II SA/Łd 875/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi Wydział II - Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 (dwieście) złotych, w pozostałej części wniosek oddalić. AG II SA/Łd 875/17 Uzasadnienie B.C. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Małżonkowie utrzymują się z emerytur w łącznej kwocie 3.331 zł. Skarżąca posiada dom o powierzchni 120 mkw. oraz nieruchomość o powierzchni 1ha. Strona nie zadeklarowała posiadania oszczędności ani innych wartościowych przedmiotów. W uzasadnieniu skarżąca podała, że ponosi miesięczne wydatki w wysokości ok. 2.888 zł, na które składają się: opłaty na dom – 330 zł, telefon – 48 zł, energia elektryczna – 80 zł, gaz – 70 zł, telewizja – 50 zł, utrzymanie samochodu – 392 zł, podatek od nieruchomości 18 zł, śmieci – 24 zł, wyżywienie i ubrania – 1200 zł, PZU – 57 zł, remonty bieżące – 200 zł, lekarstwa – 300 zł, Internet – 40 zł, środki czystości – 80 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Ustosunkowując się do wniosku skarżącej stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. poprzez zwolnienie od całości kosztów sądowych. Natomiast wniosek zasługuje na uwzględnienie w części. Przede wszystkim zauważyć należy, że warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że spełnia ustawowe przesłanki. W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. post. NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04). W ocenie Referendarza sądowego, osiągane przez członków rodziny dochody pozwalają na częściowe sfinansowanie kosztów udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Jak wynika z analizy informacji przedstawionych przez skarżącą dochód w dwuosobowej rodzinie wnioskodawczyni kształtuje się bowiem na poziomie 3.331 zł miesięcznie, co uprawnia do przyjęcia, że skarżąca jest w stanie uiścić kwotę 200 zł bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie stanowi przesłanki do przyznania prawa pomocy. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że skarżąca posiada dom jednorodzinny oraz nieruchomość o powierzchni ponad 1 ha, a także samochód osobowy, na który wydatkuje miesięcznie kwotę niemal 400 zł. Posiadany przez skarżącą majątek powoduje, że skarżącej nie sposób zaliczyć do kręgu osób ubogich, którym winno być przyznane prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Powoływanie się przez skarżącą na koszty związane z utrzymaniem samochodu nie może okazać się skuteczne. W przypadku samochodu należy bowiem uznać, że choć jego posiadanie mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, to w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza (por. post. WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2009 r., V SA/Wa 1473/09). Ponoszenie tak wysokiej kwoty na jego utrzymanie nie mieści się w kategoriach niezbędnych wydatków, którym należy przyznać pierwszeństwo przed innymi, w tym wynikającymi z udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Reasumując, w ocenie Referendarza sądowego, strona jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach dla kosztów sądowych związanych z udziałem w postępowaniu sądowym w kwocie 200 zł. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG