II SA/Łd 883/08
PostanowienieWSA w Łodzi2008-12-23
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona posiadająca akcje i nieruchomość, mimo niskich deklarowanych dochodów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Nie, strona nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ posiadanie akcji i nieruchomości, które mogą stanowić źródło dochodu lub być przedmiotem inwestycji, wyklucza uznanie jej za osobę ubogą. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i wymaga ścisłej interpretacji przesłanek, a strona musi wykazać obiektywną niemożność poniesienia kosztów.Stan faktyczny
Strona P. N. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie warunków zabudowy. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący zadeklarował posiadanie domu, gospodarstwa rolnego, samochodu, akcji oraz zadłużenia, a także podał dochody z gospodarstwa rolnego i dochody żony.Rozstrzygnięcie
Odmówiono P. N. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji p o s t a n a w i a odmówić P. N. przyznania prawa pomocy. LS
II SA/Łd 883/08
U Z A S A D N I E N I E
P. N. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie warunków zabudowy dla inwestycji.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 listopada 2008 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 złotych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach P. N. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną W. oraz trzema córkami A., N. i P.. Skarżący posiada dom o powierzchni 200,2 m kw. oraz siedlisko wraz z nieruchomością rolną o powierzchni 12 ha. Na majątek skarżącego składa się ponadto samochód osobowy. Strona zadeklarowała posiadanie akcji o wartości 10.000 złotych, a także zadłużenie (kredyt konsumpcyjny) w wysokości 40.000 złotych. Skarżący oświadczył, iż dochody z gospodarstwa rolnego w roku 2007 wyniosły ok. 14.018,63 złotych, żona skarżącego otrzymuje zasiłek rodzinny w wysokości 352 złotych, a z tytułu umowy o dzieło otrzymuje kwotę 1200 złotych miesięcznie.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Analiza złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazuje, iż nie sposób jest uznać, iż strona spełnia warunki do przyznania prawa pomocy.
W pierwszej kolejności warto wskazać, iż deklarowane przez skarżącego miesięczne dochody kształtują się na poziomie 2.700 złotych, zatem średni dochód przypadający na członka rodziny to kwota 540 złotych. Na uwadze należy jednakże mieć i tę okoliczność, że skarżący posiada majątek w postaci domu o powierzchni 200 m kw., gospodarstwo rolne, samochód osobowy (nieznanej marki i wartości) oraz papiery wartościowe.
Oceny sytuacji materialnej skarżącego nie może zatem determinować wyłącznie wysokość deklarowanych dochodów, zwłaszcza że dochody z gospodarstwa rolnego nie odzwierciedlają rzeczywistych dochodów z działalności rolnej, lecz oparte są na wielkościach statystycznych. Na sytuację materialną strony składa się bowiem również posiadanie składników majątku, które w rozpoznawanej sprawie nie dają podstaw do twierdzenia, że wnioskodawca jest osobą ubogą. Przede wszystkim uwagę zwraca posiadanie nieruchomości, które w sytuacji braku dostatecznych środków stanowić może źródło dochodów (wynajem, hipoteka).
Dodatkowo warto podkreślić, iż skarżący zadeklarował posiadanie papierów wartościowych, co musi wyłączyć go z kręgu osób, którym przysługiwać będzie prawo pomocy. Nie zasługuje bowiem na aprobatę przyznanie prawa pomocy osobie, która podejmuje działania o charakterze inwestycyjnym, gdyż oznaczałoby to przerzucenie ciężarów związanych z funkcjonowaniem tej osoby na pozostałych członków społeczeństwa.
Ponadto skarżący posiadając gospodarstwo rolne nie wskazał, czy z tego tytułu otrzymuje dopłaty bezpośrednie czy też inne formy dotacji. Powyższe nie ma jednak wpływu na ogólną ocenę sytuacji materialnej skarżącego.
Mając na uwadze przedstawiona przez skarżącego sytuację materialną należy uznać, iż wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie została spełniona przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
LS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło