II SA/Łd 879/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2007 roku sprawy ze skargi S. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki tuneli foliowych oddala skargę. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.) nakazał S. Ł. rozbiórkę siedmiu tuneli foliowych, usytuowanych na działce o nr ewid. 230, położonej w O., gmina K. , wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż S. Ł. pozostaje właścicielem nieruchomości, na terenie której znajdują się przedmiotowe tunele, poczynając od dnia 30. września 2004 r. na podstawie zawartej umowy darowizny. Z oświadczenia S. Ł. wynika, iż sporne tunele wzniesione zostały przez jego rodziców w latach 1995-1998, natomiast według oświadczenia sąsiadki – D. U. zostały one wybudowane w 2000r. Są to tunele o konstrukcji drewnianej, pokryte folią, usytuowane na działce o numerze ewidencyjnym 230, ustawione wzdłuż granicy z działką D. U., w czterech równoległych rzędach. Wybudowane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę. S. Ł. nie dysponuje ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy dla tejże inwestycji, natomiast Gmina K. nie posiada aktualnego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego. Z tego też powodu nie jest, zdaniem organu, możliwe zastosowanie tzw. postępowania legalizacyjnego o którym mowa w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i konieczne jest orzeczenie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia, S. Ł. wskazał, iż tunele budowane były w okresie obowiązywania starego planu zagospodarowania przestrzennego, w latach 1995-1998. Są to obiekty służące uprawom rolnym a nie będąc obiektami budowlanymi nie podlegają regulacjom ustawy Prawo budowlane. Podniósł, iż w sąsiedztwie, wielu rolników wybudowało tunele bez żadnych zezwoleń, przez co nakaz rozbiórki jedynie tuneli, posadowionych na jego działce uważa za krzywdzący i spowodowany wyłącznie konfliktową naturą sąsiadki – D. U. oraz wieloletnim sporem sąsiedzkim na tle przebiegu granicy. Powoływanie się przez organ na stanowisko sądów administracyjnych, wyrażone w wyrokach z 2002r. uznał za niewłaściwe i nie mogące mieć zastosowania do wcześniejszych stanów faktycznych. W konkluzji wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją Nr [...] z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.) oraz art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż sporne tunele foliowe wykonane zostały w latach 1995-1998 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Są one obiektami budowlanymi, na wzniesienie których wymagane było w okresie ich budowy i jest wymagane obecnie pozwolenie na budowę. Skutkiem niespełnienia powyższego wymogu było zastosowanie rygoru z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wobec tego, że nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na wdrożenie procedury legalizacyjnej, o której mowa w art. 48 ust. 2 ustawy (Gmina K. nie posiada aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie została wydana decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji). W skardze na powyższe rozstrzygnięcie S. Ł. powtórzył zarzuty zawarte w złożonym uprzednio odwołaniu, wskazując ponownie, iż wybudowane na jego działce tunele nie wymagały pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uczestnicy postępowania D. U., I. K., R. K., E. W. i A. S. nie zajęli żadnego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa materialnego lub też przepisy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie. W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż poza sporem pozostaje, że siedem tuneli foliowych, posadowionych na należącej do skarżącego działce, położonej w miejscowości O., zostało wybudowanych po wejściu w życie ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.) tj. po dniu 1.stycznia 1995r. Zatem wszelkie przewidziane w tejże ustawie rygory, znajdują zastosowanie do oceny legalności ich wzniesienia oraz skutków prawnych niezachowania prawem przewidzianych procedur. Nie budzi natomiast wątpliwości, że na ich wzniesienie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane obiektem budowlanym jest nie tylko budynek, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundament i dach (art. 3 pkt 2 ustawy), lecz również budowla, przez którą należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Po myśli art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy natomiast, w brzmieniu obowiązującym zarówno w okresie budowy tuneli jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji, roboty budowlane można rozpocząć, co do zasady, jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki w tym zakresie przewidziane są w art. 29-31 ustawy. Żaden z nich nie może mieć wszakże w badanej sprawie zastosowania. Wskazany w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy obiekt gospodarczy, związany z produkcją rolną i uzupełniający zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, wyłączony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, dotyczy bowiem obiektu o określonych parametrach (parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35m², przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m), zatem nie obejmuje 7 tuneli foliowych, których rozmiary wielokrotnie wskaźniki te przekraczają, czego dowodzą przeprowadzone oględziny oraz sporządzona dokumentacja fotograficzna. Również przyjęcie, iż z racji swego nietrwałego powiązania z gruntem, tunele foliowe zaliczane być mogą do tymczasowych obiektów budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 5 ustawy, nie zwalniało inwestorów z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, bowiem z rygoru tego wyłączone były pierwotnie jedynie tymczasowe obiekty budowlane, stanowiące wyłącznie eksponaty wystawowe, bez pełnienia jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowane na terenach przeznaczonych na ten cel – art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy (w okresie od dnia 1.stycznia 1995r. do dnia 23.grudnia 1997r.), później natomiast (poczynając od dnia 24.grudnia 1997r.) również tymczasowe obiekty budowlane, nie połączone trwale z gruntem i przewidziane od rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu ale nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, określonego w zgłoszeniu, przy czym zwolnienie to nie dotyczyło obiektów szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz mogących pogorszyć stan środowiska – art. 29 ust. 1 pkt 5a (aktualnie obiektów, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska art. 29 pkt 1 pkt 12 ustawy). Oznacza to, że niewątpliwie na wzniesienie spornych tuneli foliowych wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Ponieważ zaś poza sporem pozostaje, iż rodzice skarżącego, budując je decyzją taką nie dysponowali, przeto zasadne było przeprowadzenie postępowania na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16.kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888). Zgodnie natomiast z treścią cytowanego przepisu, właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (ust. 1) , chyba, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (ust.2). W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że Gmina K. nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast skarżący nie dysponuje ostateczną w dacie wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy. Tym samym, niezależnie od ewentualnego spełnienie dalszych przesłanek, brak było możliwości wdrożenia postępowania legalizacyjnego, określonego w art. 49 ustawy. Wbrew zarzutom skargi bez znaczenia jest, jakie były ustalenia obowiązującego do dnia 31.grudnia 2003r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności czy dopuszczał on możliwość lokalizacji tuneli foliowych na działce skarżącego, skoro przepis art. 49 ust. 2 pkt 1 lit a ustawy wymaga zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego (tj. aktualnego) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Prof. Z.Niewiadomskiego. Warszawa 2006, str.496). Zasadnie zatem, organy nakazały rozbiórkę siedmiu tuneli foliowych, wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę w oparciu o treść art. 48 ust. 1 ustawy, adresując ją do właściciela obiektów (art. 52), w sytuacji gdy inwestorzy wyzbyli się własności nieruchomości. Podnoszona w skardze, kwestia powszechności, na terenie miejscowości O., praktyki wznoszenia tuneli foliowych bez wymaganego pozwolenia na budowę, pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, zaś badanie legalności ich posadowienia wykraczało poza kognicję Sądu w rozpoznawanej sprawie. Informacja ta winna natomiast skutkować aktywnością właściwych organów administracji, celem ustalenia zgodności z prawem ich posadowienia. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.