II SA/Łd 89/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-02-23
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który występuje w imieniu ogółu społeczeństwa popierającego skargę i nie ma osobistego interesu materialnego w rozstrzygnięciu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego sytuacja materialna, uwzględniająca dochody rodziny i posiadany majątek, nie wskazuje na brak środków na poniesienie kosztów postępowania. Fakt reprezentowania ogółu społeczeństwa nie zwalnia strony z obowiązku wykazania własnej niemożności poniesienia kosztów.Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jednocześnie wnosząc o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). Skarżący przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na dochody rodziny w wysokości 3.808 zł, posiadanie domu o pow. 180 m kw. i nieruchomości rolnej o pow. 6,28 ha. Podniósł, że jest reprezentantem ogółu społeczeństwa i nie ma osobistego interesu materialnego w sprawie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Agnieszka Grosińska - Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. AG
J.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, występując jednocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 stycznia 2009 r. skarżący został wezwany do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A. oraz synem P. (lat 20). Dochody w rodzinie skarżącego kształtują się na poziomie 3.808 złotych, na co składa się zasiłek skarżącego dla bezrobotnego - 628 złotych (do czerwca 2009 r.), dochody z gospodarstwa rolnego – 480 złotych, wynagrodzenie żony ze stosunku pracy – 2.100 złotych, wynagrodzenie z tytułu stażu syna skarżącego – 600 złotych (do marca 2009 r.). Strona posiada dom o powierzchni 180 m kw. oraz nieruchomość rolną o powierzchni 6,28 ha. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż jest reprezentantem ogółu społeczeństwa popierającego skargę i nie ma osobistego interesu materialnego co do rozstrzygnięcia, wobec czego wniosek jest w pełni zasadny.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Analiza przedstawionych przez skarżącego informacji, zawartych w składanym na urzędowym formularzu, daje podstawy do twierdzenia, iż wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony.
W pierwszej kolejności, należy wskazać, iż deklarowany przez skarżącego dochód rodziny kształtuje się na poziomie 3.808 złotych, co oznacza, iż średni dochód na członka rodziny to kwota rzędu 1.270 złotych. Skarżący posiada majątek w postaci nieruchomości. Co więcej, z informacji zawartych w oświadczeniu nie wynika również, aby skarżący ponosił znaczne wydatki związane z funkcjonowaniem rodziny czy też spłatą zobowiązań, które to wydatki – usprawiedliwione okolicznościami - mogłyby świadczyć o złej sytuacji materialnej rodziny. Na ocenę sytuacji materialnej skarżącego nie może mieć wpływu fakt, iż świadczenia dla osób bezrobotnych wygasają w przyszłości, jako że ocenie podlegają zdolności płatnicze na dzień składania wniosku, a te w ocenie Referendarza sądowego istnieją.
Powyższe okoliczności nie pozwalają, w ocenie Referendarza sądowego, na uznanie, iż skarżący jest osobą, której przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa, a zatem nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Jednocześnie należy zauważyć, iż dla zasadności wniosku w przedmiocie prawa pomocy bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżący występuje w imieniu określonej społeczności. Skoro, jak twierdzi jest jedynie reprezentantem ogółu społeczeństwa, winien zostać wyposażony w środki, które pozwolą mu na udział w postępowaniu bez narażania własnego majątku.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło