II SA/Łd 89/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-05-22

Skład orzekający: Leszek Foryś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), jeśli jej dochody, mimo obciążeń kredytowych, pozwalają na pokrycie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W przypadku, gdy dochody strony, mimo obciążeń, pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, a także na wynajęcie profesjonalnego doradcy, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega oddaleniu w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, natomiast może zostać uwzględniony w części dotyczącej ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca M.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie legalności budynku gospodarczego. Skarżąca wraz z mężem i dzieckiem utrzymuje się z wynagrodzeń i dochodu z gospodarstwa rolnego, ponosząc znaczne koszty utrzymania, w tym wysoki kredyt. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając go częściowo.
Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata 2/ oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 maja 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie legalności i stanu technicznego budynku gospodarczego postanawia 1/ przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata 2/ oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych lf II SA/Łd 89/12 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie legalności i stanu technicznego budynku gospodarczego. Po złożeniu wniosku o uzasadnienie wyroku skarżąca zwróciła się do Sądu o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem D.M. oraz 5-letnim synem B. Rodzina mieszka w 100-metrowym domu. Skarżąca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1500 zł, a jej mąż z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1500 zł i z prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni 13,01 ha, z którego zadeklarował dochód 628,35 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała na miesięczne koszty utrzymania: energia – 200 zł, woda – 60 zł, telefon – 110 zł, paliwo – 500 zł, gaz – 57 zł, kredyt – 900 zł, przedszkole 200 zł, leki – 150 zł, ubezpieczenia – 250 zł, wywóz śmieci -48 zł. Do tego dochodzą koszty wyżywienia. Skarżąca podkreśliła, że największym obciążeniem budżetu jest kredyt, który został zaciągnięty, gdy sytuacja finansowa rodziny była lepsza. Skarżąca oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Biorąc zaś pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącą należy stwierdzić, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Niewątpliwie bowiem wykazane dochody nie pozwalają na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego doradcy. Tym niemniej jednak, w ocenie referendarza sądowego, skarżąca nie wykazała, by uiszczenie kosztów sądowych mogło spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej i rodziny. W ocenie referendarza sądowego deklarowana wysokość uzyskiwanych dochodów, tj. ponad 3600 zł, w zestawieniu z deklarowanymi wydatkami na utrzymanie, daje podstawy do stwierdzenia, że strona jest w stanie uiścić koszty sądowe wymagane w postępowaniu sądowym. Należy przy tym dodać, że skarżąca uiściła już wpis sądowy w wysokości 100 zł (zaksięgowany w dniu 16 lutego 2012 r. pod poz. 694), a inne koszty postępowania (opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku wynosi 100 zł, a ewentualny wpis od skargi kasacyjnej – w przypadku jej złożenia – również 100 zł) są na tyle niewysokie i rozłożone w czasie, że skarżąca jest w stanie im podołać. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. lf

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło