II SA/Łd 886/17

Dnia 9 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R. – B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. R. – B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...], znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A.B. K. R. – B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie skarżąca stwierdziła, że kontynuowanie robót grozi wyrządzeniem jej znacznej szkody oraz spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Prace budowlane zagrażają bezpieczeństwu budynku skarżącej położonego w Ł. przy ul. A 27, co znajduje potwierdzenie w opinii biegłego sądowego – rzeczoznawcy budowlanego inż. C. D. W trakcie prac nie zostało wykonane zabezpieczenie w postaci ścianki szczelnej typu Larsena. W takcie wykonywania głębokiego wykopu w gruncie mogło dojść do negatywnego oddziaływania na budynek skarżącej względem parametrów wytrzymałościowych gruntu pod fundamentem budynku skarżącej jak i w zakresie oddziaływania parciem gruntu na ścianę jej budynku i powodować ewentualne uszkodzenie, usunięcie, popękanie fundamentów, a nawet zawalenie się konstrukcji. Autorka wniosku stwierdziła również, że postanowieniem z dnia [...] sygn. [...] Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł. udzielił zabezpieczenia przez nakazanie Przedsiębiorstwu Inżynieryjno-Budowlanemu "A" Sp. z o.o. wstrzymania robót budowlanych na nieruchomości położonej przy ul. A 25 w postaci prowadzenia wykopów od strony nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy A 27 do czasu prawomocnego zakończenia sprawy. Postanowienie to – w ocenie skarżącej – jest ignorowane przez inwestora. Ponadto Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem z dnia [...] sygn. III [...] oddalił zażalenie inwestora na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uzależnił wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji oraz zobowiązał inwestora – Przedsiębiorstwo Inżynieryjno-Budowlane "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. do oszacowania i uprawdopodobnienia rozmiarów szkody, które mogą powstać na skutek uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W odpowiedzi z dnia 19 stycznia 2018 r. inwestor wyjaśnił, że realna szkoda finansowa z majątku Spółki, która powstała od momentu podjęcia działań przez skarżącą przeciwko Spółce, to strata spowodowana niemożnością uzyskania od PINB w Ł. ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego w Ł. przy ul. A 25, co z kolei uniemożliwiło Spółce podpisanie stosownych aktów notarialnych związanych z wyodrębnieniem lokali mieszkalnych i przeniesieniem ich własności na potencjalnych nabywców. Na skutek działań skarżącej proces inwestycyjny budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego został poważnie zaburzony i wstrzymany, czego skutkiem jest znaczna strata finansowa odnotowana w bilansie zysków i strat spółki w latach 2014-2016 i częściowo 2017, wynosząca łącznie 1.383.219,91 zł. Powyższą kwotę Spółka traktuje jako szkodę spowodowaną działaniami K. R. – B. Nadto inwestor podkreślił, że Spółka musi przez cały ten czas utrzymywać lokale mieszkalne w należytym stanie, w porze jesienno-zimowej ogrzewać je, opłacić dozorcę, podatki od nieruchomości, a w niektórych sytuacjach zwracać kary umowne wynikające z podpisanych już wcześniej umów deweloperskich, które nie zostały zrealizowane. Brak możliwości sprzedaży mieszkań generuje straty finansowe, w wyniku których Spółka nie może realizować kolejnych założonych inwestycji. Spółka straciła równowagę finansową, którą nie wiadomo, czy nadrobi w nadchodzących latach. Ustosunkowując się do powyższego pisma K. R. – B. pismem z dnia 7 marca 2018 r. nie zgodziła się z argumentacją Spółki oraz wysokością rzekomej szkody. Wniosła o odstąpienie przez sąd od uzależnienia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od złożenia przez skarżącą kaucji wobec zaniechania oszacowania i uprawdopodobnienia wysokości szkody, która może powstać na skutek uwzględnienia wniosku bądź ewentualnie o ustalenie kaucji w możliwie niskiej kwocie. W uzasadnieniu pisma jego autorka stwierdziła, że inwestor podniósł szereg twierdzeń, które nie mają żadnego związku z niniejszą sprawą i nie stanowią odpowiedzi na zobowiązanie sądu. Skarżąca zwróciła uwagę, że przedmiotem kontroli sądu jest decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 25 i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy w/w obiekcie zgodnie z projektem zamiennym oraz nakładająca obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Sprawa nie dotyczy zatem wstrzymania budowy od podstaw, budynek został bowiem wzniesiony, jest nawet zamieszkany przez lokatorów, pomimo braku ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Strony zauważyła, że projekt budowlany zamienny dotyczy nie całego budynku a poszczególnych jego elementów. W niniejszej sprawie przedmiotem zainteresowania skarżącej są przewidziane w projekcie budowlanym zamiennym prace zlokalizowane tuż przy ścianie jej budynku mieszkalnego, mające na celu dostosowanie garażu wyniesionego ponad poziom gruntu do wymagań przewidzianych przepisami prawa. Skarżąca za absurdalne traktuje zarzucanie jej przez inwestora straty finansowej w wysokości 1.383.219,91 zł., nadto wskazuje, że przedstawione bilanse z lata 2014-2016 nie pozwalają na poczynienie jakichkolwiek ustaleń istotnych co do wysokości kaucji, zwłaszcza, że dotyczą one działalności Spółki w pełnym zakresie, podczas gdy sprawa dotyczy tylko jednej inwestycji. Reasumując strona stwierdziła, że inwestor nie oszacował ani też nie uprawdopodobnił wysokości ewentualnych roszczeń wywołanych wstrzymaniem wykonania decyzji i wniosła o odstąpienie przez sąd od nałożenia obowiązku uiszczenia kaucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 - § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn.zm.) - przywoływanej dalej w tekście dalej jako "p.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Postanowienia, o których mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: pkt 1 - wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; pkt 2 - uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. W orzecznictwie sądów administracyjny ugruntowało się stanowisko, które zresztą tutejszy sąd w pełni podziela, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak przy tym podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt I OZ 1236/14 – Lex nr 1624317). Jednocześnie podnieść należy, że w rozumieniu art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 z późn.zm.) – dalej w skrócie "P.b.", w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. Z powyższego wynika, że w przypadku decyzji o pozwoleniu na budowę ustawodawca przewidział pewne ograniczenie możliwości zastosowania instytucji ochrony tymczasowej, mając na względzie, iż postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę może stanowić dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą spowodować większą szkodę aniżeli szkoda, jaka może powstać na skutek kontynuowania robót budowlanych prowadzonych na podstawie zaskarżonej decyzji. Jednocześnie uzależnienie wstrzymania wykonania decyzji pozostawiono uznaniu sądu, który bierze pod uwagę szkodę, jaką w razie uwzględnienia wniosku skarżącego może ponieść inwestor na skutek zablokowania realizacji prac budowlanych. W niniejszej sprawie sąd rozważając możliwość zastosowania art. 35a P.b., stwierdził, że inwestor nie uprawdopodobnił rozmiarów szkody związanej z niemożnością wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazując szkodę w wysokości 1.383.219,91 zł inwestor podał, że jest ona wynikiem działalności skarżącej i straty jaką Spółka poniosła w latach 2014-2016 i częściowo w 2017 r. W ocenie sądu inwestor w rzeczywistości nie dokonał oszacowania rozmiarów szkody mogącej powstać na skutek niewykonania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Tym samym sąd stwierdził, iż brak jest podstaw do zastosowania art. 35a P.b. Przechodząc zatem do rozpoznania wniosku w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd ocenił, że skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek, o których stanowi w/w norma prawna. Zaznaczyć trzeba, że podnoszone przez stronę argumenty, dotyczące prac ziemnych, w ramach których nie zostało wykonane zabezpieczenie w postaci ścianki szczelnej typu Larsena odnoszą się etapu związanego z rozpoczęciem procesu budowlanego przez inwestora, który Spółka realizowała pierwotnie na podstawie innej niż zaskarżona decyzji, a mianowicie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...]. Z twierdzeń skarżącej wynika, że budynek wielorodzinny został już wybudowany, a nawet niektóre lokale mieszkalne są już użytkowane, pomimo braku uzyskania przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Tymczasem zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.. z dnia [...] r. dotyczy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Zatem argumentacja skarżącej dotycząca niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków powinna koncentrować się na skutkach, jakie mogą wynikać z wykonania tej konkretnej decyzji. W ocenie sądu wykonanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych odbywa się wyłącznie na ryzyko inwestora, który musi być świadomy, że ewentualne niekorzystne rozstrzygniecie spowoduje konieczność poniesienia kosztów związanych np. z rozbiórką budynku bądź doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem w zależności od zastosowanego przez właściwe organy do ustalonego stanu faktycznego sprawy trybu postępowania. Wreszcie podnieść trzeba, że budowa budynku mieszkalnego nie wywołuje skutku o charakterze nieodwracalnym. Wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, który można odwrócić, bo jego odwrócenie zależy tylko od możliwości technicznych inwestora. To inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc jakakolwiek szkoda powstanie zasadniczo po stronie inwestora, a nie skarżącej. Przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy rozumieć taki stan, w wyniku którego może zostać wyrządzona szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy jej pierwotnych cech. W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym orzekł w sentencji postanowienia. A.B.