II SA/Łd 891/06

WyrokWSA w Łodzi2006-12-15

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Joanna Sekunda-Lenczewska, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wszczął i prowadził postępowanie w sprawie podziału nieruchomości, w szczególności w zakresie ustalenia stron postępowania i ich reprezentacji?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził liczne uchybienia procesowe organów administracji, w tym naruszenie art. 30 § 3 kpa i art. 61 § 1 i § 4 kpa poprzez brak ustalenia prawidłowej reprezentacji strony podmiotowej (spółki z o.o.) oraz brak zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania. Ponadto, naruszono zasadę czynnego udziału strony (art. 10 kpa) oraz prawidłowość doręczeń postanowień. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO oraz poprzedzające je postanowienia Burmistrza.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o podział nieruchomości. Burmistrz zawiesił postępowanie do czasu uchwalenia planu miejscowego. Po upływie 12 miesięcy, Burmistrz podjął postępowanie, mimo braku planu. SKO utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. Strony postępowania o zwrot działek zaskarżyły postanowienie SKO, podnosząc zarzuty dotyczące pominięcia ich jako stron. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną z powodu licznych uchybień procesowych organów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i poprzedzające je postanowienia Burmistrza W. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżących kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 grudnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi- Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Asystent sędziego Joanna Skrzypczak, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2006 roku sprawy ze skargi E. R., C. W., S. K., M. K. i M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza W. z dnia [...], znak: [...], a także postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz E. R., C. W., S. K., M. K. i M. K. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 3 stycznia 2005 r. Sp. z o.o. A 2 w W. reprezentowana przez Prezesa Zarządu - Panią M. B. złożyła wniosek o dokonanie podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. A, oznaczonej nr 561, według przedłożonego wstępnego projektu podziału przez wydzielenie działki o pow. 1460 m2, związanej z budynkiem biurowym, oznaczonym na szkicu lit. A, który Spółka zamierza zbyć. Burmistrz W. postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i art. 106 kpa zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie podziału wskazanej nieruchomości do czasu uchwalenia planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta W., nie dłużej jednak niż na okres 12 miesięcy. Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia, organ podał, że dla Miasta i Gminy W. nie ma uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rada Miejska w W. w dniu [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do opracowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla Gminy i Miasta W.. Po upływie 12 miesięcy od daty zawieszenia postępowania, Burmistrz W. postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 97 § 2 kpa w związku z art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie podziału nieruchomości. Organ ustalił przy tym, że plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego dla Gminy i Miasta W. nie został jeszcze uchwalony. W zażaleniu na w/w postanowienie, S. K., E. R., C. W., M. i M. K. podkreślili, że postępowanie powinno być nadal zawieszone do czasu faktycznego zwrotu działek o nr ewid. 415/3 i 415/4, wchodzących w skład działki nr 561. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 ust. 1 § 2 kpa oraz art. 94 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż działka przewidziana do wydzielenia pod budynek biurowy o pow. 1460 m2 odpowiada, według starej numeracji określonej w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] częściom działek nr 416/2 i 417/2, co jest oznaczone na mapie kolorem żółtym. Z wniosku E. R., S. K., C. W. oraz M. i M. K. toczy się odrębne postępowanie o zwrot działek nr 415/3 i 415/4 o pow. 1907 m2, które wchodzą w skład działki nr 561. W przypadku przyjęcia proponowanego podziału, działki te wchodziłyby w skład większej działki o pow. 21.534 m2 (w projekcie 561/1), a nie działki zabudowanej biurowcem. Oznacza to, że teren, którego dotyczy postępowanie o zwrot działek nr 415/3 i 415/4 nie koliduje z terenem objętym wstępnym projektem podziału, czyli działkami 416/2 i 417/2. Kolegium powołując się na art. 93 ust. 1 i 94 ustawy o gospodarce nieruchomościami podniosło, iż w sytuacji, gdy w okresie zawieszenia postępowania plan miejscowy nie został uchwalony, podziału dokonuje się, pod warunkiem, że jest on zgodny z przepisami odrębnymi. Dodatkowo wyjaśniło, że przyczyną zawieszenia postępowania była przesłanka określona w przepisie prawa materialnego, a nie w art. 97 § 4 kpa. Powyższe rozstrzygnięcie E. R., S. K., C. W. oraz M. i M. K. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W treści skargi, jej autorzy szczegółowo przedstawili dotychczasowy stan faktyczny sprawy dotyczącej zwrotu działek o nr 415/3 i 415/4. Jednocześnie skarżący poprosili o prawne zabezpieczenie ich działek przed ewentualną sprzedażą przez Spółkę A, która jak wynika z prasy i internetu zamierza sprzedać cały zakład w W.. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle tych przepisów do właściwości sądu administracyjnego nie należy wydawanie decyzji lub innych aktów administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, lecz kontrola tych aktów pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Badając niniejszą sprawę pod tym kątem, skład orzekający uznał skargę E. R., S. K., C. W. oraz M. i M. K. za zasadną, aczkolwiek z nieco innych względów aniżeli podane w treści skargi. Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd stwierdził, iż w toku postępowania administracyjnego, poprzedzającego wydanie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...], doszło do licznych uchybień procesowych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim, nie budzi wątpliwości Sądu fakt, naruszenia przez Burmistrza W. art. 30 § 3 kpa oraz art. 61 § 1 i § 4 kpa. Z przytoczonych przepisów wynika, że strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych przedstawicieli ustawowych lub statutowych. Natomiast, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. O jego wszczęciu, niezależnie od tego, czy wszczęte zostało z urzędu, czy też na wniosek, organ administracyjny winien zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. W rozpoznawanej sprawie, postępowanie administracyjne dotyczące podziału działki nr 561, położonej w W. przy ul. A wszczęte zostało w dniu 3 stycznia 2005 r. na wniosek M.i B.-Prezesa Zarządu Sp. z o.o. A 2 z siedzibą w W.. Poza sporem jest więc, że inicjatorem omawianego postępowania nie była osoba fizyczna, lecz osoba prawna - Spółka z o.o. A 2 z siedzibą w W.. Obowiązkiem organu I instancji było w takiej sytuacji ustalenie, czy wspomniana Spółka jest reprezentowana przez jej przedstawiciela statutowego lub ustawowego, o którym mowa w art. 30 § 3 kpa. Innymi słowy, należało w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy M. B., będąca Prezesem Zarządu w/w Spółki jest uprawniona do reprezentowania Spółki z o.o. A 2. W tym zaś celu, wystarczyło wezwać stronę w trybie art. 64 § 2 kpa do złożenia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego lub umowy Spółki. Dane zawarte w tych dokumentach winny były pozwolić na ustalenie, czy Spółka A posiada zarząd jednoosobowy, a jeśli tak, to czy M. B. jest jedyną osobą uprawnioną do działania w imieniu Spółki. Burmistrz W. uchylił się jednak od podjęcia tych czynności i już trzy dni później, a więc w dniu [...] na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i art. 106 kpa zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie podziału nieruchomości do czasu uchwalenia planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta W.. Kolejnym obowiązkiem organu I instancji było ustalenie katalogu stron tego postępowania, zgodnie oczywiście z treścią art. 28 kpa i powiadomienie ich o wszczęciu postępowania, tak jak stanowi o tym art. 61 § 4 kpa. Czynności takie nie zostały jednak podjęte. Jak wynika z akt sprawy, postanowienie o zawieszeniu postępowania doręczono tylko M.i B., z kolei postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania doręczono Spółce A, Starostwu Powiatowemu, M. i B. M., A. i L. P. oraz S. K. i E. R. Już chociażby na podstawie tych okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego podziału nieruchomości nr 561, wspomniane osoby dowiedziały się dopiero po doręczeniu postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, a więc niemal półtora roku później. Pominięcie wskazanych wyżej podmiotów w toku postępowania administracyjnego jest dowodem naruszenia art. 10 kpa, statuującego zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Takie uchybienie, co trzeba w ocenie Sądu podkreślić jest kwalifikowaną wadą procesową, która mogłaby stanowić ewentualną podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Podobnie rzecz się przedstawia, jeśli chodzi o postępowanie odwoławcze. Otóż, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], doręczono wyłącznie żalącym, a więc E. R., S. K., C. W., M. K. i M. K. Organ II instancji pominął w tym wypadku Sp. z o.o. A 2, M. i B. M. oraz A. i L. P. Brak skutecznego doręczenia wspomnianego rozstrzygnięcia skutkuje dodatkowo tym, iż postanowienie organu II instancji faktycznie nie funkcjonuje w obrocie prawnym, a co za tym idzie nie wywołuje żadnych skutków w sferze prawnej (art. 110 kpa w zw. z art. 126 kpa). Zatem, przytoczone rozważania, pozwalają w ocenie Sądu stwierdzić, że dopiero dopełnienie przez organ I instancji wszystkich tych czynności mogło prowadzić do zawieszenia postępowania podziałowego w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na marginesie, skład orzekający zauważył, że organ odwoławczy w sentencji postanowienia błędnie określił jego podstawę prawną, wskazując art. 138 § 1 ust. 1 § 2 kpa, zaś w jego uzasadnieniu powołał się na nieistniejący art. 97 § 4 kpa. Oceniając natomiast zarzuty skargi i argumenty przedstawione w złożonych do Sądu pismach, skład orzekający doszedł do przekonania, iż trafny był zarzut skarżących dotyczący pominięcia przez organy orzekające w sprawie wszystkich stron tego postępowania. Pozostałe bowiem zarzuty, nie mają usprawiedliwionych podstaw prawnych i skierowane zostały przeciwko rozstrzygnięciom wydanym w toku postępowania wywłaszczeniowego i o zwrot nieruchomości. Reasumując, w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia, organy I jak i II instancji uchybiły wskazanym przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Obligowało to Sąd do zastosowania środków przewidzianych w art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i wyeliminowania z obrotu prawnego nie tylko postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] i postanowienia Burmistrza W. z dnia [...], ale także postanowienia z dnia [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania podziałowego. Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne Burmistrz W. zobligowany będzie uwzględnić powyższe wywody, tak by w rezultacie wydać rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i lit. "c", art. 135, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło