II SA/Łd 883/06

Dnia 11 grudnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz B. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia [...] o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, § 11 ust. 1, § 15-17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) i art. 104 kpa przyznał B. B. płatność z tytułu działań rolnośrodowiskowych. Zgodnie z pouczeniem, od powyższej decyzji stronie przysługiwało odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. za pośrednictwem organu I instancji, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła B. B. , wnosząc o jego uchylenie i przyznanie dopłat w pełnym wymiarze zgodnie z wnioskiem. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 44 § 1 i § 2, 57 § 5, 129 § 2, 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Jak wynika z uzasadnienia, rozstrzygnięcie organu I instancji doręczono stronie odwołującej w dniu 19 kwietnia 2006 r. Odwołanie B. B. datowane na dzień 2 maja 2006 r. nadane zostało w tym dniu w austriackiej placówce pocztowej i wpłynęło do Powiatowego Biura ARiMR w P. w dniu 9 maja 2006 r. Skoro zatem, odwołanie od decyzji o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych nie zostało nadane w polskiej placówce pocztowej (zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 kpa), ani też nie zostało złożone w polskim urzędzie konsularnym (zgodnie z art. 57 § 5 pkt 3), za datę złożenia odwołania należało uznać dzień 9 maja 2006 r. Termin do wniesienia odwołania biegł bowiem od dnia 20 kwietnia 2006 r. do dnia 4 maja 2006 r. i jak wynika z zebranego materiału dowodowego upłynął bezskutecznie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. B. B. wniosła o uchylenie postanowienia organu II instancji, wezwanie na rozprawę wskazanych przez siebie świadków i zasądzenie kosztów postępowania. Według strony skarżącej, rozstrzygnięcie organu II instancji jest dla niej zaskoczeniem, skoro jeszcze w czerwcu sprawa była rozpatrywana merytorycznie. Zdaniem B. B. , odwołanie wniesione zostało z zachowaniem ustawowego terminu w dniu 2 maja 2006 r. Błędna jest wykładnia organu administracyjnego, że jeżeli odwołanie nie zostało nadane na poczcie polskiej, to data jego nadania jest jednoznaczna z datą wpływu do urzędu. Każde pismo, które dotarło do urzędu drogą pocztową, zostało przecież dostarczone przez pocztę polską, a nie austriacką. Organ odwoławczy winien zatem podjąć próbę ustalenia, z jaką datą odwołanie zostało przejęte przez pocztę polską, a także ustalić, czy między świętami 1 maja i 3 maja Konsulat i Ambasada były w ogóle otwarte. Strona skarżąca podkreśliła również, że odwołanie przesłała faksem, którego odbiór potwierdziło telefonicznie Powiatowe Biuro ARiMR w P. Błędne działanie organu II instancji jest, w jej ocenie, sprzeczne nie tylko z art. 9 Konstytucji RP, ale także z umową w Nicei, regulującą podstawy wejścia Polski do Unii Europejskiej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2006 r. skarżąca poparła skargę i złożyła zaświadczenie wydane przez organ I instancji, z którego wynika, że w dniu 4 maja 2006 r. odwołanie zostało przesłane faksem. Złożyła również kopie dokumentów otrzymanych z poczty austriackiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle tych przepisów do właściwości sądu administracyjnego nie należy wydawanie decyzji lub innych aktów administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, lecz kontrola tych aktów pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Zasadniczą kwestią na tle rozpoznawanej sprawy jest odpowiedź na pytanie, czy B. B. złożyła odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w sprawie płatności z tytułu działań rolnośrodowiskowych z zachowaniem ustawowego terminu. Stosownie do treści art. 129 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Z powyższego wynika, że pierwszą czynnością organu administracji w sytuacji złożenia przez stronę odwołania jest ustalenie, czy owo odwołanie wpłynęło w terminie. Zatem, stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 kpa winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy odwołujący przekroczył termin określony w art. 129 § 2 kpa, w przeciwnym wypadku takie postanowienie będzie naruszało art. 7 i 77 kpa. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy świadczy bezspornie o biernej postawie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. w tym zakresie. Otóż, B. B. otrzymała rozstrzygnięcie organu I instancji w dniu 19 kwietnia 2006 r. Termin do wniesienia odwołania biegł zatem od dnia 20 kwietnia 2006 r. do dnia 4 maja 2006 r. W dniu 2 maja 2006 r. strona nadała odwołanie w placówce pocztowej w Wiedniu. W tym też dniu przesłała je faksem na numer organu I instancji, a dokument potwierdzający transmisję danych za pomocą telefaksu załączyła do odwołania. W tym stanie faktycznym sprawy, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wyjaśniając motywy takiego rozstrzygnięcia organ odwoławczy ani jednym słowem nie odniósł się do kwestii przesłania odwołania faksem, mimo iż jego obowiązkiem było należyte ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Z kolei, w odpowiedzi na skargę, gdy B. B. w skardze podniosła powyższą okoliczność, bezzasadnie przytoczył wywody na temat przesłania pisma drogą elektroniczną. Uszło przy tym jego uwadze, że telefaks jest urządzeniem służącym do przekazywania maszynopisów bądź obrazów, za pomocą sieci telefonicznej, a nie elektronicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.). Na podstawie lektury omawianego postanowienia, Sąd doszedł nawet do przekonania, że okoliczność wysłania spornego odwołania faksem nie została zauważona przez organ orzekający w sprawie. Co więcej, z akt sprawy wynika, że po złożeniu odwołania, organ administracyjny podejmował czynności zmierzające do merytorycznego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Dlatego też nie można dziwić się zaskoczeniu skarżącej, gdy otrzymała postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia dowołania. W tym miejscu podkreślić trzeba, że żaden z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie wyklucza możliwości nadania pisma za pomocą telefaksu. Wręcz przeciwnie, w art. 63 § 1 kpa ustawodawca przewidział różne sposoby wnoszenia podań. Podania, a więc żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej, albo za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej właściwego organu administracji publicznej, umożliwiającego wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego tego organu, a także ustnie do protokołu. Skoro zatem przepisy procedury administracyjnej dopuszczają możliwość złożenia odwołania za pomocą telefaksu, a okoliczność ta w rozpoznawanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, to obowiązkiem organu odwoławczego było podjęcie czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy faktycznie takie odwołanie wpłynęło do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. za pomocą faksu z zachowaniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa. Uchylenie się przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. od ustalenia powyższych okoliczności świadczy niewątpliwie o naruszeniu art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 107 kpa. Zarzut ten jest o tyle istotny, że z dokumentów złożonych na rozprawie przez Beatę B. , a zwłaszcza z zaświadczenia wystawionego przez organ I instancji wynika, iż w dniu 4 maja 2006 r., w dzienniku kancelaryjnym zanotowano wpływ odwołania, przesłanego faksem. W takim bowiem przypadku, organ odwoławczy, gdyby oczywiście wcześniej zauważył wniesienie odwołania za pomocą faksu, mógł wezwać skarżącą w trybie art. 64 § 2 kpa do jego podpisania. Czynność ta była jednak zbędna, wobec faktu nadesłania odwołania w dniu 9 maja 2006 r., za pośrednictwem poczty austriackiej. Jeśli zatem, odwołanie zostało złożone w terminie do tego przewidzianym, a w toku postępowania organ odwoławczy popełnił błędy proceduralne, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] należało wyeliminować z obrotu prawnego. Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.