II SA/Łd 872/16

WyrokWSA w Łodzi2017-02-24

Skład orzekający: Joanna Sekunda - Lenczewska, Arkadiusz Blewązka, Renata Kubot - Szustowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym zamurowanie otworu okiennego w ścianie granicznej oraz demontaż materiałów łatwo zapalnych ze ściany oddzielenia przeciwpożarowego, jest zgodna z prawem, jeśli roboty te zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zobowiązały inwestorów do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nakaz zamurowania okna w ścianie granicznej oraz demontażu łatwo zapalnych materiałów ze ściany oddzielenia przeciwpożarowego był uzasadniony naruszeniem przepisów technicznych dotyczących usytuowania budynków w granicy działki oraz przepisów przeciwpożarowych. Sąd podkreślił, że nawet jeśli materiały były dopuszczone do obrotu, nie nadawały się do zastosowania na ścianie oddzielenia przeciwpożarowego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie dotyczące rozbudowy budynku mieszkalnego z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. Po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na rozbudowę, inwestorzy przystąpili do robót budowlanych w warunkach samowoli. Organ I instancji nakazał doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, w tym zamurowanie otworu okiennego w ścianie granicznej oraz demontaż łatwo zapalnych materiałów ze ścian zewnętrznych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dominika Człapińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2017 r. sprawy ze skargi E. D. i K. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. LS Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. prowadził postępowanie, dotyczące wykonania inwestycji związanej z rozbudową budynku mieszkalnego przy ul. A 5 w Ł. z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, zatwierdzonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o pozwoleniu na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji, w trybie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2003r., nr 207, poz. 2016 ze zm., powoływanej dalej jako P.b.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z realizacją omawianej inwestycji, a ostateczną decyzją z dnia [...] nakazał inwestorom przedłożyć do dnia 30 kwietnia 2005r. projekt budowlany zamienny. Z kolei decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 36a ust. 2 P.b., uchylił własną decyzję o pozwoleniu na rozbudowę z dnia [...] Kolejne decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Ł., zatwierdzające projekt budowlany zamienny i zezwalające na wznowienie robót były uchylane przez organ odwoławczy z uwagi na wady przedstawianych dokumentów. Na podstawie decyzji PINB z dnia [...], zezwalającej na wznowienie robót budowlanych, również uchylonej w trybie kontroli instancyjnej, wydano inwestorom dziennik budowy. Pismem z dnia [...] A. J. i, właściciel sąsiednich działek nr 266/1, 266/2 i 266/3, zawiadomił organ I instancji o wybiciu okna w ścianie wschodniej spornego budynku, zlokalizowanej w granicy z działką nr 266/3. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] ,organ I instancji nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia oceny technicznej dla wykonanego otworu okiennego, a następnie decyzją z dnia [...] nakazał zamurowanie otworu okiennego do dnia 25 października 2010 r. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] W dniu 6 lipca 2010 r. A. J. zawiadomił o samowolnym ociepleniu budynku przy ulicy A 5 w Ł.. Decyzją z dnia [...] organ I instancji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. nakazał inwestorom zaniechanie dalszych robót budowlanych w zakresie rozbudowy budynku. Decyzja stała się ostateczna. Prowadząc dalej postępowanie organ I instancji uznał, że ponieważ w stosunku do inwestycji wydana została, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., decyzja z dnia [...], to w dalszym ciągu aktualny był zakaz prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową spornego obiektu budowlanego. Skoro zatem inwestorzy przystąpili do wykonywania robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] (która została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].), to wszelkie roboty zrealizowane i wyszczególnione w dzienniku budowy Nr 17/2009 (wydanym w dniu 24 czerwca 2009 r.) były prowadzone w warunkach samowoli budowlanej. W obrocie prawnym nie funkcjonowało bowiem żadne zezwolenie uprawniające inwestorów do legalnego kontynuowania robót budowlanych. Tym samym organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji kończącej postępowanie w przedmiotowej sprawie, co też uczynił wydając decyzję z dnia [...] o umorzeniu postępowania "w sprawie wykonania robót ogólnobudowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, położonym na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A 5. " W wyniku rozpatrzenia odwołania E. i A. J., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] uchylił decyzję z dnia [...] i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, prawomocnym wyrokiem z dnia 15 listopada 2013 r., II SA/Łd 528/13, oddalił skargę E. K. D. na ww. decyzję organu odwoławczego. Kontynuując postępowanie w niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., postanowieniem z dnia [...], nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej robót budowlanych polegających na: wykonaniu otworu okiennego we wschodniej ścianie budynku w poziomie parteru, wykonaniu otworu okiennego w zachodniej ścianie budynku w poziomie poddasza, zlikwidowaniu otworów okiennych w północnej ścianie budynku w poziomach parteru i poddasza, dociepleniu ścian zewnętrznych i stropu budynku oraz wykonaniu otworów drzwiowych w ściennie oddzielającej pomieszczenie kuchni od pomieszczenia pokoju zlokalizowanego w północno-wschodniej części budynku oraz w ścianie oddzielającej pokoje zlokalizowane w północno-zachodniej części budynku - wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Uzupełnioną ostatecznie ekspertyzę techniczną dotyczącą spornych robót budowlanych inwestorzy złożyli dniu 8 grudnia 2014 r. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b., nakazał E. i K. D. doprowadzenie robót budowlanych polegających na wykonaniu otworu okiennego we wschodniej ścianie budynku w poziomie parteru, wykonaniu otworu okiennego w zachodniej ścianie budynku w poziomie poddasza, zlikwidowaniu otworów okiennych w północnej ścianie budynku poziomach parteru i poddasza, dociepleniu ścian zewnętrznych i stropu budynku oraz wykonaniu otworów drzwiowych w ścianie oddzielającej pomieszczenie kuchni od pomieszczenia pokoju zlokalizowanego w północno-wschodniej części budynku oraz w ścianie oddzielającej pokoje zlokalizowane w północno-zachodniej części budynku w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. A 5 w Ł. do stanu zgodnego prawem, w terminie do dnia 30 września 2016 r., poprzez; 1/ zamurowanie otworu okiennego we wschodniej ścianie budynku materiałem o odporności ogniowej El 30, 2/ zdemontowanie okładziny zewnętrznej (sidingu) ze wschodniej i północnej ściany budynku, 3/ zdemontowanie docieplenia (styropianu) ze wschodniej części budynku, 4/ obłożenie drewnianej części północnej ściany budynku, od strony zewnętrznej, na pełnej wysokości, materiałem zapewniającym klasę odporności ogniowej REI 60. Od ww. decyzji odwołanie złożyli E. i K. D., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem i wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., ocena prawna wyrażona w wyroku wiąże organ oraz sąd, który go wydał. Zatem organy obydwu instancji związane są oceną prawną, wyrażoną w wyroku z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 528/13. W ww. orzeczeniu Sąd stwierdził, że organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie robót budowlanych, prowadzonych z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jedną z konsekwencji tego postępowania było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na rozbudowę. Z tą chwilą niedopuszczalne było prowadzenie jakichkolwiek robót budowlanych, który to zakaz skarżący omijali. Inwestorzy nie uzyskali ostatecznej decyzji, zatwierdzającej projekt zamienny, co pozwoliłoby na wznowienie robót. Pomimo to roboty trwały nadal, o czym organ nadzoru był informowany. Jednak organ I instancji nie ustalił, z jakimi kategoriami robót mamy do czynienia. Zatem organ I instancji winien szczegółowo przeanalizować zakres i charakter robót budowlanych, które stanowią przedmiot postępowania, a następnie dokonać oceny, czy w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, czy też należy wydać odpowiednie rozstrzygnięcie zmierzające do zalegalizowania wykonania robót, albo nakazujące doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy wskazał następnie, że zakresem postępowania objęte zostały wszystkie roboty budowlane szczegółowo opisane w Dzienniku budowy Nr 17/2009, wydanym w dniu 24 czerwca 2009 r.: 1/ wykonano otwór drzwiowy w ścianie wewnętrznej oddzielającej pokoje znajdujące się w północno-zachodniej części budynku (wpis z dnia 23.07.2009 r.), 2/ wykonano otwór pomiędzy pomieszczeniem kuchni a pokojem znajdującym się w północno-wschodniej części budynku (wpis z dnia 30.07.2009 r.), 3/ po zdjęciu sidingu docieplono styropianem o grubości 12 cm wschodnią zewnętrzną ścianę budynku (wpis z dnia 17.08.2009 r.), 4/ północną zewnętrzną ścianę budynku od strony wewnętrznej docieplono styropianem o grubości 12 cm, wykonano paraizolację i obłożono płytami gipsowo-kartonowymi, 5/ wschodnią zewnętrzną ścianę budynku obłożono sidingiem (wpis z dnia 17.08.2009r.), 6/ zlikwidowano otwór okienny w północnej ścianie budynku, ścianę obłożono sidingiem (wpis z dnia 13.03.2010 r.), 7/ po zdjęciu sidingu docieplono styropianem o grubości 12 cm pozostałe zewnętrzne ściany budynku, a następnie ponownie obłożono je sidingiem (wpis z dnia 13.07.2010 r.), 8/ zlikwidowano otwory wentylacyjne na poddaszu, docieplono strop nad parterem (wpis z dnia 19.08.2010 r.), 9/ uszczelniono i otynkowano istniejące kominy (wpis z dnia 23.09.2010 r.). Spośród ww. robót budowlanych zwolnieniem od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę objęte są jedynie roboty polegające na dociepleniu budynku oraz uszczelnieniu i otynkowaniu kominów. Stosownie do art.29 ust.2 pkt 4 P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na dociepleniu budynków o wysokości do 12 m (jak w niniejszej sprawie). W myśl art.30 ust. 1 pkt 2 P.b. wykonanie docieplenia wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zatem choć ww. roboty budowlane podlegają uproszczonej procedurze, to nie zostały całkowicie zwolnione z reglamentacji przewidzianej przepisami P.b. Natomiast zgodnie z art.29 ust. 2 pkt 1 P.b. pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane polegające na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków, przy czym w myśl art. 30 ust. 1 pkt wykonanie takich robót wymaga zgłoszenia. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że skoro inwestorzy działali w warunkach samowoli budowlanej, to konieczne było prowadzenie postępowania legalizacyjnego określonego w art. 50 i 51 P.b. Następnie organ II instancji wskazał, że okno w ścianie wschodniej (znajdującej się bezpośrednio w granicy z działką nr 266/3) zostało wykonane z naruszeniem warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz.690 ze zm.), dalej rozporządzenie. W myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1/ 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2/ 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2). Organ I instancji w toku postępowania ustalił i szczegółowo wyjaśnił, że działka nr 266/3 została oznaczona w ewidencji gruntów symbolem "B", pod którym kryją się tereny mieszkaniowe. Tereny mieszkaniowe są jedną z kategorii gruntów zabudowanych i zurbanizowanych. Zatem działa nr 266/3 jest działką budowlaną. W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie zastosował art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. i nakazał zamurowanie otworu okiennego we wschodniej ścianie budynku materiałem o odporności ogniowej El 30. Z kolei w § 213 pkt 1 lit. a) rozporządzenia ustanowiono zasadę zwolnienia z wymagania klasy odporności pożarowej w odniesieniu do niewielkich budynków, w tym mieszkalnych jednorodzinnych o wysokości do 3 kondygnacji nadziemnych włącznie. Jednakże ustawodawca przewidział warunki szczególne, wyłączające stosowanie ww. zasady, tj. warunek wykonania w budynku usytuowanym bezpośrednio przy granicy działki budowlanej ściany oddzielenia przeciwpożarowego o określonej odporności ogniowej, zgodnie z § 272 ust.3 oraz § 232 ust. 4 i 5. Ściana wschodnia znajdująca się w granicy z nieruchomością sąsiednią pokryta jest sidingiem. Tymczasem jest to materiał łatwo zapalny, nie wolno go stosować w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, a taką jest ściana szczytowa w granicy z nieruchomością sąsiednią. Siding to materiał łatwo rozprzestrzeniający ogień, który wraz ze styropianem znajdującym się pod nim odpada pod wpływem temperatury. Stosownie do § 272 ust. 3 rozporządzenia budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w 232 ust. 4 i 5. Zgodnie natomiast z § 232 ust. 1 rozporządzenia ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory - obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego. W myśl § 208a ust. 1 rozporządzenia określeniom użytym w rozporządzeniu: niepalny, niezapalny, trudno zapalny, łatwo zapalny, niekapiący, samogasnący, intensywnie dymiący odpowiadają klasy reakcji na ogień zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia. Jak wynika z "Klasyfikacji ogniowej w zakresie rozprzestrzeniania ognia przez ściany przy działaniu ognia od strony elewacji 1357/12/R11NP", której kserokopię przedłożył inwestor w dniu 22 grudnia 2015r., rozpatrywana okładzina elewacyjna została sklasyfikowana jako wyrób nierozprzestrzeniający ognia o klasie reakcji na ogień D-s3,dO. Zgodnie z załącznikiem ww. klasa odpowiada zastosowanym w Rozporządzeniu następującym określeniom dotyczącym palności: łatwo zapalne (palne), niekapiące, intensywnie dymiące. Natomiast styropian (polistyren spieniony) jest tworzywem sztucznym klasyfikowanym jako materiał samogasnący, niemniej jednak palny. Dlatego niedopuszczalne jest stosowanie tego rodzaju materiałów na ścianach zewnętrznych budynku pełniących rolę ściany oddzielenia pożarowego. Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli E. i K. D.. W ocenie skarżących, postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem: 1/ art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie w sposób szczegółowy analizy zakresu i charakteru robót budowlanych stanowiących przedmiot postępowania, co skutkowało objęciem postępowaniem robót, które były prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę z 1991 r., 2/ art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a, poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładany i wyczerpujący przeznaczenia działki nr 266/3, brak gruntownej analizy parametrów działki, jej cech geometrycznych i usytuowania dla ewentualnej realizacji na niej obiektu budowlanego oraz okoliczności, że działka ta od wielu lat pełni funkcję drogi dojazdowej do nieruchomości położonych przy ul. A 3 i 5, 2/ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w całości decyzji organu I instancji, choć została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz prawa materialnego, 3/ art. 105 P.b., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy w związku z wykorzystaniem przez stronę skarżącą przy ociepleniu ściany wschodniej nowych materiałów budowlanych dopuszczonych do powszechnego stosowania, postępowanie w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie. Uczestnicy postępowania E. J. i A. J. wnieśli o oddalenie skargi. Podnieśli, iż w obrocie prawnym nie funkcjonuje żadne orzeczenie, które ograniczałoby ich uprawnienia właścicielskie do działki nr 266/3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 2062 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach. W pierwszej kolejności wskazać jednak należy na prawomocny wyrok tutejszego Sądu z dnia 15 listopada 2013r., sygn. akt II SA/Łd 528/13, którym oddalono skargę E. D. i K. D. na kasacyjną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Stosowanie bowiem do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie sądy oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna dotyczyć może również samej wykładni prawa procesowego. Zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje natomiast na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej, pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. (por. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 472 i 473). Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, bez względu na poglądy prawne wyrażane w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1998r., sygn. akt I SA 977/98, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 44656, z dnia 22 marca 1999r., sygn. akt IV SA 527/97 Lex nr 47275) Oznacza to, iż za przesądzone uznać należało, że organ nadzoru budowlanego prowadził dwa odrębne postępowania administracyjne. Pierwsze w sprawie odstępstw od projektu budowlanego z 1991 r., które zostało zakończone decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., pozostającą w obrocie prawnym, mimo wątpliwości co do jej prawidłowości. Drugie postępowanie z kolei dotyczyło pozostałych, niewyszczególnionych przez organ I instancji w decyzji z dnia [...] robót budowlanych, wykonywanych bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia. Kontrolowane decyzje wydane zostały w ramach tego właśnie postępowania. Nie można przeto kwestionować ani charakteru (samowolnego) wykonania tychże robót ani też przyjętego przez organy trybu postępowania (postępowanie legalizacyjne z art. 50 i 51 P.b.), bowiem ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania, zawarte w motywach wyroku z dnia 15 listopad 2013r. na taki tryb postępowania wskazywały (roboty prowadzone w warunkach samowoli budowlanej, nieobjęte decyzją z dnia [...], do których należą m.in. roboty związane z wybiciem okna w ścianie szczytowej, ociepleniem, roboty prowadzone na podstawie dziennika budowy wydanego po 24 grudnia 2008 r. (...). Zatem właściwe było prowadzenie postępowania w oparciu o art. 50 P.b., bowiem roboty wykonano bez stosownego pozwolenia lub zgłoszenia (art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b.), dodatkowo w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.) Nie było również potrzeby wydania postanowienia o wstrzymaniu robót, skoro roboty zostały już zakończone – art. 51 ust. 7 P.b. W tej sytuacji podstawowe znaczenie, determinujące wynik niniejszej sprawy, ma ustalenie, czy działka nr 266/3 jest działką budowlaną. Choć organ odwoławczy poświęcił temu zagadnieniu jedynie krótką wzmiankę (ograniczając się do wskazania, że w ewidencji gruntów działka ta oznaczona jest symbolem B, co samo w sobie nie byłoby wystarczające), to jednak rozważania organu I instancji odnośnie tej kwestii uznać należy za pełne i pozwalające na uznanie działki nr 266/3 za budowlaną. Można również dodać, że z uwagi na brak definicji legalnej pojęcia "działka budowlana", zarówno w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jak i w ustawie Prawo budowlane, dopuszczalne jest posłużenie się dla ustalenia jego znaczenia definicjami tego pojęcia, przyjętymi w innych aktach prawnych, zawierających regulacje o charakterze publicznoprawnym. Pojęcie to zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 778 ze zm.) oraz w art. 4 pkt 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.). Mając zaś na uwadze przyjęty na gruncie tych aktów prawnych zakres znaczenia tego pojęcia, właściwe jest posłużenie się na gruncie niniejszej sprawy (z zakresu prawa budowlanego) definicją sformułowaną w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zatem "działka budowlana", w rozumieniu § 12 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to każda nieruchomość gruntowa lub działka gruntu, na której możliwa jest realizacja obiektu budowlanego, zgodnie z wymogami wynikającymi z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2007 r., II OSK 1718/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując oceny zgodności usytuowania budynku z wymogami określonymi w tym przepisie w każdym przypadku należy mieć na uwadze indywidualne warunki rozpoznawanej sprawy. Zasadniczo przepis ten rozumieć bowiem należy zgodnie z jego praktycznym przeznaczeniem i intencją prawodawcy. W wyroku z dnia 13 stycznia 2006 r., II OSK 1275/05, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że ograniczenia wynikające z tego przepisu podyktowane są przesłankami dwojakiej natury. Po pierwsze, otwory okienne lub drzwiowe w ścianie budynku usytuowanej w odległości mniejszej od 4 m od granicy działki naruszałyby intymność i spokój właściciela sąsiedniej działki. Po drugie zaś, ograniczenia te wynikają z bezpieczeństwa pożarowego i zagrożenia z tym związanego dla obiektów budowlanych znajdujących się na sąsiedniej działce. W konsekwencji przeznaczenie sąsiadującej działki budowlanej, a tym samym istniejący lub też możliwy sposób jej zabudowy, ma w każdym przypadku istotne znaczenie dla oceny, czy planowane usytuowanie budynku na działce budowlanej jest w warunkach określonej sprawy dopuszczalne, ewentualnie, czy usytuowanie na działce już istniejącego budynku można uznać za rażąco sprzeczne z tym przepisem. Brak jest zatem podstaw do zawężania definicji "działki budowlanej" i odmawiania charakteru działki budowlanej takiej działce, na której możliwe jest zrealizowanie jedynie obiektów budowlanych o niewielkich rozmiarach (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 lutego 2010 r., II SA/Sz 1193/09 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Obiektami budowlanymi są również np. obiekty małej architektury (art. 3 pkt 1 lit c i art. 3 pkt 4 P.b.). Rację ma też organ I instancji, że działką budowlaną jest nie tylko konkretna działka ewidencyjna, lecz również nieruchomość gruntowa. Działki nr 266/1, 266/2 i 266/3 objęte są jedną księgą wieczystą, a ich właścicielami są E. i A. J.. Budowlany charakter działek nr 266/1 i nr 266/2 nie budzi przy tym wątpliwości. Działka nr 266/3 – choć wykorzystywana w celu dojazdu do posesji skarżących i uczestników postępowania - nie leży jednak w pasie drogowym, ani nie stanowi drogi w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych – tekst jednolity Dz. 2015 r., poz. 460 ze zm. (por. wyr. NSA z dnia 19.12.2007 r., II OSK 1718/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych). Konstatacja, że działka nr 266/3 jest działką budowlaną, oznacza konieczność oceny robót wykonanych w budynku E. i K. D. w kontekście przepisów rozporządzenia, w tym jeśli chodzi o otwór okienny w ścianie w granicy z działką sąsiednią, a także jeśli chodzi o przepisy przeciwpożarowe. Biorąc pod uwagę powyższe ocenić należało, że organy prawidłowo zobowiązały inwestorów do zamurowania okna we wschodniej ścianie budynku (w granicy z działką nr 266/3), jak i do demontażu sidingu i styropianu ze ścian oddzielenia pożarowego (znajdujących się w granicy z działką sąsiednią) oraz do obłożenia drewnianej ściany materiałem o odpowiedniej odporności ogniowej. Uzasadniając nałożenie tych obowiązków organy obszernie przestawiły stan faktyczny, przedstawiając przy tym szczegółowe uzasadnienie prawne, z powołaniem się na właściwe przepisy rozporządzenia. W poruszanej zaś przez autora skargi kwestii wykonania elewacji z sidingu w 1994 r. z materiałów dopuszczonych do obrotu, stwierdzić należy, że argumenty te nie mogą przynieść oczekiwanego rezultatu. Nie jest bowiem kwestionowane, że materiały te były dopuszczone do obrotu. Natomiast nie nadają się one na ścianę oddzielenia pożarowego, wymaganą dla ścian zlokalizowanych w granicy (§ 272 ust.3 w zw. z § 232 ust. 4 i 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Okoliczność natomiast, że siding położony był w 1994r., następnie zaś w 2009r. zdjęty przed położeniem ocieplenia i założony ponownie, nie może skłaniać do konkluzji, że obłożenie sidingiem dokonane zostało na podstawie uchylonego pozwolenia na budowę. Wpisy w dzienniku budowy nie pozostawiają bowiem wątpliwości co do zakresu robót wykonanych w 2009r. i 2010r., jak zostało przesądzone, w warunkach samowoli budowlanej (17 sierpnia 2009r.- zdemontowano siding na ścianie wschodniej i wykonano docieplenie, 10 marca 2010r. położono siding na ścianie granicznej, 13 lipca 2010r. zdemontowano siding na pozostałych ścianach elewacyjnych, ściany docieplono styropianem (...) od strony zewnętrznej ponownie położono panele elewacyjne). Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi wobec braku podstaw do jej uwzględnienia. JK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło