II SA/Łd 89/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-03-20

Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony wobec osoby, która korzysta już ze zwolnienia od kosztów sądowych, ale nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, gdyż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący korzysta już ze zwolnienia od konieczności ich poniesienia na podstawie ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka w mieszkaniu komunalnym i utrzymuje się z emerytury po potrąceniach komorniczych w wysokości około 399,56 zł. Nie posiada wartościowego majątku ani oszczędności i nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Łodzi; oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Ł.; 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. a.bł. J. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca zajmuje mieszkanie komunalne, utrzymuje się z emerytury, której wysokość po potrąceniach komorniczych wynosi 399,56 zł. Skarżący nie zadeklarował posiadania żadnego wartościowego majątku ani oszczędności. Oświadczył również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata i oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący wskazał, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych, bowiem jego dochód z emerytury po potrąceniach komorniczych wynosi zaledwie 399,59 zł, a po opłaceniu czynszu, energii elektrycznej i gazu nie starcza mu na wyżywienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Stosownie natomiast do treści art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznając zatem wniosek skarżącego podkreślić przede wszystkim należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 punkt 1 lit. a) p.p.s.a., a wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta już ze zwolnienia od konieczności ich poniesienia. Z tego też względu wniosek skarżącego w tym zakresie należało oddalić jako bezzasadny. W związku z tym należy zaznaczyć, że skarżący nie jest zobowiązany do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych. W pozostałym zakresie analiza przedstawionych przez skarżącego informacji, zawartych w złożonym urzędowym formularzu, daje podstawy do twierdzenia, iż jego wniosek powinien zostać uwzględniony. W myśl art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący jednoznacznie wykazał, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powoływanej ustawy. Sytuacja osobista i materialna skarżącego uzasadnia przyjęcie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 i art. 246 § 1 p.p.s.a., osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie zaś z art. 245 § 3 prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. tylko ustanowienie adwokata. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a) i art. 262 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu. a.bł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło