II SA/Łd 877/05

Dnia 15 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant Referent stażysta Aneta Brzezińska, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w sprawie [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia dokonania rozbiórki oddala skargę. IISA/Łd 877/05 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] podjętym na podstawie art. 3, 15, 20, 32, 64a § 1 pkt 1, 121 oraz 122 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. nr 110 z 2002r., poz.968 ze zm.) i § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzenia publicznej licytacji wraz z trybem postępowania przy przechowywaniu i egzekucji sprzedaży niektórych rodzajów nieruchomości (Dz.U. nr 47, poz.281 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową A z siedzibą w Ł. przy ul. A grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 4.000 zł z powodu uchylania się przez stronę od wykonania obowiązku nałożonego decyzją Nr [...] z dnia [...] w brzmieniu ustalonym decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną przez Urząd Wojewódzki w Ł. Wydział Nadzoru Budowlanego oraz obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł. Jednocześnie organ ten wezwał wymienioną wyżej Spółdzielnię Mieszkaniową do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie 60 dni od otrzymania postanowienia oraz do wpłacenia nałożonej grzywny i opłaty w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia w/w kwot zostaną one ściągnięte w trybie egzekucji należności pieniężnych. W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] UMŁ Delegatura Ł. – P. Referat Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego działając z urzędu nakazał SM A rozbiórkę samowolnie wykonanych ścianek zabudowy komunikacji ogólnej przed szybami dźwigowymi w dwóch klatkach w bloku nr 18 budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego w Ł. przy ul. B, w terminie do 31 grudnia 1996r. Organ II instancji powyższą decyzję utrzymał w mocy w części merytorycznej, zmieniając jedynie termin wykonania obowiązku na dzień 31 marca 1997r. Obowiązek stał się wymagalny z chwilą uprawomocnienia się w/w decyzji. W dniu 30 marca 2000r. organ wydał upomnienie wzywające zobowiązaną stronę do wykonania nałożonego obowiązku pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, które zostało doręczone w dniu 4 maja 2000r. W dniu 18 maja 2005r. organ nadzoru budowlanego I instancji przeprowadził wizję lokalną na terenie nieruchomości przy ul. B w Ł. i stwierdził, iż zobowiązany nie wykonał w całości nałożonego obowiązku, albowiem rozebrane zostały jedynie ścianki w klatce nr II na parterze oraz na 8 i 9 piętrze. W tej sytuacji organ wszczął postępowanie egzekucyjne wydając w dniu 20 maja 2005r. tytuł wykonawczy zaopatrzony w klauzulę o skierowaniu go do egzekucji administracyjnej oraz przedmiotowe postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Organ, powołując się na art. 121 § 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdził ponadto, że biorąc pod uwagę cel postępowania kwota 4.000 zł winna skutecznie przymusić zobowiązanych do wykonania nałożonego obowiązku. Na powyższe postanowienie Spółdzielnia Mieszkaniowa A w Ł. złożyła zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. domagając się jego uchylenia i zarzucając, iż jest ono bezpodstawne i krzywdzące. Zdaniem skarżącego, stroną zobowiązaną do wykonania rozbiórki winni być wskazani z imienia i nazwiska poszczególni lokatorzy, którzy dopuścili się samowoli budowlanej. Podniesiono, że wyegzekwowanie rozbiórki przez zobowiązaną Spółdzielnię może nastąpić wyłącznie w trybie egzekucji sądowej i to po uprzednim uzyskaniu sądowego tytułu wykonawczego, gdyż inne rozwiązanie mogłoby ją narazić na odpowiedzialność odszkodowawczą. Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 3, 15, 20, 32, 64a § 1 pkt 1, 121 i 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz.U. z 2002 nr 110, poz. 968 ze zm.) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte wadami, a z uwagi na to, że strona nie wykonała dobrowolnie obowiązku rozbiórki, nałożenie grzywny było uzasadnione. Dlatego też uznano, iż okoliczności podniesione w zażaleniu nie stanowią podstawy do uchylenia kwestionowanego postanowienia. Organ odwoławczy podniósł ponadto, iż grzywna nie została nałożona w maksymalnym wymiarze. Ustalając jej wysokość organ egzekucyjny wziął pod uwagę, iż jej celem jest przymuszenie Spółdzielni Mieszkaniowej A do wykonania obowiązku rozbiórki ścianek zabudowy komunikacji ogólnej przed szybami dźwigowymi, które ograniczają szerokość spocznika przed szybami dźwigowymi do ok. 1,10 m, co jest niezgodne z warunkami technicznymi w czasie budowy, jak i obecnie. Obowiązek ten został orzeczony w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa lokatorów w przypadku konieczności ewakuacji np. osób chorych na noszach. Został on ponadto nałożony wyłącznie na Spółdzielnię Mieszkaniową, która jest w postępowaniu egzekucyjnym stroną postępowania i jedynym adresatem obowiązku. Organ stwierdził także, iż Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w postanowieniu z dnia 11 czerwca 1997r. sygn. akt II SA/Łd 351/97 nie uznał lokatorów bloku nr 18 - członków Spółdzielni Mieszkaniowej A za stronę postępowania administracyjnego dotyczącego decyzji Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki przedmiotowej zabudowy przed szybami dźwigowymi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa A wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez bezzasadną odmowę uchylenia postanowienia organu I instancji oraz art. 119 kpa (choć wskazano go zapewne pomyłkowo zamiast art. 119 ? ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) przez nałożenie na skarżącą grzywny w celu przymuszenia z powodu rzekomego uchylania się od nakazu przymusowej rozbiórki w sytuacji, gdy rozbiórka ta powinna być wykonana przez lokatorów, którzy ścianki te wybudowali i którzy korzystają z wygospodarowanej w ten sposób dodatkowej powierzchni użytkowej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w ramach prowadzonego postępowania. W art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje zatem ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa oraz dokonanej przez organy administracji ich wykładni. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów w sposób, o którym mowa wyżej, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Sąd podziela stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że zarzuty podnoszone przez Spółdzielnię Mieszkaniową A nie zasługują na uwzględnienie. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. nr 110 z 2002r. , poz. 968 ze zm.). Wierzyciel - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wobec tego, iż decyzja organu I instancji z dnia [...] nakazująca Spółdzielni Mieszkaniowej A rozbiórkę ścianek zabudowy komunikacji ogólnej była decyzją ostateczną, utrzymaną w mocy w części merytorycznej przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...], gdyż zmieniono jedynie termin rozbiórki z 31 grudnia 1996r. na dzień 31 marca 1997r., doręczył zobowiązanemu upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku rozbiórki wierzyciel w dniu 20 maja 2005r. wystawił prawidłowo sporządzony tytuł wykonawczy, którego odpis wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia został doręczony zobowiązanemu (art. 122 § 1 i 2 ustawy). Grzywna została ustalona stosownie do treści art. 121 § 2 i 4 tejże ustawy. W tym miejscu należy podnieść, iż celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej nie jest władny uchylać, zmieniać lub w inny sposób weryfikować decyzję administracyjną, która w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej (od której nie przysługują zwykłe środki odwoławcze) podlega przymusowemu wykonaniu. Kontrola zgodności z prawem czynności oraz aktów administracyjnych podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego nie może się zatem sprowadzać do oceny zgodności z prawem decyzji merytorycznych, którymi zostały nałożone na zobowiązanego konkretne obowiązki, a których nie wykonał on bez zastosowania środków przymusu przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wszelkie zarzuty zgłoszone w trakcie postępowania egzekucyjnego winny dotyczyć tylko tego postępowania. Dopóki w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna, będąca tytułem wykonawczym w danym postępowaniu, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 lutego 1998r. sygn. IVSA 2081/97 – LEX nr 43846 i z dnia 15 marca 2000r. sygn. IISA/Ka 1199/98 – niepubl.). Dlatego też nie miał znaczenia podnoszony przez Spółdzielnię Mieszkaniową zarzut, iż egzekucja winna być skierowana do innego podmiotu, tj. lokatorów, którzy byli faktycznymi inwestorami, gdyż w obiegu prawnym funkcjonuje decyzja rozbiórkowa nakładająca tenże obowiązek na skarżącego. Decyzja ta w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego miała walor decyzji ostatecznej i organ w sposób prawidłowy podjął działania w celu zrealizowania jej. Reasumując, Sąd oddalił przedmiotową skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).