II SA/Łd 876/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Protokolant Asystent sędziego Żywilla Król, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 16 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. - Decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu odwołania J. W. T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 105 par. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie przewodu kominowego znajdującego się w ścianie szczytowej wschodniej budynku mieszkalnego dwurodzinnego posadowionego na nieruchomości w Ł. przy ulicy A29, stanowiącego własność D. O. i K. O.. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. prowadził, na wniosek J.W.T., postępowanie mające na celu ocenę prawidłowości wybudowania przewodu kominowego znajdującego się w ścianie szczytowej wschodniej budynku przy A29 w Ł. należącego do D. O. i K.O.. W trakcie przeprowadzonych w dniu 29 marca 2006 r. oględzin organ ustalił, iż komin ten został wyniesiony 95 cm powyżej ogniomuru i posiada przewody zarówno dymowe jak i wentylacyjne. Stwierdzono, że przewody kominowe są drożne, ale posiadają jedynie otwarcia boczne, a nie pionowe. Dalej organ wskazał, iż w trakcie kontroli D. O. i K. O. zobowiązali się do wykonania pionowego otwarcia komina. Podczas kolejnych czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 24 lipca 2006 r. organ pierwszej instancji stwierdził, że otwarcia boczne przewodu dymowego zostały zamurowane, a w czapce kominowej wykonano pionowe otwarcie przewodu. W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją Nr [...]umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na fakt, iż przewody kominowe zostały doprowadzone do stanu zgodnego z przepisami, w tym z Polskimi Normami. J. W. T. od powyższej decyzji organu pierwszej instancji złożyła w dniu 7 sierpnia 2006 r. odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wnosząc o zakazanie D. O. i K. O. korzystania z komina lub też o nakazanie podwyższenia komina do takiej wysokości, aby dym nie leciał wprost w jej okna. Odwołująca się podkreśliła, że komin na nieruchomości sąsiedniej zbudowany został nielegalnie, a dym brudzi elewację i taras na jej posesji. Sytuacja nie uległa zmianie mimo częściowego zamurowania otworów bocznych. Zarzuciła, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie uwzględnił kwestii nielegalności wzniesionego komina koncentrując się na badaniu jedynie drożności przedmiotu sporu oraz nie uwzględniając kierunków wiatrów w Polsce. Wskazała, że skoro przedmiot sporu został wybudowany niezgodnie z obowiązującymi tak obecnie jak i kilka lat temu przepisami, to nie można chronić osób, które złamały prawo. W konkluzji podała, że gdyby komin w budynku sąsiadów został zbudowany w odpowiednim miejscu problem by nie istniał. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. rozpoznając wniesione odwołanie uznał, że zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wydana została w sposób prawidłowy. W ocenie organu odwoławczego otwarcie pionowe przewodów kominowych spełniało wymogi określone w polskiej normie PN-89 B-10425, a sam budynek wzniesiony na działce przy ul. A29, wraz ze znajdującym się na nim spornym kominem, jako wyższy od budynku należącego do J.T. nie uchybiał żadnym przepisom budowlanym oraz warunkom technicznym. Organ odwoławczy uznał zarzuty podnoszone w odwołaniu za chybione. Wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zapewnił jej czynny udział w postępowaniu i należycie poinformował o wynikach dokonanych ustaleń. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarł natomiast informacje o legalności wybudowanego komina i jego drożności, potwierdzonych aktualną opinią kominiarską. Zarzut nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji "kierunków wiatrów w Polsce", jako nie posiadający żadnego oparcia w przepisach techniczno-budowlanych, uznano za niepodlegajacy ocenie merytorycznej organu nadzoru budowlanego. Konstatując powyższy stan rzeczy organ odwoławczy nie znalazł podstaw do materialnoprawnego wypowiadania się w trybie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i uznał umorzenie postępowania administracyjnego za w pełni uzasadnione. W dniu 5 października 2006 r. J.T. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi żądając uchylenia jej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 k.p.a. w zw. z art. 5 i art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, poprzez pobieżne wyjaśnienie sprawy, niezebranie całości materiału dowodowego i pominięcie dowodów wskazujących na naruszanie przez właściciela budynku mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. A29, obowiązujących przepisów techniczno – budowlanych oraz norm dotyczących budowy i utrzymania obiektu, wywołujących skutki wymienione w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu podniosła, iż w sprawie nie ustalono, czy w związku z gęstością zabudowy na danym terenie zapewniono poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich oraz czy spełnione zostały wymogi ochrony środowiska. Nie rozważono też, czy zasadnym byłoby nakazanie zmiany usytuowania komina albo rodzaju paliwa używanego do ogrzewania budynku, jak też zobligowania uczestników postępowania do zamontowania dodatkowych filtrów ochronnych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie 1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a zatem wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.p.s.a.). Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem działań organów nadzoru budowlanego w toku niniejszego postępowania było zbadanie legalności, a więc zgodności z prawem wykonania i użytkowania przewodów kominowych znajdujących się we wschodniej, szczytowej ścianie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego w Ł. przy ulicy A29. Na wstępie wskazać wypada, iż organ nadzoru budowlanego – mając na uwadze zakres niniejszego postępowania – doszedł do prawidłowego wniosku, iż budynek, w którym znajdują się przedmiotowe przewody kominowe wzniesiony został w oparciu o prawnie skuteczne pozwolenie na budowę i następnie został prawidłowo oddany do użytkowania po dokonanej rozbudowie. Powyższe elementy niniejszego postępowania – co prawda nie zostały wyeksponowane w uzasadnieniach organów obu instancji – tym niemniej mając na uwadze charakter podjętego rozstrzygnięcia należy wskazać, iż organy nie znalazły w tym zakresie dostatecznego pola do podjęcia wobec inwestora innych, przewidzianych prawem działań. Z konkluzją tą należy się oczywiście zgodzić. Tak więc jedynie dla uporządkowania materiału dowodowego podlegającego ocenie w niniejszej sprawie wskazać wypada, iż inwestorzy w toku niniejszego postępowania legitymowali się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę Nr [...], z dnia [...], oraz pismem Urzędu Dzielnicowego Ł., Wydziału Gospodarki Komunalnej i Przestrzennej z dnia 25 listopada 1982 roku o zgłoszeniu do użytku rozbudowanego budynku. Mając na uwadze charakter powyższej konstatacji należy wskazać, iż w takiej sytuacji pole do ewentualnego działania organów nadzoru budowlanego było bardzo wąsko zakreślone i ograniczało się w istocie do zbadania zgodności z prawem sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Skoro bowiem organy nadzoru budowlanego nie wykazały aby właściciele budynku położonego na nieruchomości przy ulicy A29 w Ł. prowadzili przy tym budynku jakiekolwiek roboty budowlane po dniu zgłoszenia budynku do użytku, to brak jest przestrzeni prawnej, w której organy nadzoru budowlanego mogłyby wydawać władcze rozstrzygnięcia i nakazywać określone działania, chociażby w celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Tak więc organom nadzoru budowlanego pozostawało jedynie ogólne zbadanie zgodności z prawem budowlanym sposobu użytkowania przedmiotowych przewodów kominowych. Istotna jest tutaj uwaga, iż organy nadzoru budowlanego w powyższym zakresie nie wydawały władczych rozstrzygnięć, a jedynie – po skonstatowaniu, iż przewód kominowy zakończony jest wylotami poziomymi – doczekały się dobrowolnego wykonania przez inwestora wylotów pionowych w miejsce dotychczasowych wylotów poziomych. Tym sposobem – w ocenie organów – istniejący przewód kominowy spełnił wymagania aktualne obowiązujących norm technicznych. Szczegółową analizę działań organów administracji publicznej w niniejszej sprawie należy rozpocząć od przytoczenia treści przepisów art. 61 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 ze zm.), wskazujących na to, iż właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować ten obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Z punktu widzenia powyższych wymagań właścicielom nieruchomości położonej przy ulicy A29 w Ł. nie sposób postawić zarzutu naruszenia prawa. Żadna bowiem okoliczność opisana w powyższej regulacji nie została przez organ nadzoru budowlanego ustalona w toku przeprowadzonego postępowania. W tym miejscu wypada jedynie wskazać – nawiązując do zarzutów zgłaszanych przez skarżącą – iż pojedyncze zadymienie wydostające się z komina w budynku mieszkalnym, wywołane spalaniem paliwa w domowym piecu w zasadzie nie jest reglamentowane przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 roku, Nr 129, poz. 902 ze zm.), a tym samym sposób użytkowania przewodu kominowego pozostaje poza sferą wymagań ochrony środowiska. Szczegółowe wymagania techniczne dotyczące przewodów kominowych zawiera rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) stanowiąc w par. 140 ust. 1, iż przewody (kanały) kominowe w budynku (wentylacyjne, spalinowe, dymowe), prowadzone zarówno w ścianach budynku, jak i w obudowach, trwale połączonych z konstrukcją lub stanowiące konstrukcje samodzielne, powinny mieć wymiary przekroju, sposób prowadzenia i wysokość, stwarzające potrzebny ciąg, zapewniający wymaganą przepustowość, oraz spełniające wymagania określone w Polskich Normach dotyczących wymagań technicznych dla przewodów kominowych oraz projektowania kominów. Dalej przepisy powyższego rozporządzenia stanowią, iż przewody kominowe powinny być szczelne i spełniać warunki przeciwpożarowe określone w par. 266 tegoż rozporządzenia. Najmniejszy wymiar przekroju lub średnica murowanych przewodów kominowych spalinowych o ciągu naturalnym i przewodów dymowych powinna wynosić co najmniej 0,14 m, a przy zastosowaniu stalowych wkładów kominowych ich najmniejszy wymiar lub średnica - co najmniej 0,12 m. Przepis par. 142 rozporządzenia stanowi natomiast, iż przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Wymaganie to uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych. Analizując powyższe wymagania organy prawidłowo skonstatowały, iż po ich skonfrontowaniu z zaleceniami Polskiej Normy "PN-89/B-10425 – Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania techniczne i badania przy odbiorze" nie istnieje – na gruncie prawa administracyjnego – podstawa prawna do ingerencji i nakazywania określonych zachowań właścicielom nieruchomości przy ulicy A29 w Ł.. W szczególności organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, iż przedmiotowy przewód kominowy wykonany został w sposób zgodny z przywołanymi powyżej regulacjami, a nadto – po jego pionowym otwarciu – spełnia wymagania Polskiej Normy określone nie tylko dla ciągów wentylacyjnych ale również dla przewodów dymowych i spalinowych. Podkreślić ponadto należy, iż wskazane przez organy wywyższenie komina ponad wysokość ogniomuru jednoznacznie przemawia za jego zgodnością zarówno z wymaganiami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i z warunkami wskazanej powyżej Polskiej Normy. W takiej sytuacji nie może budzić zastrzeżeń poprawność umorzenia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 105 par. 1 k.p.a., stanowiący o konieczności wydania przez organ administracji decyzji o umorzeniu postępowania ilekroć postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu tegoż przepisu mamy do czynienia zawsze wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 roku w sprawie SA/Łd 2424/94, ONSA 1996/2/80). Mając na uwadze, iż organy nadzoru budowlanego skonstatowały zgodny z przepisami prawa administracyjnego sposób wykonania i użytkowania przedmiotowego komina, to brak jest podstaw prawnych do zakończenia tejże sprawy poprzez wydanie decyzji o charakterze merytorycznym. Na marginesie niniejszych rozważań należy natomiast wskazać, iż skarżącej pozostaje ochrona prawna na gruncie przepisów prawa cywilnego. Okoliczność bowiem, iż wzniesiony komin odpowiada przepisom prawa administracyjnego nie musi automatycznie oznaczać, iż sposób, w jaki jest on eksploatowany, pozostaje w zgodzie z porządkiem prawnym wyznaczonym normami prawa cywilnego. Skarżąca podkreślała w toku postępowania, iż sfera jej uprawnień w korzystaniu z własnej nieruchomości doznaje ograniczenia w następstwie tego, w jaki sposób wykorzystywany jest przedmiotowy komin. W tym zakresie wskazać wypada, iż stosownie do treści przepisu art. 144 k.c. właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Zakłócanie korzystania z nieruchomości sąsiedniej między innymi poprzez jej zadymianie winno być rozpatrywane jako naruszenie wskazanego powyżej przepisu Kodeksu cywilnego. Kognicja w tym zakresie nie należy jednak do organów administracji publicznej lecz do sądu powszechnego. Z tej też przyczyny badanie okoliczności niniejszej sprawy z punktu widzenia immisji sąsiedzkich nie może mieć miejsca przed sądem administracyjnym. W tym stanie rzeczy uznając, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu skargę należało oddalić jako bezzasadną (art. 151 p.p.s.a.).