II SA/Łd 893/25

Dnia 27 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Sobieszek–Krzywicka po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku I. P. i J. P. o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu I. P. i J. P. od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 września 2025 roku nr SKO.4170.88.2025 w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia: przywrócić termin do wniesienia sprzeciwu. a.bł. Postanowieniem z dnia 30 września 2025 r. nr SKO.4170.88.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi uchyliło w całości postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy Lutomiersk z dnia 20 sierpnia 2025 r., znak: RGKiL.6220.7-29/2025 w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy pouczył strony, iż wydane przez niego postanowienie jest ostateczne, jednakże stronom przysługuje prawo do wniesienia skargi na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi na mocy art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm.) w zw. z art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej również jako: "k.p.a.") w drodze publicznego obwieszczenia, mającego miejsce w dniu 1 października 2025 r., zawiadomiło o wydaniu postanowienia z dnia 30 września 2025 r. oraz o jego treści, pouczając jednocześnie, że obwieszczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni. Organ pouczył również o sposobie zaskarżenia postanowienia, wskazując, iż przysługuje na nie skarga, wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Pismem nadanym w dniu 14 listopada 2025 r., które wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w dniu 18 listopada 2025 r., I. P. oraz J. P. wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 września 2025 r. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie o sygn. II SA/Łd 893/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił sprzeciw I. P. i J. P.. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż od ww. postanowienia nie przysługiwała skarga, a sprzeciw, który należało wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia postanowienia. Sąd wskazał przy tym, że fakt błędnego pouczenia strony nie wpływa na ocenę terminowości wniesienia sprzeciwu od postanowienia, lecz może stanowić przesłankę do przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu przez Sąd. Odpis tego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżących w dniu 5 stycznia 2026 r. Wnioskiem z dnia 12 stycznia 2026 r. skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócili się o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. W jego uzasadnieniu skarżący wskazali m.in., iż zostali w błędny sposób pouczeni przez organ zarówno o formie środka zaskarżenia, jak i o terminie do złożenia środka zaskarżenia. Jednocześnie skarżący podkreślili, że o uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu oraz o błędnym pouczeniu przez organ dowiedzieli się w dniu 5 stycznia 2026 r. poprzez zapoznanie się z treścią postanowienia z dnia 16 grudnia 2025 r. o odrzuceniu sprzeciwu. Do swojego wniosku skarżący załączyli sprzeciw od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 września 2025 r. nr SKO.4170.88.2025. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. – dalej również jako: "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przywołanych przepisów wynika, że Sąd może przywrócić termin, kiedy spełnione zostaną łącznie cztery przesłanki: uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi; wniesienie wniosku o przywrócenie terminu; dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. W niniejszej sprawie termin do wniesienia sprzeciwu od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 września 2025 r. SKO.4170.88.2025 upływał z dniem 29 października 2025 r. Skarżący nadali sprzeciw w placówce pocztowej w dniu 14 listopada 2025 r. Niewątpliwie zatem doszło do uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu. W ocenie Sądu jako datę ustania opisywanej przez skarżących przeszkody w dokonaniu czynności procesowej należało przyjąć datę doręczenia pełnomocnikowi skarżących odpisu postanowienia z dnia 16 grudnia 2025 r., co nastąpiło w dniu 5 stycznia 2026 r. Wniosek o przywrócenie terminu został nadany w placówce pocztowej w dniu 12 stycznia 2026 r. Skarżący zatem dochowali terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie skarżący za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi złożyli sprzeciw od przedmiotowego postanowienia, zatem wywiązali się z obowiązku wskazanego w art. 87 § 4 p.p.s.a. W następnej kolejności Sąd zobowiązany jest do oceny braku winy w niedochowaniu terminu przez wnioskodawców, którą to okoliczność byli oni zobowiązani uprawdopodobnić w złożonym wniosku. W judykaturze wskazuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu występuje tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Powinien być on bowiem oceniany przez pryzmat wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Jednocześnie zgodnie z art. 112 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej również jako: "k.p.a.") błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W ocenie Sądu skarżący w wystarczającym stopniu uprawdopodobnili brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia sprzeciwu. Bezsprzecznie bowiem zaskarżone postanowienie zawierało błędne pouczenie o 30-dniowym terminie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zamiast o prawie do wniesienia sprzeciwu w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Skarżący zaś zastosowali się do błędnego pouczenia. Natomiast kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu należy w postępowaniu przed sądem administracyjnym oceniać nie tylko pod kątem obowiązku strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, lecz także w świetle określonych prawem obowiązków organów administracji publicznej w postępowaniu poprzedzającym postępowanie sądowoadministracyjne (zob. postanowienie NSA z dnia z dnia 23 października 2025 r. sygn. akt. I GZ 368/25, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl"). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu. a.bł.