II SA/Łd 885/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi K. M. i S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odsetek od odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. Wyrokiem z dnia 19.lipca 2006r., wydanym w sprawie o sygn. akt [...], Naczelny sad Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia [...], w sprawie o sygn. akt [...], ze skargi K. M. i S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Ł. do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż Sąd I instancji, rozpoznając sprawę dopuścił się naruszenia przepisu prawa materialnego tj. art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21.sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. Nr 261 z 2004r., poz.2603 ze zm.). Nie można bowiem podzielić poglądu, wyrażonego w zaskarżonym wyroku, że sprawa o rozstrzygnięcie której wystąpili K. M. i S. M. , ma charakter administracyjnoprawny i może być rozpoznana w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – decyzją administracyjną. Cytowany przepis odsyła bowiem do skutków zwłoki lub opóźnienia w wypłacie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, dokonanego po upływie terminu, określonego w ust. 1 tego artykułu, do przepisów kodeksu cywilnego. W orzecznictwie tak Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego panował pogląd, iż sprawa odsetek ma charakter administracyjnoprawny i załatwiana jest decyzją administracyjną. Jednakże pogląd ten ewoluował w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10.lipca 2000r., sygn.akt SK 12/99, z którego wynika, że w pojęciu sprawy cywilnej mieszczą się również roszczenia, dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowi decyzja administracyjna. Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku ze wskazanym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, nastąpiła zmiana stanu prawnego, która wykluczała związanie poglądem prawnym, wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Ł. , w wyroku z dnia [...], sygn.akt [...]), wydanym po rozpoznaniu skargi K. i S. M. na kasacyjną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] , [...] w przedmiocie odsetek od ustalonego odszkodowania. Jakkolwiek zatem, Naczelny Sąd Administracyjny, poprzednio rozpoznający sprawę, nie miał wątpliwości co do jej administracyjnego charakteru, zmiana stanu prawnego, pogląd ten zdezaktualizowała. Rozpoznając ponownie, sprawę ze skargi K. i S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia z dnia [...] Nr [...] , utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia odsetek od odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa, w stopniu określonym w cytowanym przepisie. W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 190 p.p.s.a. sąd I instancji, któremu przekazana została sprawa, w następstwie uwzględnienia skargi kasacyjnej, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że zarzut skargi oparty na obrazie "art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21.sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 1 k.p.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż do dochodzenia odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania należnego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości właściwa jest wyłącznie droga postępowania cywilnego" nie mógł być uznany za skuteczny. Tego rodzaju stanowisko zostało bowiem w całości zakwestionowane we wskazanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skoro zatem sprawa, wszczęta wnioskiem skarżących z dnia 19.lipca 1998r. o wypłatę odsetek za opóźnienie w zapłacie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie ma charakteru sprawy administracyjnej, nie było możliwości jej merytorycznego załatwienia decyzją administracyjną. Prawidłowo więc organy, powołując się na wynikającą stąd bezprzedmiotowość postępowania, orzekły o jego umorzeniu w oparciu o przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000, poz. 1071 ze zm.). Nie jest zatem trafny zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., skoro zaskarżona odwołaniem decyzja organu I instancji była merytorycznie trafna, przez co brak było tak potrzeby jak i możliwości jej reformacji. Nietrafne są również zarzuty naruszenia art. 8 i 9 k.p.a. Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) nie może powodować naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż przepisy prawa materialnego wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Natomiast opóźnienie w zapłacie należnego skarżącym odszkodowania i przekroczenie, nawet maksymalnych terminów do załatwienia sprawy, nie powoduje wadliwości wydanej decyzji; może być jedynie podstawą do roszczeń odszkodowawczych czy odpowiedzialności dyscyplinarnej pracownika organu (por. Paweł Witkowski: Ogólne zasady posterowania administracyjnego w postępowaniu podatkowym. Przegląd Podatkowy 1997/8/21). Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.