wojewoda stwierdził, że wydana decyzja o warunkach zabudowy ustala rodzaj zabudowy jako mieszkaniową wielorodzinną. Planowana inwestycja spełnia określone w decyzji zasady zabudowy. Zachowana została nieprzekraczalna linia zabudowy przedstawiona w załączniku graficznym nr 1 do decyzji o warunkach zabudowy. Wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji w decyzji o warunkach zabudowy ustalono w zakresie od 0,19 do 0,40 - w projekcie jest 0,388. Szerokość elewacji frontowej ustalono w zakresie od 20 m do 30 m - w projekcie jest 28,26. Wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki ustalono w decyzji o warunkach zabudowy w następujący sposób: od wysokości elewacji budynku przy ul. A. 142 - ok. 12 m do wysokości elewacji kamienicy przy ul. A. 150 - ok. 19 m; dopuszcza się zwiększenie wysokości fragmentów planowanych obiektów do 22 m (do wysokości budynku Wydziału A Uniwersytetu [...]) pod warunkiem wycofania podwyższonej części budynków z lica elewacji od strony ul. A. o min. 1,5 m - w projekcie jest 21,775 m (wycofano elewację frontową części budynków wyższych od 19 m od strony ul. A. o 2.18 m i 1,5 m od lica). Geometria dachu została ustalona w sposób: spadki głównych połaci dachowych 0÷10° - w projekcie jest 2,5°.
Zdaniem organu II instancji spełnione zostały również szczegółowe zasady uzbrojenia terenu. Przewidziane zostało zaopatrzenie przedmiotowej nieruchomości w wodę z miejskiej sieci wodociągowej. Odprowadzenie ścieków sanitarnych oraz deszczowych odbędzie się w oparciu o istniejący w ul. A. kanał ogólnospławny. Budynki będą zaopatrywane w ciepło z miejskiej sieci ciepłowniczej. Natomiast zasilanie przedmiotowej nieruchomości w energię elektryczną zaprojektowano w oparciu o istniejącą sieć elektroenergetyczną poprzez stację transformatorową.
Następnie Wojewoda wyjaśnił, że wymagania dotyczące lokalizacji budynków na terenie działki budowlanej określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.) – zwane dalej: "rozporządzeniem" – oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2017 poz. 2285). Odległość projektowanego budynku nr 1 od działki nr ewid. 31/1, która jest działką drogową, wynosi 2,80 m; natomiast od wschodniej granicy z działką budowlaną nr ewid. 35/5 wynosi 11,35 m. a od południowej - 9,10 m. Odległość budynku nr 2 od działki drogowej nr ewid. 31/1 wynosi 2,8 m, a od wschodniej granicy z działką budowlaną nr ewid. 35/5 wynosi 11,30 m. Odległość budynku nr 3 od działki drogowej nr ewid. 31/1 wynosi 9,9,m, od północnej granicy działki, wchodzącej w zakres pasa drogowego ul. A., wynosi 1,90 m, a od wschodniej granicy z działką budowlaną nr ewid. 35/5 wynosi 4,05 m. Odległości te są zgodne z § 12 ust. 1 rozporządzenia. Z projektu zagospodarowania terenu wynika bowiem, że w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanych budynków nie ma budynków istniejących. Najbliżej położonym budynkiem jest budynek Wydziału A Uniwersytetu [...], który usytuowany jest w odległości 52 m od budynku nr 1. Oznacza to, że projektowane budynki nie mają wpływu na ograniczenie zagospodarowania na działkach sąsiednich.
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, że planowana inwestycja powinna uwzględniać wymagania ładu przestrzennego, organ odwoławczy wyjaśnił, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia została wydana decyzja o warunkach zabudowy, której celem jest ustalenie, w świetle porządku planistycznego, sposobu zagospodarowania terenu, dla którego nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja taka stanowi szczegółową informację o tym, jaki obiekt i pod jakimi warunkami inwestor może na danym terenie realizować. Wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1073) wymóg kontynuacji, przez nową zabudowę, funkcji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu, uzależnia zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Regulacja ta ma na celu zagwarantowanie ładu przestrzennego, czyli zapewnienia dostosowania nowej zabudowy do wyznaczonych przez zastany na analizowanym terenie stan dotychczasowej zabudowy, cech i parametrów o charakterze urbanistycznym (zagospodarowanie terenu) oraz architektonicznym (ukształtowanie wzniesionych obiektów).
Zdaniem organu odwoławczego planowana inwestycja jest zgodna z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu określonymi w wydanej w dniu [...] przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji [...], zatem nie można stwierdzić, że nie spełnia zasad zachowania ładu przestrzennego. Poza tym teren zostanie uporządkowany poprzez rozbiórkę starej zabudowy z budynkami gospodarczo-garażowymi, które w chwili obecnej nie korespondują estetycznie z otoczeniem oraz bryłą budynku Wydziału A Uniwersytetu [...]. Kolorystyka projektowanych budynków zaprojektowana została w neutralnych odcieniach szarości i bieli, zastosowanie szkła do wykonania balustrad balkonów i zadaszenia tarasów najwyższych kondygnacji mieszkalnych, uporządkowanie zieleni poprzez usunięcie drzew chorych i martwych oraz nowe nasadzenia przyczynia się podniesienia wartości estetycznych w otoczeniu inwestycji.
Podniesienie przez pełnomocnika Uniwersytetu [...] niekorzystnych oddziaływań planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości na etapie jej realizacji poprzez wzrost poziomu hałasu spowodowanego przez ruch ciężkich samochodów i sprzętu budowlanego oraz zwiększenie emisji pyłu i kurzu nie stanowi, w ocenie Wojewody, powodu do wstrzymania wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wymienione niedogodności stanowią stan przejściowy, występujący jedynie na etapie realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (Dz. U. nr 120 poz. 1126) wykonawca robót jest zobowiązany do opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dla prowadzonej inwestycji oraz do realizacji budowy zgodnie z obowiązującymi przepisami bhp. Zatem nie jest zasadne podnoszenie przez stronę skarżącą kwestii dotyczącej wzrostu zagrożenia dla zdrowia i życia studentów oraz pracowników Uniwersytetu [...] w czasie budowy planowanej inwestycji. a tym bardziej oddziaływania na interesy ekonomiczne właścicieli sąsiednich nieruchomości. Na etapie użytkowania planowanych budynków mieszkalnych wielorodzinnych nie przewiduje się znaczącego wzrostu poziomu hałasu emitowanego przez samochody mieszkańców, ponieważ na parkingach otwartych przewiduje się tylko 7 stanowisk postojowych, pozostałe zlokalizowane są w wielostanowiskowych parkingach zamkniętych.
Organ odwoławczy stwierdził również, że w decyzji o warunkach zabudowy brak jest zapisu o konieczności wykonania postulowanego pasa zieleni, zatem nie można stwierdzić, że przedmiotowy projekt zagospodarowania terenu inwestycji nie jest zgodny z wydanymi warunkami zabudowy. W piśmie pełnomocnika inwestora z 22 kwietnia 2018 r. będącym odpowiedzią na uwagi Uniwersytetu [...] po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, znajduje się stwierdzenie, że inwestor nie był w posiadaniu informacji o zgłaszanych przez Uniwersytet [...] potrzeb oddzielenia pasem zieleni terenu inwestycji w celu zmniejszenia oddziaływania spowodowanego emisją hałasu i zanieczyszczeń. Pełnomocnik inwestora ponadto wyjaśnił, że w związku z realizacją inwestycji konieczne będzie wycięcie drzew znajdujących się w obrębie projektowanego budynku nr 1 oraz kilku drzew uszkodzonych i martwych w granicy z działką Uniwersytetu. Uzyskanie decyzji zezwalającej na wycinkę drzew możliwe jest po otrzymaniu prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor przewiduje wykonanie dodatkowych nasadzeń w postaci zagęszczenia ilości drzew przede wszystkim wzdłuż południowej granicy z działką nr ewid. 34/2 oraz wzdłuż wschodniej granicy z działką nr ewid. 35/5, będącej własnością Uniwersytetu [...]. Ilość, rodzaj oraz miejsce nasadzeń kompensacyjnych będzie wskazywać decyzja o zezwoleniu na wycięcie zieleni.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika Uniwersytetu [...], że zaskarżona decyzja nie zawiera oznaczenia stron postępowania oraz uzasadnienie tej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., organ odwoławczy zauważył, że decyzja o pozwoleniu na budowę powinna być zgodna ze wzorem takiej decyzji określonym w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę, zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oraz decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę (Dz. U. z 2016 r. poz. 1493 ze zm.). Zgodnie ze wzorem określonym w ww. rozporządzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę należy przede wszystkim wymienić w sentencji Inwestora, któremu udziela się pozwolenia na budowę. Organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien określić w tej decyzji strony postępowania. Zgodnie ze wzorem czyni się to w rozdzielniku decyzji, gdzie powinno się wskazać przez zastosowanie wyrazu decyzję "otrzymują" strony postępowania, natomiast inne jednostki, należy wskazać w decyzji przez zastosowanie określenia "do wiadomości". Takie oznaczenie jednoznacznie ujawnia, kto według organu wydającego decyzję jest stroną, a kto ją otrzymuje tylko dla celów informacyjnych.
Organ II instancji stwierdził również, że uzasadnienie przedstawione w zaskarżonej decyzji jest krótkie, ale wypełnia zasadnicze elementy, w tym wymienione w art. 107 § 3 k.p.a. i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące udzielenia Inwestorowi pozwolenia na budowę planowanego przedsięwzięcia.
Odnośnie porozumienia zawartego 28 maja 2018 r. pomiędzy Uniwersytetem [...]a spółką A dotyczące podjęcia negocjacji zmierzających do dokonania zamiany prawa własności nieruchomości: obejmującej teren rozpatrywanej inwestycji oraz innej (zamiennej) będącej własnością Uniwersytetu [...] Wojewoda zauważył, że z uwagi na datę zawarcia porozumienia (po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę planowanego przedsięwzięcia) oraz jego treść, która nie jest zobowiązaniem stron do zawarcia umowy w sprawie zamiany prawa własności, ale ma na celu jedynie określenie możliwości zawarcia stosownych umów w przyszłości po spełnieniu warunków obu stron, przedłożony dokument nie ma na dzień dzisiejszy wpływu na rozstrzygnięcie niniejszego postępowania odwoławczego.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, załączając kompletny projekt budowlany, wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, oraz oświadczenie o posiadanym prawie o dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt zawiera oświadczenie osób go wykonujących o zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, normami i zasadami wiedzy technicznej. Ponadto zebrany w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy zawiera elementy i informacje wymagane przez prawo dla prawidłowej oceny planowanej inwestycji. Powyższe stanowi o wywiązaniu się inwestora z obowiązków wynikających z art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego koniecznych do spełnienia przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę. Zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego organ I instancji nie mógł zatem odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożył Uniwersytet [...], zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie;
2) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej;
3) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie wszechstronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, że w sprawie właściwym było wydanie pozwolenia na budowę, podczas gdy okoliczności faktyczne i prawne wskazują, że przesłanki określone w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie zaszły.
Ponadto Uniwersytet [...] zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 34 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę podczas, gdy dokumenty zebrane w niniejszej sprawie wskazują, że strona wnioskująca nie spełniła wymagań określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu;
2) art. 35 ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że w niniejszej sprawie powstały takie naruszenia, które determinują właściwy organ do wezwania strony wnioskującej o usunięcie naruszeń, a w razie niewykonania obowiązku, do wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Mając powyższe zarzuty na uwadze pełnomocnik Uniwersytetu [...] wniósł o chylenie w całości decyzji obu instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie 18 stycznia 2019 r. przedstawiciele inwestora – uczestnika postępowania spółka A oświadczyli, że nie posiadają projektu geotechnicznego, gdyż projektant nie widział takiej potrzeby, ponieważ grunt jest bardzo dobry, nośny, odwierty były wykonane na głębokość 8 metrów, wody gruntowe są głębokości 12 metrów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek zupełnie z innych przyczyn, niż w niej podniesionych.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej: p.p.s.a. – sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sad skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, konieczne było wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, ponieważ narusza ona prawo w stopniu wskazanym w przywołanych wyżej przepisach prawa.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7. W myśl art. 34 ust. 2 ustawy Prawo budowlanego zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Stosownie natomiast do ust. 3 pkt 4 powołanego wyżej artykułu projekt budowlany, w zależności od potrzeb, powinien zawierać wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych.
Szczegółowe zasady ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych określa rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. U. poz. 463) – zwanego dalej: "rozporządzeniem". Zgodnie z § 3 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia ustalanie geotechnicznych warunków posadawiania polega m.in. na zaliczeniu obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii geotechnicznej. Zakres czynności wykonywanych przy ustalaniu geotechnicznych warunków posadawiania powinien być uzależniony od zaliczenia obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii geotechnicznej. Geotechniczne warunki posadowienia przedstawia się w formie: 1) opinii geotechnicznej; 2) dokumentacji badań podłoża gruntowego; 3) projektu geotechnicznego. Forma przedstawienia geotechnicznych warunków posadawiania oraz zakres niezbędnych badań powinny być uzależnione od zaliczenia obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii geotechnicznej.
Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia kategorię geotechniczną ustala się w opinii geotechnicznej w zależności od stopnia skomplikowania warunków gruntowych oraz konstrukcji obiektu budowlanego, charakteryzujących możliwości przenoszenia odkształceń i drgań, stopnia złożoności oddziaływań, stopnia zagrożenia życia i mienia awarią konstrukcji, jak również od wartości zabytkowej lub technicznej obiektu budowlanego i możliwości znaczącego oddziaływania tego obiektu na środowisko. Kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych (§ 4 ust. 4 rozporządzenia) .
W przypadku obiektów budowlanych wszystkich kategorii geotechnicznych opracowuje się opinię geotechniczną, natomiast w przypadku obiektów budowlanych drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej opracowuje się dodatkowo dokumentację badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny (§ 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia).
Jak wynika z projektu budowlanego (Tom II, Architektura, k. 11) na podstawie opinii geotechnicznej wraz z dokumentacją badań podłoża gruntowego dla spornej inwestycji oraz przepisów ww. rozporządzenia obiekt zaklasyfikowano do II kategorii technicznej. Warunki gruntowe uznano natomiast jako proste z uwagi na niezaleganie w strefie posadowienia gruntów nienośnych i braku wody gruntowej powyżej poziomu posadowienia. Jednakże wbrew powołanym przepisom rozporządzenia do projektu budowlanego załączono niepełne opracowanie geotechniczne obiektów projektowanych, gdyż braku w nim projektu geotechnicznego, którego szczegółowy zakres określa § 10 rozporządzenia.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że załączony do wniosku o pozwolenie na budowę projekt budowlany dotknięty jest brakiem o charakterze materialnym, który powinien być usunięty przed wydaniem decyzji udzielającej pozwolenie na budowę. Stosownie bowiem do art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie kompletności projektu budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
W przedmiotowej sprawie załączone do projektu budowlanego opracowanie geotechniczne nie zawiera projektu geotechnicznego, pomimo tego, że taki obowiązek wynika z przepisów szczególnych, o których wyżej mowa, w związku z zakwalifikowaniem obiektu budowlanego do II kategorii geotechnicznej. Tym samym organy naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 34 ust. 3 pkt 4, art. 35 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane w związku z naruszeniem § 7 ust. 2 rozporządzenia.
Niemniej jednak sąd uznał, że na tym etapie postępowania zasadnym będzie uchylenie wyłącznie decyzji organu II instancji. Skoro bowiem w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. nie każde naruszenie prawa materialnego skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji, ale tylko takie, które miało wpływ na wynik sprawy, to również tę samą zasadę należy stosować w przypadku kontrolowanej przez sąd decyzji organu I instancji. Fakt wydania przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę z naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego nie musi zatem jeszcze oznaczać, że decyzję tę należy wyeliminować z obrotu prawnego. W tym przedmiocie rozstrzygnięcie podejmie organ II instancji, po uprzednim wydaniu postanowienia w trybie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 136 ust. 1 k.p.a. i uzupełnieniu przez inwestora projektu budowlanego o wymagane dokumenty. To, że organ I instancji, dokonując oceny przedłożonej dokumentacji nie dysponował projektem geotechnicznym, nie oznacza, że taki brak dokumentacji nie może być uzupełniony na etapie postępowania odwoławczego w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność przedstawienia projektu geotechnicznego służy prawidłowemu ustaleniu geotechnicznych warunków posadowienia projektowanych obiektów budowlanych. Brak przedstawienia ww. dokumentu należy więc traktować jako brak materialny, który podlega uzupełnieniu, a taką możliwość przewiduje art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 981/16 – orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jeżeli zatem, po ponownym sprawdzeniu, organ II instancji stwierdzi, że projekt budowlany nie wymaga żadnych zmian i uzupełnień oraz że spełnia wymogi z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane to w świetle ust. 4 powołanego artykułu nie będzie miał podstaw do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Takie działanie organu odwoławczego nie naruszy zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.).
Jeżeli jednak z projektu geotechnicznego będzie wynikała konieczność wprowadzenia zmian w projekcie budowlanym, to wówczas taki projekt powinien być ponownie oceniony przez organ I instancji.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku.
O zasądzeniu od organu zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej orzeczono na podstawie art. 200 i z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Zwrot kosztów postępowania obejmuje kwotę wpisu sądowego (500 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłatę od pełnomocnictwa (17 zł).
MR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło