II SA/Łd 89/19

Dnia 11 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] roku, znak: [...] oraz postanowienie Starosty [...] z dnia [...] roku znak: [...]; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. radcy prawnemu M. W., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. A.K. II SA/Łd 89/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A sp. z o.o. sp. k. pozwolenia na budowę 13 elektrowni wiatrowych z infrastrukturą drogową na terenie gmin D. i K. Pismem z dnia 17 stycznia 2016 r. B. U. i J.S. zwrócili się do Wojewody [...] z prośbą o pomoc w zatrzymaniu budowy farmy wiatrowej w gminie D. Organ wezwał wnioskodawców do uzupełnienia pisma z dnia 17 stycznia 2016 r. poprzez wskazanie, czy pismo jest wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną czy wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Nieusunięcie braków spowoduje, że pismo zostanie potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania. J. S. w piśmie z dnia 10 marca 2019 r. oświadczył, że dopiero z wezwania dowiedział się, że została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. Poprzez brak udziału w tym postępowaniu nie mógł zareagować. B. U. nie udzielił odpowiedzi na wezwanie organu. Wojewoda [...] potraktował pismo z dnia 17 stycznia 2016 r. jako wniosek o wznowienie postępowania i przekazał do właściwości Starosty [...]. Postanowieniem z dnia [...] zakończone decyzją Starosty [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A sp. z o.o. sp. k. pozwolenia na budowę 13 elektrowni wiatrowych z infrastrukturą drogową na terenie gmin D. i K. Decyzją z dnia [...]r. Starosta [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na skutek wniosku o wznowienie postępowania J. S. B. U., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 13 elektrowni wiatrowych z infrastrukturą drogowa na terenie gmin D. i K. z uwagi na brak podstaw do uchylenia decyzji. Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołał się J. S.. Skarżący podniósł, że planowana inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość znajdującą się w odległości 500 m od elektrowni, a organ I instancji nie zastosował przepisów aktualnie obowiązującej ustawy. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że J. S. uważa siebie za stronę w postępowaniu o pozwoleniu na przedmiotową budowę. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w I instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Termin do złożenia podania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Badając zasadność żądania dotyczącego wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 11 pkt 4 k.p.a., organ musi przede wszystkim ustalić, czy wnoszący żądanie spełnił warunek określony w art. 148 § 2 k.p.a., tj. czy wniosek został złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o decyzji. Organ administracji publicznej zobowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu - jeśli termin nie został przez wnoszącego zachowany, nie ma możliwości wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Należy wówczas na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówić wznowienia postępowania. Jeśli zaś termin został zachowany - organ wznawia postępowanie w drodze postanowienia i dopiero w toku dalszych czynności ustala, czy wnoszącemu przysługuje przymiot strony. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż kwestia zachowania terminu była badana przez organ I instancji przed wydaniem postanowienia z dnia [...] r. Organ ten w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że po szczegółowym przeanalizowaniu wniosku pod kątem formalnym uznał, iż wnioskodawca dochował terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, wynoszącego jeden miesiąc od dnia, w którym dowiedział się o decyzji. Z analizy materiału dowodowego wynika, iż Starosta [...], ww. postanowieniem, prawidłowo wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie, zakończonej wydaniem decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] r. Przedmiotowa inwestycja, zaprojektowana została na terenie gmin: D. i K., polega na budowie 13 elektrowni wiatrowych z infrastrukturą drogową. Obszar oddziaływania inwestycji obejmuje działki, do których Inwestor przedłożył oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Działka J. S. nr ewid. 17 w obrębie [...], gm. D. nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Prawidłowo również zastosowany został art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, gdyż po wznowieniu postępowania z wniosku J. S. organ (uznając, że wnioskującemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanego pozwolenia na budowę), winien odmówić uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej Starosty [...] Nr [...] z [...] r., co organ I instancji uczynił zaskarżoną decyzją. Wojewoda [...] podał, że postępowanie wznowieniowe należy prowadzić w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu orzekania. Aktualnie obowiązuje ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych z 20 maja 2016 r.. Zgodnie ze zmianą obowiązującą od 14 lipca 2018 r., (precyzującą art. 13 punkt 3), w artykule 13 ustawy dopisano punkt 3a o treści: Postępowanie w sprawie zmian pozwoleń na budowę wydanych na podstawie postępowań, o których mowa w ust. 3, a także postępowań w sprawie zmian prawomocnych pozwoleń na budowę wydanych na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem w życie ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Przedmiotowe postępowanie wznowieniowe winno być zatem prowadzone w oparciu o przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie ustawy i tak przeprowadził postępowanie organ I instancji. Organ odwoławczy uznaje, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i decyzja Starosty [...] Nr [...] z [...] r. winna pozostać w obrocie prawnym. Jednocześnie organ II instancji zauważył, iż Starosta [...] nie zakończył postępowania wobec B. U. B. U. złożył wniosek o wznowienie wraz z J. S., ale nie wykazał dotrzymania terminu do wniesienia wniosku w terminie. B. U. otrzymał przedmiotową decyzję Starosty [...] Nr [...] z [...] r. do wiadomości. Należy zatem z jego wniosku zakończyć postępowanie wydając niezwłocznie postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z tego tytułu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. S. podniósł, że organy odmówiły mu posiadania interesu prawnego w sprawie zakończonej wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę 13 elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą drogową na terenie gmin D. i K., nie przeprowadzając analizy przepisów szczególnych dotyczących ustalania obszaru oddziaływania obiektu, skoro planowane elektrownie o wysokości ponad 200 metrów mają stanąć w odległości zaledwie 2,5 długości od mojej nieruchomości to inwestycja ta oddziałuje nie tylko na moją nieruchomość ale wprost i na mnie jak i moją żonę, stąd tez mam interes prawny i powinienem być stroną postępowania. Skarżący wskazał, iż w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych ustawodawca wyraźnie wskazywał na potrzebę zapobieżenia możliwości lokalizacji elektrowni w zbyt bliskim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych z uwagi na oddziaływanie elektrowni wiatrowej, tak w zakresie wartości hałasu generowanego przez te elektrownie, w tym infradźwięków i wznoszenia tych urządzeń w odległości powodującej uciążliwości w normalnym funkcjonowaniu mieszkańców nieruchomości sąsiadujących. Nawet gdyby przyjąć, iż aktualnie obowiązująca odległość dziesięciokrotności wysokości elektrowni jest odległością ustaloną zachowawczo, na wyrost to odległość zaledwie dwukrotności wysokości elektrowni, w sposób oczywisty wiąże się z negatywnym oddziaływaniem inwestycji na nieruchomość skarżącego, na samego skarżącego i jego żonę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) stanowią, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., tj. w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stała się decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 13 elektrowni wiatrowych z infrastrukturą drogową na terenie gmin D. i K. Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowić musi fakt, że pismem z dnia 17 stycznia 2016 r. B. U. i J. S. zwrócili się do Wojewody [...] z prośbą o pomoc w zatrzymaniu budowy farmy wiatrowej w gminie D. Pismo to zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Zapadające w toku procedowania przed organem I administracji rozstrzygnięcia były wielokrotnie uchylane, jednak jak wynika z akt sprawy finalnie postanowienie zostało wznowione postanowieniem z dnia [...]r. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że wznawia ono postępowanie na skutek pisma J. S. i B.U. z dnia 17 stycznia 2016 r., mimo że drugi z wnioskodawców nie uzupełnił braków formalnych wniosku, które pozwalałyby na stwierdzenie, czy wniosek został wniesiony z zachowaniem terminu. Co jednak bardziej istotne, w decyzji z dnia [...] r. Starosta [...] wskazał wyraźnie, że merytoryczne rozstrzygnięcie następuje w wyniku przeprowadzenia postępowania wszczętego na skutek wniosku o wznowienie postępowania J. S. i B. U. Następnie Wojewoda [...] w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że w stosunku do B. U. winno zostać niezwłocznie wydane postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Z powyższego wynika, że postępowanie z wniosku J. S. i B. U. należy uznać za skutecznie wszczęte wobec obu wnioskodawców, mimo odmiennych sugestii wynikających z treści uzasadnienia organów obu instancji. Nakaz niezwłocznego wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania wobec B. U., jaki znalazł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie może wywołać skutku w postaci uznania, że wydane decyzje nie zapadły w wadliwie wszczętym postępowaniu i nie dotyczą obu wnioskodawców. W ocenie tut. Sądu powyższe działanie narusza art. 148 w zw. z art. 149 § 1 i § 3, a także art. 149 § 2 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., które musiało skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., a także postanowienia Starosty [...] z dnia [...] r. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji ustali, czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania odrębnie wobec J. S. i wobec B. U., jako że powołanie się we wniosku o wznowienie (czy też w piśmie potraktowanym jako taki wniosek) na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga odrębnego ustalenia nie tylko terminu do wniesienia wniosku, ale i przymiotu strony. Dopiero prawidłowe wznowienie postępowania daje podstawę do wydania jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 151 § 1 k.p.a. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że ocena, czy podmiot, który wystąpił o wznowienie postępowania z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. posiada przymiot strony następuje na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Obowiązek stosowania przepisów nowych aktualizuje się dopiero na etapie podejmowania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 151 § 1 k.p.a. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie nadpłaconego wpisu sądowego oraz o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł w pkt 2 i 3 wyroku, na podstawie art. 225 oraz art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 1 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1715). A.B.