II SA/Łd 872/01
WyrokWSA w Łodzi2004-04-01
Skład orzekający: T. Zbrojewski, J. Sekunda-Lenczewska, A. Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo wszczęto postępowanie egzekucyjne w administracji i nałożono grzywnę w celu przymuszenia, jeśli brak jest dowodów doręczenia upomnienia, tytułu wykonawczego oraz postanowienia o nałożeniu grzywny zobowiązanemu?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne w administracji zostało wszczęte z naruszeniem przepisów prawa, ponieważ brak jest dowodów doręczenia zobowiązanemu upomnienia, tytułu wykonawczego oraz postanowienia o nałożeniu grzywny. Niewykazanie tych okoliczności uniemożliwia kontrolę prawidłowości wszczęcia egzekucji i tytułu wykonawczego, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 2000 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku rozbiórki zadaszenia tarasu. Skarżący podniósł zarzut przedwczesności działań egzekucyjnych wobec złożenia wniosku o zmianę decyzji ostatecznej i toczącego się postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie, wskazując na brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: T. Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA: J. Sekunda-Lenczewska (spr.), p.o. Sędziego WSA: A. Blewązka, Protokolant asystent sędziego K. Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2004 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] [...] 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego K. J. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku
Postanowieniem z dnia [...] , nr [...] , znak:[...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 64, 116, 121 § 4 i 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r. (tekst jednolity: Dz. U. Nr 36 z 1991, poz. 161 z późn zm.) oraz § 4 rozporządzenia Min. Fin. z dnia 4 lipca 1990r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzania publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów nieruchomości (Dz. U. Nr 47 z 1990, poz. 281 z późn. zm.) nałożył na K. J. zam. w Ł. przy ul. A. 4 m.3:
1. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 2000/dwa tysiące/ zł z powodu uchylania się zobowiązanego do wykonania obowiązków określonych w decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] , znak [...] ;
2. obowiazek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w wysokości 40/czterdziestu/zł i wezwał go do wykonania obowiązku i wpłacenia nałożonej grzywny i opłaty na wskazane konto w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia zaznaczając, że w przypadku nie wpłacenia w/w kwoty w wyznaczonym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...], znak: [...] Prezydent Miasta Ł. nakazał K. J. wykonanie rozbiórki zadaszenia tarasu przynależnego do lokalu nr 3 w budynku przy ul. A. 4 w Ł. zaznaczając, że obowiązek ten stał się wymagalny dnia [...] a upomnienie z dnia [...] okazało się nieskuteczne.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] , znak: [...] , sprostowanym następnie postanowieniem z dnia [...] nr [...] , znak: [...] działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 64, 116, 121 § 4 i 5 oraz art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wyjaśniając, że organ I instancji zaskarżone postanowienie wydał zgodnie zobowiązującym prawem i poprzedził je wszystkimi wymaganymi przez prawo działaniami. Nadto, w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym nie zachodzą przesłanki jego umorzenia. Podniesiony w zażaleniu zarzut przedwczesności podjętych działań w związku ze złożeniem wniosku o zmianę decyzji w przedmiocie rozbiórki zadaszenia balkonu nie jest uzasadniony, gdyż tak długo jak decyzja pozostaje ostateczna organ ma obowiązek ją egzekwować, zaś złożenie wniosku o zmianę decyzji nie wstrzymuje wykonania czynności nałożonych decyzją.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Ł. w dniu [...] wniósł K. J. domagając się uchylenia postanowienia, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie jego wykonania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że postanowienie o nałożeniu grzywny jest przedwczesne a postępowanie winno być zawieszone wobec złożenia wniosku o zmianę decyzji ostatecznej o rozbiórce zadaszenia i toczącego się postępowania odwoławczego w tym przedmiocie. Skarżący podkreślił również, że inni sąsiedzi na podstawie tej samej kompleksowej dokumentacji z 1993r. przeprowadzili identyczne remonty.
W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że mimo upływu 5 lat zobowiązany nie wywiązał się z nałożonego obowiązku. W tej sytuacji organ I instancji nałożył grzywnę w celu przymuszenia. Obowiązkiem bowiem organów nadzoru budowlanego jest wyegzekwowanie prawomocnej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego nie maja znaczenia w sprawie składane wnioski w trybie art.154 kpa o zmianę decyzji odwoławczej. Organ nadmienił również, że NSA w Warszawie wyrokiem sygn. akt IV S.A. 943/98 oddalił skargę K. J. , tym samym utrzymując w mocy decyzje nakazującą rozbiórkę zadaszenia a nadto , że toczy się postępowanie w Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego w Ł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym – zgodnie z § 2 tego artykułu – kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej lub w postanowieniu z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego właściwego na czas wydania decyzji lub postanowienia.
Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit.b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit.c).
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod kątem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze. Stosownie do treści art. 133 § 1powołanej ustawy Sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy.
Uwzględniając tak zakreśloną kognicję i analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, wbrew twierdzeniom organów obu instancji, że kwestionowane postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem i poprzedziły je wszystkie wymagane przez prawo działania, Sąd dopatrzył się szeregu uchybień, które skutkować musiały uchyleniem zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia, choć z innych przyczyn niż wskazane w skardze.
W myśl art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r. (tekst jednolity: Dz. U. Nr 36 z 1991, poz. 161 z późn zm.), egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, uprzednio przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego chyba, że przepisy szczególne inaczej postanawiają. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Wobec braku dowodu doręczenia zobowiązanemu upomnienia z dnia 14 listopada 2000r. nie można ustalić, czy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z poszanowaniem terminu określonego w art.15 § 1 ustawy.
Stosownie do art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Jeżeli natomiast wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Brak w aktach przedmiotowej sprawy tytułu wykonawczego, uniemożliwia skontrolowanie prawidłowości wszczęcia egzekucji, jak również prawidłowości tytułu pod względem treści i formy, a więc wymogów art. 27 cyt. ustawy. Akta sprawy nie zawierają również orzeczenia, będącego podstawą wydania tytułu wykonawczego a jedynie informację, że takież orzeczenie istnieje.
Zgodnie z treścią art. 32 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, zaopatrzony w klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny doręcza ponadto zobowiązanemu postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego( § 2). Analogicznie obowiązek doręczenia odpisu tytułu wykonawczego oraz postanowienia o nałożeniu grzywny zawiera art. 122 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W aktach przedmiotowej sprawy znajduje się co prawda, odpis postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] zawierający adnotację, że otrzymuje to postanowienie K. J. ( wraz z tytułem wykonawczym), ale brak jest dowodu doręczenia, pozwalającego ustalić i ocenić czy, i kiedy dokumenty te zostały skarżącemu doręczone.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.
O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podst. art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) – pkt 2 wyroku.
Na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło