II SA/Łd 895/10

PostanowienieWSA w Łodzi2011-06-21

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała zmiany swojej sytuacji materialnej w stosunku do poprzedniego, prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej w stosunku do poprzedniego, prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Orzeczenie prawomocne wiąże inne sądy, a zmiana lub uchylenie takiego orzeczenia wymaga wykazania nowych okoliczności faktycznych, w szczególności pogorszenia sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wniosek został złożony po tym, jak poprzednie postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy stało się prawomocne. Skarżący przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na dochody z emerytury i posiadanie domu w budowie oraz samochodu. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę poprzednie orzeczenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 czerwca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.H. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji postanawia oddalić wniosek. AG Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek J.H. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2011 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego zażalenia w wysokości 100 złotych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trojgiem dzieci w wieku 22, 12 i 4 lat. Deklaruje osiąganie dochodów z tytułu emerytury w wysokości ok. 1500 złotych oraz brak dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto strona oświadczyła, że posiada dom w budowie na działce o powierzchni 671 m kw. oraz samochód S. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że nie ma środków na pokrycie opłaty sądowej. Zarobki nie pozwalają na pokrycie opłat i rat kredytów. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący w rozpoznawanej sprawie występował już z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 3 marca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 grudnia 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, wskazał, iż skarżący jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego poprzez wygospodarowanie odpowiednich środków związanych z finansowanych działalności gospodarczej i budową domu. Sąd, mając na uwadze wysokość spłacanych przez stronę rat na budowę domu i zakup samochodu S., podkreślił także, że nie można przyznać pierwszeństwa regulowaniu zobowiązań kredytowych przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, tym bardziej że kredyt na zakup samochodu nie należy do niezbędnych wydatków koniecznych dla utrzymania rodziny skarżącego. Prawomocność orzeczenia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy nie wyklucza oczywiście możliwości ponownego ubiegania się przez stronę skarżącą o przyznanie prawa pomocy. Warto jednak wspomnieć, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Referendarz sądowy, rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może zatem odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje natomiast art. 165 p.p.s.a., jednakże pod warunkiem wykazania, że nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy będą to w szczególności okoliczności wskazujące na pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawców. Tymczasem w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wskazywał na pogorszenie swojej sytuacji materialnej ani nie wykazywał nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę stanowiska zajętego w postanowieniu z dnia 3 marca 2011 r. Skoro skarżący nie wykazał zmiany okoliczności faktycznych warunkujących uznanie, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., wniosek strony należało oddalić. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło