II SA/Łd 871/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Asystent sędziego Żywilla Król, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie dniu 26 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. N. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 marca 2005 r. oddalającego skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. przyznać i nakazać wypłacić z funduszy Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata K. M. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w Łodzi przy A wynagrodzenie w kwocie [...] zawierające należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Wyrokiem z dnia 22 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę [...] na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. W dniu 14 czerwca 2006 r. skarżący wniósł skargę na wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem. W uzasadnieniu tejże skargi zarzucił, iż orzeczenie z 22 marca 2005 r. oparte było na przerobionej dokumentacji. Dodatkowo podniósł, iż nie był należycie reprezentowany przed sądem podczas całego postępowania, a adwokat z urzędu wyznaczony przez sąd już po wydaniu kwestionowanego wyroku odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej, jak również nie doręczał skarżącemu postanowień sądowych i nie informował o przebiegu postępowania. Zdaniem wnoszącego skargę o wznowienie postępowania sąd nie oparł się na całokształcie postępowania administracyjnego, rozpatrzył sprawę pobieżnie i wyrywkowo, opierając się na przerobionej po 3 latach od zakończenia inwestycji dokumentacji, podczas gdy inwestycja była realizowana na podstawie błędnych decyzji. Wnoszący skargę wskazał, iż decyzja z dnia 14 kwietnia 1998 r. jest sprzeczna z przepisem art. 42 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ koniecznym elementem decyzji rozstrzygającej o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest określenie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich oraz linii rozgraniczających teren inwestycji. W piśmie z dnia 22 września 2006 r. będącym uzupełnieniem skargi o wznowienie postępowania pełnomocnik skarżącego stwierdził, iż zdaniem jego mocodawcy, w wyniku unieważnienia pierwotnej decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę, wydano ponowną decyzję, która jednak nie powinna była zostać wydana z uwagi na zakończony proces budowy. Ta okoliczność zdaniem skarżącego stanowić ma uzasadnienie dla zarzutu oparcia wyroku sądowego na przerobionej dokumentacji. Pełnomocnik wnoszącego skargę wyjaśnił również, iż skarżący podstawy swojego żądania upatruje w przepisie art. 145 par. 1 pkt 1 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi podano, iż skarżący po analizie akt sprawy i dostrzeżeniu nieprawidłowości dowiedział się o takiej możliwości od pracownika Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. pełnomocnik skarżącego sprecyzował treść skargi wskazując jako podstawę żądania przepis art. 273 par. 1 pkt 1 i par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega odrzuceniu. Na wstępie należy zaznaczyć, że skarga o wznowienie postępowania jest środkiem obalenia prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach, o odrębnych i właściwych sobie cechach. Wniesienie tego środka powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na cel zbadanie jego dopuszczalności, a następnie, w razie zakończenia pierwszego etapu – zbadanie jego zasadności. Rozważając kwestię ogólnych warunków dopuszczalności wznowienia postępowania należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie pozostają one spełnione. Po pierwsze, wyrok z 22 marca 2005 r. jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. Po drugie skarga o wznowienie postępowania został wniesiona przez osobą legitymowaną do wniesienia takiej skargi. Mając na uwadze, iż po sprecyzowaniu zarzutów skargi strona skarżąca podstawy prawnej wznowienia upatruje w przepisie art. 273 par. 1 pkt 1 i par. 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: p.p.s.a.) trzeba wyjaśnić, iż odmiennie od przesłanek wznowienia postępowania stanowiących przyczyny nieważności (art. 271 p.p.s.a.) okoliczności wymienione w przepisie art. 273 p.p.s.a. można określić mianem właściwych przyczyn wznowienia (przyczyn restytucyjnych). Istnienie tych przyczyn uzasadnia uchylenie lub zmianę prawomocnego orzeczenia tylko wówczas, gdy zostanie stwierdzony związek przyczynowy zachodzący między nimi, a treścią orzeczenia. Podstawą wznowienia postępowania z przyczyn restytucyjnych jest zatem uznanie, że treść zapadłego, prawomocnego orzeczenia jest niewłaściwa, a jego zmianę uzasadniać mają właśnie okoliczności będące podstawą wznowienia postępowania. Właściwymi przyczynami restytucyjnymi według prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są: - oparcie orzeczenia na dokumencie podrobionym lub przerobionym (art. 273 par. 1 pkt 1 p.p.s.a.) – a zatem oparcie orzeczenia na podstawach, które następnie utraciły swoją wartość dowodową; - oparcie orzeczenia na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 par. 1 pkt 1 p.p.s.a.); - uzyskanie orzeczenia za pomocą przestępstwa (art. 273 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.); - późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 par. 2 p.p.s.a.); - późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 par. 3 p.p.s.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy sąd nie stwierdził występowania przyczyn restytucyjnych wymienionych powyżej. Odnosząc się do podnoszonego zarzutu oparcia orzeczenia na sfałszowanym dokumencie podkreślić trzeba, iż skarżący upatruje "fałszerstwa dokumentu" dokonanego na etapie postępowania administracyjnego. Co więcej owym sfałszowanym dokumentem miałaby być sama decyzja administracyjna podlegająca kontroli sądowej w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem. Analogiczne uwagi można sformułować odnoście zawartych w skardze o wznowienie postępowania okoliczności tyczących przedstawiania nowych dowodów. Owe zarzuty również odnoszą się do postępowania administracyjnego, nie zaś do postępowania sądowego. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 1986 r. w sprawie sygn. akt SA/Wr 137/86, (opublikowanym ONSA 1986/1/29) zgodnie, z którym wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną. Tym samym nie mogą być podstawą wznowienia postępowania okoliczności, które nie powstały na etapie rozpoznawania przez sąd skargi na ostateczną decyzję administracyjną, lecz są wcześniejsze i odnoszą się do samego postępowania administracyjnego, będącego przedmiotem oceny w toku postępowania sądowego. Wobec późniejszego ujawnienia przyczyny wznowienia postępowania administracyjnego, przewidzianej w przepisie art. 145 par. 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.) skarżący winien raczej postąpić w sposób określony w przepisach procedury administracyjnej regulujących kwestię wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną. Nie ma natomiast ani podstaw, ani potrzeby, aby wznawiać postępowanie sądowe zakończone wyrokiem z dnia 22 marca 2005 r. sygn. I SA/Łd 157/04, oddalającym skargę J. N. na wskazaną powyżej ostateczną decyzję administracyjną. Sąd nie podziela również zarzutu braku należytej reprezentacji strony skarżącej. Wnoszący o wznowienie postępowania powyższy zarzut motywuje faktem odmowy sporządzenia przez pełnomocnika z urzędu skargi kasacyjnej, jak również niedostatecznym sposobem informowania o przebiegu sprawy. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, nienależyta reprezentacja jako podstawa wznowienia postępowania nie dotyczy sposobu zastępowania strony przez pełnomocnika procesowego (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2000 r., w sprawie sygn. akt I PKN 277/00, opublikowane OSNAP 2002/1/15). Dodatkowo należy podnieść, iż prawo pomocy obejmujące wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, zostało przyznane skarżącemu dopiero na etapie postępowania międzyinstancyjnego, a więc już po wydaniu kwestionowanego wyroku. Tym samym ewentualna wadliwość tegoż wyroku nie mogła być wynikiem nienależytej reprezentacji skarżącego przez profesjonalnego pełnomocnika. Reasumując można dojść do wniosku, iż z analizy zasadniczej części argumentacji podnoszonej przez skarżącego w skardze o wznowienie postępowania wynika, że intencją skarżącego było raczej wznowienie postępowania administracyjnego w trybie przewidzianym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie sądowadministracyjnego w trybie uregulowanym w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Treść petitum przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania jednoznacznie nakazywała jednak sądowi zbadanie jej w oparciu o przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z treścią art. 281 p.p.s.a., – uznając brak ustawowej podstawy wznowienia postępowania – sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. O koszach nieopłacalnej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie przepisu art. 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm.).