II SA/Łd 889/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2010 r. sprawy ze skargi B. O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], nr [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej B. O. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Starosta [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust.4, art. 35, art. 36, art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił B.O. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego. W dniu 25 maja 2009r. B.O. złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu strona argumentowała, iż Starosta [...] nie zawarł w swojej decyzji pouczenia o sposobie i terminie wniesienia odwołania. O takiej możliwości dowiedziała się dopiero z pisma Starosty z dnia 14 maja 2009r., doręczonego w dniu 18 maja 2009r., dlatego też uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Zdaniem strony brak stosownego pouczenia, uzasadniający postawienie organowi zarzutu naruszenia art. 9 i art. 107 §1 Kpa, uniemożliwił jej terminowe wniesienie odwołania. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 59 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego odmówił B.O. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...]. Wskazując na zasadność podjętego rozstrzygnięcia Wojewoda przyznał, iż w decyzji organu I instancji brak było stosownego pouczenia o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Podkreślił jednak, iż jak wynika z art. 111 §1 Kpa uzupełnienie decyzji o brakujący element, jakim jest pouczenie co do zaskarżenia, może być dokonane jedynie na wniosek strony. Jak wynika natomiast ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji, decyzję tę strona otrzymała w dniu 20 marca 2009r., zatem termin do złożenia wniosku o jej uzupełnienie upłynął w dniu 3 kwietnia 2009r. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w piśmie Starosty z dnia 14 maja 2009r., strona została pouczona o prawie złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji w zakresie brakującego pouczenia, wniosku o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o uzupełnienie decyzji, a ponadto, iż w przypadku wystąpienia o uzupełnienie decyzji termin do wniesienia odwołania będzie przysługiwał od dnia doręczenia postanowienia w przedmiocie uzupełnienia. Wojewoda podkreślił, iż strona nie wystąpiła o uzupełnienie decyzji i w konsekwencji uznać należy, iż nie ustały przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania, który to wymóg zgodnie z art. 58 §2 Kpa musi być spełniony, aby dopuszczalne było rozstrzygnięcie o przywróceniu uchybionego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B.O. zarzuciła naruszenie art. 6-10 i art. 77 §1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, z uwagi na wydanie rozstrzygnięcia nie znajdującego oparcia w obowiązujących przepisach prawa, w całokształcie materiału dowodowego oraz działanie wbrew zasadzie praworządności i obowiązkowi pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Nadto naruszenie art. 129 i art. 112 Kpa przez niewłaściwą interpretację i błędne uznanie, iż strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania z własnej winy w sytuacji, gdy uchybienie terminu spowodowane było brakiem pouczenia o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Strona wniosła także o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz rozważenie zawieszenia postępowania do czasu zakończenia przed sądem sprawy ze skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając skargę skarżąca powtórzyła, iż Starosta [...] w decyzji z dnia [...] nie zawarł pouczenia o sposobie i terminie wniesienia odwołania, natomiast w dniu 18 maja 2009r. strona odebrała pismo, w którym Starosta poinformował, aby złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji. Skarżąca podkreśliła, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu, wyłączną przyczyną takiego stanu rzeczy był błąd, przeoczenie organu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu wniosku B.O. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] postanowił o przywróceniu terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej jako p.p.s.a.). Kontrola ta polega na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa (w tym prawa materialnego, procedury administracyjnej oraz reguł kompetencji) w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając zaskarżone postanowienie w tak zakreślonej kognicji, Sąd dopatrzył się naruszenia prawa, które musiało skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego przedmiotowego aktu prawnego. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] odmówił B.O. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy argumentował w uzasadnieniu, iż owszem Starosta [...] w decyzji z dnia [...] nie zawarł pouczenia o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Jednocześnie jednak skarżąca, pomimo pouczenia w piśmie z dnia 14 maja 2009r., nie wniosła o uzupełnienie tejże decyzji w zakresie pouczenia o środku odwoławczym. W konsekwencji, nie ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co za tym, nie został spełniony wymóg określony w art. 58 §2 Kpa, stąd należało orzec o odmowie przywrócenia uchybionego terminu. Z taką argumentacją organu nie sposób się zgodzić. Prowadzi ona bowiem do nieuzasadnionej i niedopuszczalnej sytuacji, w której na stronę zostaje przerzucony ciężar błędu organu, który nie zawarł w swoim rozstrzygnięciu pouczenia o środkach odwoławczych. Niewątpliwie zaś pouczenie takie, jak wynika z art. 107 §1 Kpa jest koniecznym elementem każdej decyzji administracyjnej, zatem w gestii organu pozostaje dopilnowanie, aby każde jego rozstrzygnięcie ten element zawierało. Podobnie, stosownie do art. 9 Kpa organ zobowiązany jest do wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem sprawy. Organy administracji publicznej obowiązane są również czuwać, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają jej niezbędnych wskazówek, wyjaśnień. Z powyższego wywieść należy, iż obciążenie strony odpowiedzialnością za skutki naruszenia przez organ przedmiotowych obowiązków jest bezpodstawne. Nawet w przypadku, gdy strona nie skorzystała ze swego uprawnienia wynikającego z akt. 111 Kpa, zatem nie wystąpiła o uzupełnienie decyzji w zakresie pouczenia o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego. Potwierdza to treść art. 112 Kpa, zgodnie z którym błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Na podzielenie zasługuje tym samym pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 2002r., sygn.akt II SA 2289/01, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 82672, iż błędnym pouczeniem jest również brak pouczenia o środkach odwoławczych. Takie naruszenie przez organ obowiązków nie różni się bowiem w skutkach od błędnego wskazania organu odwoławczego i dlatego nie może być inaczej traktowane przez prawo. W świetle powyższego nie jest prawidłowe stanowisko organu odwoławczego, iż skoro strona nie wystąpiła o uzupełnienie decyzji organu I instancji w zakresie pouczenia o sposobie i terminie wniesienia odwołania, to nie ustała przyczyna uchybienia terminu i nie można rozstrzygać o jego przywróceniu. Zgadzając się z taką argumentacją godzilibyśmy się na obciążenie strony skutkami wadliwego działania organu, który z własnej inicjatywy nie uczyni nic, aby pomóc stronie, działanie takie jest niedopuszczalne. Podzielając stanowisko, iż błędnym pouczeniem jest również brak takiego pouczenia, w oparciu o wykształcone w tym zakresie orzecznictwo sądowe, uzasadniony jest Word, iż pouczenie takie będzie stanowiło, uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeżeli skarżący zechce z tej możliwości skorzystać (wyrok WSA z dnia 17 października 2007r., sygn.akt VIII SA/Wa 480/07, niepubl., dostępny w Lex nr 494254. Reasumując, w ocenie Sądu organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Działając w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa obciążył stronę skarżącą skutkami własnych uchybień, przerzucając na stronę powinność ich naprawienia. Taki sposób postępowania narusza zasadę praworządności i obowiązek pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien dokładnie wyjaśnić wszystkie elementy stanu faktycznego i rozważyć stan prawny sprawy, a wywiedzione w ten sposób stanowisko uzasadnić zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa, przy uwzględnieniu wszystkich powyższych uwag. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. AG