II SA/Łd 897/10

Dnia 16 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia : 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę Z. L. i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Następnie skarżący zwrócił się do Sądu o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Z. L. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, choć zamieszkuje z E. J., która się nim opiekuje. Skarżący utrzymuje się jedynie z zasiłku z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w kwocie 477 zł. E. J. korzysta również z takiej formy pomocy. również otrzymując kwotę 477 zł. Skarżący nie wykazał żadnego majątku. Skarżący oświadczył też, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2011 roku przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia, wskazując, że z otrzymywanego zasiłku w wysokości 477 zł. musi opłacić rachunki za energię elektryczną gaz oraz kupić lekarstwa. Na wymienione świadczenia wydaje 320 zł. miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącego do przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika. Stosownie bowiem do przepisu art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z treścią cytowanego przepisu należy podkreślić, iż udział skarżącego w postępowaniu nie wiąże się z mocy ustawy z obowiązkiem uiszczania kosztów sądowych. Wobec powyższego wniosek strony w tym zakresie nie podlega uwzględnieniu z uwagi na ustawowe zwolnienie strony od kosztów sądowych. W pozostałym zakresie analiza przedstawionych przez skarżącego informacji, daje podstawy do twierdzenia, iż wniosek skarżącego powinien zostać uwzględniony. W myśl art. 262 ustawy – p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie zaś z art. 245 § 3 prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. tylko ustanowienie adwokata. Skarżący jednoznacznie wykazał, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 punkt 1 i 2 powoływanej ustawy. Sytuacja osobista i majątkowa skarżącego jest trudna. Dodatkowo skarżący jest osobą niepełnosprawną i schorowaną, co łączy się z koniecznością przeznaczania znacznych wydatków na zakup leków. Jednym źródłem dochodu skarżącego jest zasiłek uzyskiwany z pomocy społecznej. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 punkt 2 i art. 245 § 3, w związku z art. 239 punkt 1 lit. a) i art. 262 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu. m.o.