II SA/Łd 891/03

WyrokWSA w Łodzi2005-01-21

Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Jolanta Rosińska, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa śmietnika, jako obiektu małej architektury, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, a jego wykonanie bez takiego zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną skutkującą nakazem rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Budowa śmietnika, jako obiektu małej architektury, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Niedopełnienie tego obowiązku i realizacja obiektu bez wymaganego zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną, co obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, oddalając ją jako bezzasadną.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę śmietnika usytuowanego w linii ogrodzenia. Organy ustaliły, że inwestorzy zgłosili zamiar budowy ogrodzenia zintegrowanego ze śmietnikiem, jednakże nie było odrębnego zgłoszenia dotyczącego samego śmietnika. Śmietnik został wykonany zgodnie z projektem budowlanym. Inwestorzy wnieśli skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym uznanie, że prace nie stanowiły remontu, pominięcie dowodów oraz błędne uznanie decyzji umarzającej postępowanie w sprawie zgłoszenia ogrodzenia za podstawę rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Stańczyk, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. L. i I. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. - Decyzją Nr [...] z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania I. i B. L. utrzymał w mocy decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nakazującą inwestorom na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), rozbiórkę śmietnika usytuowanego w linii ogrodzenia zewnętrznego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 15 i 17. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że organ I instancji ustalił, iż w dniu 4 lutego 2002 r. I. i B. L. zgłosili w Referacie Urbanistyki i Administracji Architektoniczno – Budowlanej Delegatury Urzędu Miasta Ł. dla Dzielnicy Ł. – B. zamiar budowy ogrodzenia od frontowego nieruchomości przy ul. A 15/17 dołączając do zgłoszenia projekt nowego ogrodzenia zintegrowanego ze śmietnikiem. W sprawie śmietnika nie było wnoszone odrębne zgłoszenie. Po stwierdzeniu faktu, że zgłoszone ogrodzenie zostało wykonane Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia uznając je za bezprzedmiotowe. Od decyzji tej strony nie wniosły odwołania, co spowodowało, że decyzja ta stała się ostateczna i jako taka stanowiła materiał dowodowy w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie samowoli budowlanej. Organ ten wszczął dwa odrębne postępowania: jedno dotyczące przedmiotowego śmietnika i drugie w sprawie ogrodzenia. Wizja lokalna przeprowadzona w dniu 9 sierpnia 2002 r. potwierdziła wykonanie nowego śmietnika na przedmiotowej nieruchomości zgodnie z projektem budowlanym , który jednoznacznie określa realizację śmietnika jako nowego obiektu. Uznanie robót budowlanych polegających na budowie tego śmietnika jako remontu, w oparciu o zebrany materiał dowodowy byłoby bezzasadne w świetle definicji remontu określonej w art. 3 pkt 8 obowiązującego prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem jako remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Śmietnik jest obiektem małej architektury i dla jego wykonania nie jest wymagane pozwolenie na budowę . Wynika to z treści przepisów art. 3 pkt 4c i art. 29 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4, tj. obiektu małej architektury wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Niedotrzymanie warunków zgłoszenia oznacza samowolę budowlaną polegającą na wykonaniu obiektu bez wymaganego zgłoszenia. Jako zasadne należy uznać w tej sytuacji rozstrzygnięcie organu I instancji, który w oparciu o art. 48 powołanej powyżej ustawy Prawo budowlane nakazał rozbiórkę obiektu. Skargę na decyzję organu II instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi wnieśli inwestorzy domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i umorzenia postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego - art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że wykonane prace nie stanowiły remontu ogrodzenia, które wzniesione zostało w linii uprzednio istniejącego ogrodzenia, naruszenie art. 80 Kpa poprzez pominięcie przy ustaleniach faktycznych dowodów przedstawionych przez nich jako stronę postępowania, w tym oświadczenia projektanta ogrodzenia i sąsiadów o istniejącym uprzednio ogrodzeniu posesji, a nadto naruszenie art. 7, 10 § 1, art. 79 § 1 i 2 Kpa poprzez wyrażenie błędnego poglądu, że ustalenia Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno – Budowlanej Delegatury Urzędu Miasta Łodzi z dnia [...] i wydana w ich następstwie decyzja Prezydenta Miasta Ł. z [...] mogą być podstawą rozstrzygnięcia i ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie ponawiając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej . Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji sąd zobligowany jest również uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Zgodnie z powołanym przez organy obu instancji przepisem art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W myśl zaś art. 3 powołanej ustawy, obiektem budowlanym jest : budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowla stanowiąca całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury. Pod pojęciem obiektu małej architektury należy natomiast rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: kultu religijnego, jak : kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, a nadto użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki ( art. pkt 4 ). Budowa śmietnika, jako obiektu małej architektury wymaga zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy zgłoszenia właściwemu organowi. Organy obu instancji niewadliwie ustaliły, że skarżący nie dopełnili obowiązku zgłoszenia zamiaru budowy tego obiektu. W zgłoszeniu z dnia 2.04.2002 r. mowa jest bowiem wyłącznie o pracach związanych z ogrodzeniem frontowym, a nie z budową śmietnika. Zgłoszenie zamiaru budowy tego obiektu nie wynika również ze złożonego przez skarżącego na rozprawie w dniu 21.01.2005 r. wniosku z dnia 30.01.1998 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanego budynku mieszkalnego i ogrodzenia. Wniosek ten dotyczy zresztą wyłącznie postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowiącej promesę do dalszego etapu procesu inwestycyjnego i nie może być interpretowany w sposób sugerowany przez skarżącego. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nie zna instytucji legalizacji samowoli budowlanej, co oznacza, że niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru budowy i zrealizowanie obiektu bez dopełnienia tych warunków skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 ustawy ( vide: wyrok NSA z dnia 13 maja 1999 r. IVSA 664/97 LEX nr 47281, wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r. IVSA 1625/97 LEX nr 47796 ). Wydanie tej decyzji jest dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne i niezależne od rodzaju stwierdzonej samowoli budowlanej oraz stopnia jej szkodliwości ocenianej w sposób obiektywny, bądź subiektywnie odczuwanej przez inwestora. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ), skargę jako bezzasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło