II SA/Łd 875/11

Dnia 19 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2011 roku sprawy ze skargi Z. M. i W. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał T.T. zamurować otwór okienny o wymiarach 1,20 x 1,20 m, znajdujący się w ścianie granicznej budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. A w T. w terminie do dnia 28 lutego 2011 r. W odwołaniu od ww. decyzji strona zwróciła się o umożliwienie jej pozostawienia otworu okiennego, z uwagi na potrzebę dostępu światła dziennego do kuchni. Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie prowadzone przed tym organem w przedmiocie prawidłowości wykonania budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł przede wszystkim, że organowi I instancji nie udało się pozyskać archiwalnej dokumentacji budowanej dotyczącej budowy przedmiotowego obiektu budowlanego. Niemniej jednak z dokumentacji zebranej w sprawie wynika, że decyzją z dnia [...], wydaną przez uprawnionego pracownika Urzędu Miejskiego w T., udzielono - na podstawie art. 65, 67 oraz 68 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane - pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego zlokalizowanego w T. przy ul. A. Z treści przepisów powołanych w podstawie prawnej ww. decyzji wynika, że budowa spornego obiektu nie została wykonana w warunkach samowoli budowlanej. Następnie organ II instancji stwierdził, że podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych przez przedstawicieli PINB w T. ustalono, że w ścianie granicznej budynku mieszkalnego, w stosunku do którego toczy się postępowanie, wykonany został otwór okienny o wymiarach 1,20 x 1,20m. Obecna właścicielka nieruchomości oświadczyła, że otwór okienny został wykonany w dacie budowy obiektu budowlanego (1973 r.). Z kolei właściciele sąsiedniej nieruchomości – Z. i W. M. - wskazali, że nie posiadają wiedzy w przedmiocie daty powstania spornego otworu okiennego, stwierdzili jedynie, że istniał on już w 1996 r., tj. w dacie nabycia przez nich działki nr [...]. Organ odwoławczy dał więc wiarę oświadczeniu T.T., dotyczącym daty i okoliczności realizacji przedmiotowego otworu okiennego. W tej sytuacji należało sprawdzić, czy otwór okienny zlokalizowany w ścianie granicznej budynku mieszkalnego przy ul. A w T. został wykonany z dochowaniem przepisów zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (tj. przepisów obowiązujących w dacie jego realizacji). Przepis § 20 ust. 2 ww. zarządzenia przewidywał minimalne odległości pomiędzy budynkami zaliczonymi do III, IV i V kategorii niebezpieczeństwa pożarowego i o wysokości do 5 kondygnacji w budynkach mieszkalnych lub o wysokości do 15 m w innych budynkach a budynkami wolno stojącymi, nie osłoniętymi ścianą przeciwpożarową. Z załącznika do decyzji z dnia [...], zezwalającej na budowę przyłącza wodociągowego do działki przy ul. A w T. wynika, że w 1979 r. działka sąsiednia (tj. zlokalizowana przy ul. B) była niezabudowana. Wobec tego w stosunku do przedmiotowego budynku nie zachodziła konieczność realizacji ściany przeciwpożarowej, obiekt ten nie musiał ponadto spełniać minimalnych odległości, o jakich mowa w § 20 ust. 2 cyt. zarządzenia. Z tej samej przyczyny nie mógł również mieć zastosowania § 73 ust. 6 zarządzenia, stanowiący, że budynek niższy wznoszony w pobliżu budynku wyższego, zwróconego do niego ścianą z otworami, powinien posiadać konstrukcję dachu i podłoża oraz stropodachu, wykonaną z materiałów niepalnych, bez względu na klasę odporności ogniowej budynku i regulujący odległość pomiędzy tymi budynkami. Analiza powyższego przepisu pozwoliła jednak organowi odwoławczemu na stwierdzenie, że ówcześnie wolą ustawodawcy nie wprowadzono minimalnych odległości, jakie dany obiekt musiał spełniać w odniesieniu do granicy z działką sąsiednią, lecz wymagano zachowania minimalnych odległości, które były wyznaczane w odniesieniu do sąsiednich budynków. Ponadto zgodnie z § 20 ust. 13 zarządzenia w razie braku ustalenia zabudowy na sąsiedniej działce odległość budynku w zabudowie wolno stojącej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości wymaganych dla dwóch budynków identycznych. Z kolei ust. 14 cyt. przepisu stanowił, że w razie gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną obowiązujące odległości pomiędzy budynkami, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego może zezwolić na usytuowanie budynków wymienionych w ust. 1 i 2 na granicy nieruchomości albo w odległości co najmniej 1 m od granicy. Organ pod uwagę wziął również treść decyzji z dnia [...], którą udzielono pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. A. W decyzji tej wskazano, że pozwolenie na użytkowanie zostało wydane po stwierdzeniu na podstawie protokołu odbioru robót budowlanych i zdatności inwestycji do użytkowania, protokołu komisyjnych oględzin, protokolarnego stwierdzenia z dnia 10 listopada 1974 r., dokonanego przez przedstawicieli organu, że obiekt został wykonany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i z obowiązującymi przepisami, że jego stan nie zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia, oraz że jest zdatny do użytkowania i wobec tego udziela się pozwolenia na jego użytkowanie. Zatem przedstawiciele właściwego organu dokonali czynności kontrolnych, których celem było sprawdzenie prawidłowości wykonania przedmiotowego budynku, co oznacza, że ówczesny inwestor uzyskał pozwolenie na realizację budynku mieszkalnego w granicy z nieruchomością sąsiednią. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ stwierdził, że przepisy dotyczące warunków technicznych, obowiązujące w dacie powstania spornego budynku, nie sprzeciwiały się usytuowaniu obiektu budowlanego w granicy z sąsiednią nieruchomością oraz wykonaniu w jego ścianie granicznej otworu okiennego, o ile zachowane zostały przepisy dotyczące odległości tego budynku w odniesieniu do zabudowań sąsiednich. Nieuzasadnione byłoby zatem wydanie nakazu zamurowania okna. Skoro zatem organ stwierdził, że przedmiotowy obiekt został wybudowany na podstawie stosownego zezwolenia, bez naruszenia obowiązujących w dacie jego wzniesienia przepisów prawa budowlanego, i użytkowany jest na podstawie stosownego zezwolenia, a przy tym obiekt znajduje się w dostatecznym stanie technicznym (ocena techniczna przedłożona do PINB w T. w dniu 30 grudnia 2009 r.), to postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i należało je umorzyć. Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli Z. i W. M., domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że właścicielka sąsiedniej nieruchomości, na którym znajduje się budynek ze spornym otworem okiennym, nie poosiada żadnych dokumentów dotyczących budowy obiektu. Można zatem przypuszczać, że obiekt ten wzniesiony został w warunkach samowoli budowlanej. Ponadto sam otwór okienny, usytuowany w ścianie budynku w granicy z ich działką, zrealizowany został niezgodnie z przepisami. Skarżący podnieśli również, że T.T. odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła po terminie, a mimo to organ odwoławczy je rozpoznał i wydał zaskarżoną decyzję. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., przytaczając argumenty podniesione już w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie można przede wszystkim uznać, że odwołanie T.T. złożone zostało z uchybieniem 30-dniowego terminu. Decyzja organu I instancji odebrana została przez nią w dniu 19 stycznia 2011 r., a w dniu 31 stycznia 2011 r. do organu I instancji wpłynęło jej pismo, w którym krytycznie odnosiła się do ustaleń dokonanych w przez organ I instancji i przedstawionych w decyzji z dnia 17 stycznia 2011 r. Stosownie do art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli strona oświadczy, że nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Niewątpliwie z treści pisma z dnia 31 stycznia 2011 r. wynikało, że strona z decyzji nie była zadowolona. Już sam ten fakt pozwalał uznać to pismo za odwołanie, złożone w przewidzianym przepisami terminie. Dodatkowo w dniu 7 lutego 2011 r. strona złożyła pismo, już do organu odwoławczego, lecz za pośrednictwem organu I instancji, informujące już wprost o złożeniu dowołania. Po przekazaniu akt sprawy organowi odwoławczemu, organ ten wystąpił do strony o wyjaśnienie jej intencji przy składaniu pisma z dnia 31 stycznia 2011 r. Pismami z dnia 16 lutego 2011 r. i z dnia 15 marca 2011 r. strona wyjaśniła, że składając w dniu 31 stycznia 2011 r. do organu I instancji pismo, jej zamiarem było złożenie odwołania. W tej sytuacji uznać należało, że odwołanie wniesione zostało w terminie. Oceniając zaś zaskarżoną decyzję merytorycznie przyjąć należy, za prawidłowy ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny sprawy, który przedstawia się następująco. W roku 1973 wzniesiony został budynek mieszkalny na działce nr [...], przy ul. A w T.. Dokumentacja budowlana tej inwestycji nie zachowała się (nie posiada jej obecna właścicielka budynku, jak również brak tych dokumentów w archiwach właściwych organów). Tym niemniej z decyzji Urzędu Miejskiego w T. Wydział Gospodarki Komunalnej Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia [...] o pozwoleniu na użytkowanie ww. budynku wynika, że obiekt został wzniesiony legalne, na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Świadczy o tym przede wszystkim treść ówcześnie obowiązującego art. 67 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 7, poz. 46), w myśl którego pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego może być wydane po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy, że obiekt wykonany został zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i obowiązującymi przepisami, że jego stan nie zagraża niebezpieczeństwu i że obiekt budowlany jest zdatny do użytku. W decyzji z dnia [...] o pozwoleniu na użytkowanie budynku przy ul. A w T. wyraźnie stwierdzono, na podstawie protokołu odbioru robót budowlanych i zdatności inwestycji do użytkowania z dnia 10 listopada 1974 r., że obiekt został wykonany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i obowiązującymi przepisami. Nie mogły w tej sytuacji znaleźć aprobaty Sądu argumenty skarżących, że budynek mieszkalny T.T. powstał w warunkach samowoli budowlanej. Pozostaje zatem do wyjaśnienia kwestia, kiedy powstał sporny otwór okienny w ścianie od strony działki nr [...] przy ul. B, której właściciele domagają się zamurowania otworu. W ocenie Sądu organ zasadnie przyjął, że ów otwór powstał podczas budowy samego obiektu. Wprawdzie brak jest dokumentacji budowlanej z daty jego realizacji, jednakże obecna właścicielka (i zarazem córka ówczesnego inwertora), a także przesłuchani w sprawie świadkowie twierdzili, że okno powstało podczas realizacji budynku. Brak jest w sprawie jakichkolwiek dowodów, by było inaczej. Również skarżący (właściciele działki przy ul. B) nie są w stanie określić daty wykonania otworu okiennego, nabyli bowiem swoją nieruchomość dopiero w 1996 r. i okno już istniało. W tej sytuacji już samo stwierdzenie zawarte w decyzji z dnia [...] o pozwoleniu na użytkowanie, że cały obiekt (a więc wraz ze spornym otworem okiennym) został wykonany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i obowiązującymi przepisami, powoduje, że nie można obecnie kwestionować jego legalności, a tym samym legalności znajdującego się w jego ścianie okna. Tym niemniej organ odwoławczy dokonał ponownie oceny, że otwór ów został wykonany zgodnie z przepisami obowiązującymi w 1973 r. – a więc przede wszystkim z zarządzeniem nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz.Bud. z 1966 r. Nr 10, poz. 44 ze zm.). Organ zasadnie doszedł do przekonania, w oparciu o analizę przepisów zarządzenia, że wymagały one zachowania odpowiednich odległości między budynkami w zależności od ich obciążenia ogniowego, nie normowały natomiast odległości ścian budynku od granicy działki. Skoro więc budynek na działce nr [...] powstał, zanim na działce nr [...] pojawiła się jakakolwiek zabudowa (fakt niezabudowania tej działki w 1973 roku został potwierdzony zeznaniami świadków i mapą z 1979 r.), to nie można obecnie kwestionować legalności usytuowania budynku mieszkalnego na działce nr [...], ani legalności otworu okiennego w ścianie budynku usytuowanego w granicy z działką nr [...]. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. lf