II SA/Łd 89/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant Asystent sędziego Żywilla Król, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 25 maja 2007 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 grudnia 2006 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...]Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. D. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta Ł., decyzją nr [...] z dnia [...], odmówił E. D. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę schodów wewnętrznych łączących lokale nr 24 i nr 26, znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na terenie nieruchomości przy ul. A w Ł.. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ administracji podał, że E. D. wystąpiła o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę schodów wewnętrznych łączących lokale nr 24 i 26, znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na terenie nieruchomości przy ul. A w Ł.. Organ administracji I instancji stwierdził, że załączony do wniosku projekt budowlany nie spełnia wymagań określonych przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (t.j. - Dz.U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przedłożone rozwiązania projektowe dotyczące budowy schodów wewnętrznych wachlarzowych o: szerokości - 21,8 cm, wysokości - 18,8 cm i szerokości biegu – 55 cm, nie spełnia wymogów zawartych w wyżej wymienionym rozporządzeniu. Zgodnie bowiem z § 68 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie minimalna szerokość użytkowa biegu schodów w mieszkaniach dwupoziomowych powinna wynosić 0,8 m, a minimalna wysokość stopni 0,19 m, przy czym zgodnie z § 71 pkt 6 szerokość stopni wachlarzowych powinna wynosić co najmniej 0,25 m - w schodach zabiegowych i kręconych szerokość taką należy zapewnić w odległości nie większej niż 0,4 m od poręczy balustrady wewnętrznej lub słupa stanowiącego koncentryczną konstrukcję schodów. W ocenie Prezydenta Miasta Ł. oświadczenie projektanta złożone w trybie art. 20 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane nie jest zgodne ze stanem zaprojektowanym. Dlatego, na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, postanowieniem Nr [...] z dnia [...], nałożono na inwestora obowiązek usunięcia stwierdzonych braków i nieprawidłowości w załączonej dokumentacji w zakreślonym terminie. Pomimo upływu przedmiotowego terminu inwestor nie poprawił złożonej dokumentacji projektowej. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. D. zarzucając, iż podany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia § 68 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczy minimalnych wymiarów schodów w mieszkaniach dwupoziomowych, to znaczy takich w których schody łączące pomieszczenia znajdujące się na różnych poziomach, a należące do tego samego lokalu, stanowią jedyny element komunikacji pionowej. W przedmiotowej sprawie sytuacja ta nie ma miejsca, ponieważ obydwa lokale są i będą w przyszłości dostępne z ogólnej klatki schodowej. Projektowane schody mają wyłącznie charakter schodów pomocniczych zaś obowiązujące przepisy budowlane nie precyzują minimalnych wymiarów schodów pomocniczych. Wojewoda [...], decyzją Nr [...] z dnia [...] (znak: [...]), po rozpoznaniu odwołania E. D., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ administracji II instancji potwierdził, że sprawa dotyczy budowy schodów wewnętrznych zabiegowych, w konstrukcji stalowej, pomiędzy dwoma samodzielnymi lokalami mieszkalnymi, położonymi odpowiednio na I i II piętrze budynku wielorodzinnego. Rozwiązanie projektowe związane jest z przebudową dwóch lokali i doprowadzi do powstania jednego lokalu mieszkalnego. Zdaniem organu administracji nie ma znaczenia w sprawie, że oba poziomy tego lokalu mają dostęp na klatkę schodową budynku. Wojewoda [...] przedstawił treść § 66 i § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, by następnie uznać, po zastosowaniu wzoru matematycznego określonego w § 69 ust. 4 wspomnianego rozporządzenia, że szerokość zaprojektowanych schodów nie wynika z warunku określonego wzorem, a ponadto nie spełnia warunku określonego w § 69 ust. 6 przedmiotowego rozporządzenia. E. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając uchylenia powyższej decyzji w całości i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu Wojewody [...] zarzuciła naruszenie: - art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. przez niezapewnienie skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji; - art. 81 k.p.a. przez uznanie za udowodnioną okoliczności faktycznej, co do której skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się; - § 66 i § 67 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez błędne przyjęcie, że przedmiotowe rozwiązanie projektowe prowadzi do powstania jednego lokalu mieszkalnego dwupoziomowego oraz że nie ma znaczenia w sprawie, że oba poziomy tego lokalu mają dostęp do klatki schodowej budynku. Strona skarżąca podnosi, iż wbrew postanowieniom art. 10 § 1 k.p.a. nie dano jej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Wobec tego nie mogła przed wydaniem decyzji udowodnić, że projekt nie prowadzi do powstania jednego lokalu mieszkalnego dwupoziomowego, lecz w dalszym ciągu będą to dwa odrębne lokale. W konsekwencji Wojewoda [...] naruszył także art. 81 k.p.a., gdyż uznał za udowodnioną okoliczność faktyczną, co do której skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się. Na poparcie swych tez strona wnosząca skargę wskazała szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie E. D. z treści § 66 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie wynika, że każde schody łączące pomieszczenia musza być schodami stałymi. Podnosi, iż w pismach kierowanych do organu wielokrotnie podkreślała, że warunek z § 66 przedmiotowego rozporządzenia jest spełniony poprzez schody pełnowymiarowe łączące oba poziomy klatką schodową. Wniosek w rozpoznawanej sprawie dotyczy zaś kolejnych schodów (pomocniczych), do których § 66 i § 68 rozporządzenia nie mają zastosowania. Stanowisko Wojewody [...], zgodnie z którym nie ma znaczenia dla sprawy, że oba poziomy są połączone schodami na klatce schodowej pozbawione jest podstawy prawnej. Dodatkowym argumentem przemawiającym na korzyść rozumowania skarżącej jest treść § 67 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie, z którego wynika, że ustawodawca dopuszcza możliwość umieszczania innych schodów, niespełniających wymogów określonych w § 66, pod warunkiem zainstalowania dodatkowo schodów stałych. Zdaniem skarżącej nieprawidłowe jest również stanowisko organów administracji, iż na skutek zainstalowania schodów powstanie jeden lokal dwupoziomowy. Dla tak postawionej tezy potrzebna jest konkretna podstawa prawna, a nie domniemanie. Strona skarżąca oświadczyła, że przed organem I instancji nie przedstawiała szczególnych dowodów na potwierdzenie okoliczności zachowania odrębności przez lokale mieszkalne, gdyż uważała ten fakt za oczywisty, a organy nie wzywały jej do przedstawienia takich dowodów. Do skargi załączono pismo Spółdzielni Mieszkaniowej A, z którego wynika, że przedmiotowa przebudowa nie prowadzi do powstania jednego lokalu mieszkalnego. W dalszym ciągu będą to dwa oddzielne lokale mieszkalne, które posiadają odrębne liczniki energii elektrycznej, gazu i wody, odrębne węzły sanitarne i drzwi wejściowe z klatki schodowej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż podstawą orzeczenia organu administracji był materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i znany skarżącej. W ocenie organu administracji nie ma znaczenia w sprawie ustalenie, czy wybudowanie schodów wewnętrznych łączących dwa odrębne lokale wpłynie na to, czy w dalszym ciągu będą to dwa odrębne lokale pod względem prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd nie orzeka merytorycznie w sprawie administracyjnej, a jedynie ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ - dalej zwanej "p.p.s.a."). Przystępując do rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązany był w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż tylko postępowanie administracyjne przeprowadzone zgodnie z przepisami umożliwia prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Pamiętać jednak należy, iż nie każde uchybienie przepisom postępowania przez organy administracji uprawnia sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji, a jedynie takie, które daje podstawę do wznowienia postępowania lub miało istotny wpływ na wynik postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ i c/ p.p.s.a.). Strona skarżąca trafnie zarzuciła organom administracji naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. Ani w postępowaniu przed organem I, ani przed organem II instancji nie pouczono skarżącej o takiej możliwości przed wydaniem decyzji w sprawie. Organy administracji rozstrzygały sprawę wyłącznie na podstawie wniosku i dokumentów przedstawionych przez stronę. W sprawie nie zgromadzono żadnego dodatkowego materiału dowodowego. Na E. D., postanowieniem z dnia [...], nałożono obowiązek uzupełnienia braków stwierdzonych w złożonych dokumentach i dostarczenia ich w zakreślonym terminie. Skarżąca wprawdzie obowiązku tego nie wykonała, niemniej nie zwalnia to organu z pouczenia strony w trybie art. 10 §1 k.p.a. i umożliwienia złożenia wyjaśnień czy dalszych wniosków. Nie można wykluczyć, że mogło to mieć wpływ na wynik postępowania, bowiem skarżąca mogłaby mieć szansę na wypowiedzenie się np. co do celu zamierzonego przedsięwzięcia oraz ewentualnej zmiany charakteru lokali objętych inwestycją. Zasadny jest zarzut naruszenia art. 81 k.p.a. Stwierdzenie, iż projekt doprowadzi do powstania jednego lokalu mieszkalnego dwupoziomowego należy do ustaleń faktycznych, dokonanych przez organ. Nie zostało ono poparte żadnymi dowodami, organy nie przeanalizowały, czy w istocie połączenie dwóch samodzielnych lokali wewnętrznymi schodami doprowadzi do powstania jednego mieszkania. W aktach brak ustaleń np. co stanie się odrębnymi mediami w lokalach, wejściami z klatki schodowej do każdego z tych lokali. Skarżąca trafnie podnosi, iż organ tego ustalenia nie poprzedził postępowaniem wyjaśniającym, co stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące wpływać na wynik sprawy i powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. Okoliczność ta bowiem ma kluczowe znaczenie dla sprawy. Organ administracji analizując przedstawiony przez stronę materiał dowodowy uznał jedynie, że wobec przedłożonego projektu winny mieć zastosowanie wymagania dotyczące schodów stałych w mieszkaniach dwupoziomowych, choć wniosek ten jest co najmniej przedwczesny. Skarżąca wszak przedstawiła pismo Spółdzielni Mieszkaniowej, z którego wprost wynika, że przebudowa planowana przez nią nie doprowadzi do powstania jednego lokalu mieszkalnego, w dalszym ciągu będą to odrębne, samodzielne lokale. Fakt, że inwestorka przedłożyła ten dokument dopiero w postępowaniu sądowym jest konsekwencją uchybienia przepisowi art. 10 §1 k.p.a. Strona skarżąca prawidłowo podnosi naruszenie § 66 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Wyłącznym celem tej regulacji jest zapewnienie dostępu do pomieszczeń położonych na różnych poziomach przy pomocy schodów stałych. Dalsze przepisy rozdziału 4 działu III przedmiotowego rozporządzenia Ministra Infrastruktury wprost określają warunki, jakim winny odpowiadać właśnie schody stałe. Zdaniem Sądu przepisy te nie mogą być przedmiotem wykładni rozszerzającej i być rozciągane na pozostałe rodzaje schodów. Jeśli zatem spełniony jest warunek określony w § 66 przedmiotowego rozporządzenia, czyli zapewniony jest dostęp do pomieszczeń położonych na różnych poziomach przy zastosowaniu schodów stałych, żądanie, aby dodatkowe schody spełniały wymogi określone dla schodów stałych pozbawione jest podstawy prawnej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż dostęp do pomieszczeń położonych na różnych poziomach przy pomocy schodów stałych znajdujących się na klatce schodowej stanowi spełnienie warunku z § 66 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Na zakończenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi pragnie wskazać, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji w dalszym ciągu będą zobowiązane do zbadania zgodności projektowanej przebudowy z przepisami prawa budowlanego, w szczególności wpływu przebudowy na odporność pożarową budynku, bezpieczeństwo użytkowania oraz higienę i zdrowie. Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 wyżej wskazanej ustawy.