II SA/Łd 87/03
WyrokWSA w Łodzi2004-09-10
Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Zygmunt Zgierski, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może określić zadania w zakresie gospodarki leśnej dla lasów niebędących własnością Skarbu Państwa, opierając się wyłącznie na danych z ewidencji gruntów, bez uwzględnienia faktycznego stanu posiadania i zarzutów strony dotyczących powierzchni lasu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, określając zadania w zakresie gospodarki leśnej dla lasów niebędących własnością Skarbu Państwa, musi przestrzegać zasad postępowania administracyjnego, w tym obowiązku rzetelnego zebrania i oceny materiału dowodowego. Samo powołanie się na dane z ewidencji gruntów, bez ustosunkowania się do twierdzeń strony kwestionującej faktyczny stan posiadania i powierzchnię lasu, stanowi naruszenie tych zasad. Inwentaryzacja stanu lasu powinna odzwierciedlać stan istniejący i być podstawą do określenia zadań, a nie tylko dane ewidencyjne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Starosty określającej zadania w zakresie gospodarki leśnej dla lasu niebędącego własnością Skarbu Państwa, opartej na inwentaryzacji. Strona skarżąca, M. J., zarzuciła organowi I instancji niewyjaśnienie istotnych okoliczności, w szczególności błędne ustalenie powierzchni lasu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, opierając się na danych z ewidencji gruntów i definicji lasu. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując prawidłowość inwentaryzacji i niezgodność z faktycznym stanem.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądził zwrot wpisu sądowego na rzecz skarżącej i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, p.o. Sędziego WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 10 września 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zadań w zakresie gospodarki leśnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza na rzecz M. J. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
II SA/Łd 87/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 28.września 1991r. o lasach ("Dz.U. Nr 101, poz. 444 z późn.zm.") Starosta R określił, na okres od 1.stycznia 2003r. do 31.grudnia 2012r., zadania w zakresie gospodarki leśnej dla lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa, leżących na działce nr [...] w oddziale 1 Af w obrębie G., gmina R. o pow. 0,50 ha, o składzie gatunkowym olcha, wiek-55 lat, bonitacji III, poleG.ące na wykonaniu trzebieży późnej.
W uzasadnieniu decyzji własnej organ I instancji wskazał, że " w inwentaryzacji stanu lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa, położonych w obrębach B., G., G., J., L., P., S., W. gmina R. województwo [...], sporządzonej na okres od 1.stycznia 2003r. do 31.grudnia 2012r. wykonanej przez Pracownię Urządzania Lasu ,, A." w G. określone zostały zadania gospodarcze dla lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa na okres 10 lat, których wykonanie jest niezbędne dla trwałego utrzymania lasów i ciągłości ich użytkowania".
Od powyższej decyzji odwołała się M. J., zarzucając organowi I instancji niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w szczególności przyjęcie, że przedmiotowa działka leśna posiada powierzchnię 0,5 ha, podczas gdy w istocie "jest to parę arów". Wniosła o "urealnienie" planu jej terenu, nie zaś tworzenie fikcji półhektarowego lasu, którego na działce nr [...] nigdy nie było.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie, powołując się w uzasadnieniu na brzmienie art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 56, poz. 679 ze zm.), zgodnie z którym lasem w rozumieniu ustawy jest grunt:
1. o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną ( uprawami leśnymi) drzewami, krzewami oraz runem leśnym-lub przejściowo jej pozbawiony:
a) przeznaczony do produkcji leśnej
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego
c) wpisany do rejestru zabytków
2. związany z gospodarką leśną , zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej:
budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Natomiast przepis art. 19 ust. 3 cytowanej ustawy stanowi, że dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, nie stanowiących własności Skarbu Państwa , zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasu.
Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość jest własnością M. J.. Znajdujący się w aktach wypis z ewidencji gruntów dowodzi zaś, że 0,5 ha gruntów na działce nr [...] zostało sklasyfikowanych jako lasy. Określenie jakiegoś terenu w ewidencji gruntów jako gruntu leśnego, stwarza, zdaniem organu odwoławczego, domniemanie, że przedmiotowy grunt taki ma charakter .
Z powołanej wyżej ustawowej definicji lasu wynika natomiast, że dla zaliczenia gruntu do lasu istotne jest nie tylko to, co się na gruncie znajduje, ale i jego przeznaczenie.
Powoływanie się przez stronę w odwołaniu na okoliczności faktyczne (brak na przedmiotowym gruncie lasu o powierzchni wskazanej w zaskarżonej decyzji) nie może mieć znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Dopiero bowiem po ewentualnym zakwestionowaniu we właściwym postępowaniu (w tym wypadku w trybie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1089 ze zm.)), danych ujawnionych w ewidencji gruntów i dokonaniu w niej zmian w powierzchni lasu, można przyjąć inną jego powierzchnię. Na poparcie własnego stanowiska organ odwoławczy przytoczył pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.stycznia 1994r. w sprawie o sygn. akt III SA 911/94, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych, wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych. Jeżeli skarżący kwestionuje zawarte tam dane, winien najpierw wystąpić o ich korektę, w trybie określonym w powołanym akcie prawnym. Następnie zaś, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła M. J., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazała, iż nie była informowana o inwentaryzacji lasu, która sporządzona została w sposób niezgodny ze stanem faktycznym w terenie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się zaś do zarzutów skarżącej, organ wskazał, że zachowany został tryb informowania o toczącym się postępowaniu. O przystąpieniu do inwentaryzacji zostali powiadomieni sołtysi wsi, przeprowadzenie inwentaryzacji nie jest zaś sprawą indywidualną, dotyczy bowiem określonego kompleksu gruntów, obejmującego w tym przypadku całą wieś. Dopiero po przeprowadzeniu inwentaryzacji wszczynane jest indywidualne postępowanie administracyjne w stosunku do właścicieli gruntów, objętych przepisami ustawy o lasach. O wszczęciu postępowania skarżąca została zawiadomiona pismem z dnia [...] i od tego momentu brała udział w postępowaniu. Dlatego zarzuty dotyczące nieinformowania jej o prowadzonym postępowaniu są bezpodstawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a.). Po myśli art. [...] § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) .
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa materialnego oraz normy procedury administracyjnej, w stopniu określonym w cytowanym przepisie.
Zgodnie bowiem z treścią art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 28.września 1991r. o lasach (tekst jednolity Dz.U. Nr 56 z 2000r., poz. 679 ze zm.) dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, nie stanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty, wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów. Nie oznacza to wszakże, iż w toku wspomnianego postępowania nie obowiązują zasady rządzące postępowaniem administracyjnym. Sporządzona inwentaryzacja nie ma charakteru "superdowodu", którego strona nie ma prawa kwestionować. Nic też nie zwalnia organu orzekającego od wyrażonego w art. art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), obowiązku rzetelnego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonej decyzji, podobnie jak decyzji organu I instancji nie odpowiada wymogom, zawartym w art. 107 § 3 k.p.a. Poza recypowaniem do ich treści opisów i zaleceń zawartych w inwentaryzacji stanu lasu, sporządzonej przez Pracownię Urządzania Lasu A. w G., brak jest jakichkolwiek ustaleń i odniesienia się choćby do okoliczności faktycznych wskazywanych przez skarżącą.
Oczywistym jest, że dane zawarte w ewidencji gruntów, korygować należy w trybie stosownego postępowania, określonego w ustawie z dnia 17.maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1089 ze zm.). Nie zmienia to wszakże faktu, że bez ustosunkowania się do twierdzeń skarżącej, zawartych w składanych przez nią w toku postępowania zastrzeżeniach, nie sposób ocenić prawidłowości, sformułowanego przez organy zadania z zakresu gospodarki leśnej, nałożonego na skarżącą. Niezależnie przecież od zapisów w ewidencji gruntów, stan faktyczny decydować powinien o określeniu konkretnego zadania. Skoro zaś skarżąca podnosi, iż grunty wspomniane, określone jako leśne w ewidencji, są w większości niezalesione, dla uzasadnienia trzebieży (wyrębu), nie wystarczy odwołanie się do danych zawartych w tejże ewidencji. Nie pozwalają one bowiem na zweryfikowanie prawidłowości nałożonego decyzją obowiązku, który, co do zasady, opierać się winien nie na danych zawartych w ewidencji gruntów, lecz na prawidłowo sporządzonej inwentaryzacji stanu lasu. Ta zaś wykonana być powinna zgodnie z wymogami, określonymi w § 8 Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 28.grudnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz.U. Nr 3 z 1999r., poz. 16), do których należy m.in. opis lasów, uwzględniający powierzchnię poszczególnych drzewostanów. Inwentaryzacja, z natury rzeczy, odnosi się do stanu istniejącego, stanowiąc naukowo opracowany wykaz, rejestr (Słownik języka polskiego pod red. Stanisława Skorupki, Haliny Auderskiej, Zofii Łempickiej, Państwowe Wydawnictwa Naukowe, Warszawa 1969, str. 239). Zatem proste odwołanie się do danych obszarowych, zawartych w ewidencji gruntów, dla określenia powierzchni drzewostanów, uznać należy za niewystarczające.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...]. Po myśli art. 152 p.s.a. natomiast orzeczono w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z 97 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wobec tego, iż zasądzeniu na rzecz skarżącej podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło