II SA/Łd 898/11

Dnia 8 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 roku sprawy ze skargi P. M. i S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenie na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] ; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Starosta [...], decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art.28, art.33 ust.1, art. 34 ust. 4 i art.36 ustawy z dnia 7.lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 243 z 2010r., poz. 1623 ze zm.) udzielił A. S. pozwolenia na budowę, obejmującego rozbudowę pawilonu handlowego wraz z instalacjami wewnętrznymi, zaliczonego do XVII kategorii obiektów budowlanych, o powierzchnię zabudowy - 93,60 m2, powierzchnię użytkową - 74,80 m2 i kubaturę - 356,36 m3, określając parametry budynku po zmianach: powierzchnia zabudowy - 250,48 m2; powierzchnia użytkowa - 205,12 m2; kubatura - 867,27 m3, przewidzianej do realizacji na terenie działki o nr [...], położonej w obrębie [...], w Z., przy ulicy A 9. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli współwłaściciele sąsiedniej nieruchomości, stanowiącej działkę o geodezyjnym numerze [...], S. M. i P. M., wskazując iż, w ich ocenie, ekspertyza techniczna wykonana przez projektanta jest pobieżna i stronnicza oraz niezgodna ze stanem faktycznym z uwagi na brak naniesienia w niej instalacji wodociągowej, przebiegającej wzdłuż ściany budynku od strony planowanej inwestycji. Ponadto nie dokonano sprawdzenia fundamentów i ściany ich budynku od strony działki inwestora, a zakratowany i zasłonięty styropianem otwór okienny znajdujący się w owej ścianie służy do przewietrzania pomieszczenia kotłowni, zaś styropian założony był tylko na okres zimy jako docieplenie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 107, ze zm.), w związku z art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mycy wskazaną na wstępie decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie do wniosku z dnia 21. lipca 2010r. o pozwolenie na przedmiotową rozbudowę inwestor przedłożył wymagane prawem dokumenty, w tym kompletny projekt budowlany, opracowany w czerwcu 2010 r. przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowane i legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu zaświadczeniami, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego wraz z posiadanymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i sprawdzeniami oraz informacją dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust pkt 1 b) w/w ustawy. W związku z powyższym inwestor wypełnił wymagania, określone w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, a więc stosownie do przepisu art. 35 ust. 4 ustawy, nie można było odmówić wydania pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego wykonania ekspertyzy technicznej organ wskazał, że projekt budowlany uzupełniono o ekspertyzę techniczną, sporządzoną przez uprawnionego projektanta stosownie do § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Projektowana rozbudowa pawilonu handlowego, oznaczonego na mapie, stanowiącej załącznik do ekspertyzy technicznej nr 1, przylega na długości 6,0 m poprzez dylatację ze styropianu (2 cm) do elewacji zachodniej istniejącego pawilonu spożywczego, oznaczonego na mapie nr 2. Z ekspertyzy tej wynika, iż betonowe fundamenty grubości 40 cm, o zagłębieniu 1,2 - 1,6 m są w dobrym stanie technicznym, nie wykazują pęknięć i ubytków. Ściana zewnętrzna zachodnia (przylegająca do planowanej rozbudowy) wykonana jest z pustaków żużlobetonowych oraz fragmentami z cegły i elementów drobno wymiarowych, na zaprawie cementowo - wapiennej, grubości 41 cm, otynkowana, nieocieplona wykazuje stan dobry, bez śladów pęknięć i ubytków. Natomiast strop żelbetowy prefabrykowany, jednospadowy o spadku 7 %, wykonany z płyt żelbetowych prefabrykowanych typu ŁPS (WPS), wspartych na prefabrykowanych belkach żelbetowych o przekroju teowym (rozstaw 1,2 m) wykazuje stan techniczny dostateczny. Dach pokryty papą na lepiku na warstwie ocieplenia. W ekspertyzie technicznej zawarte zostało stanowisko, iż z uwagi na strop i materiał ścian pawilon spożywczy nie kwalifikuje się do nadbudowy. Dobudowanie do istniejącego pawilonu spożywczego nr 2 ściany osłonowej od strony wschodniej projektowanej rozbudowy pawilonu handlowego nr 1, stanowiącej niezależną konstrukcję nie będzie miało negatywnego wpływu na konstrukcję istniejącego pawilonu spożywczego. W tak ustalonym stanie faktycznym, organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w tej ekspertyzie, iż pawilon spożywczy jest ogólnie w dobrym stanie technicznym i budowa projektowanej inwestycji nie tylko nie będzie miała wpływu na jego konstrukcję, ale także nie będzie miała wpływu na sposób jego użytkowania. Z tych też względów zarzuty dotyczące ekspertyzy, uznane zostały za niezasadne. Podnoszony w odwołaniu brak naniesienia instalacji wodociągowej na działce inwestora przy granicy wzdłuż ściany budynku spożywczego od strony planowanej rozbudowy także, w ocenie organu, nie znalazł potwierdzenia. Przebieg trasy tej instalacji znajduje odzwierciedlenie zarówno w projekcie zagospodarowania przedmiotowej działki, jak i na mapie załączonej do ekspertyzy technicznej. Ustosunkowując się do kwestii zakratowanego i zasłoniętego styropianem okna, znajdującego się na wysokości 2,2 m w ścianie pawilonu spożywczego od strony zachodniej organ wyjaśnił, iż w ekspertyzie technicznej wskazano, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, pomieszczenie kotłowni może być doświetlane światłem sztucznym, gdyż nie ma wymogu oświetlenia światłem dziennym. Ponadto, z uwagi na usytuowanie okna w ścianie znajdującej się w granicy działki (niezgodne z owym rozporządzeniem), okno to winno być zamurowane. Mając na uwadze to, iż obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, w ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie zapewniono m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, o czym stanowi z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. P. M. i S. M. powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu. Wyjaśnili dodatkowo, że należący do nich budynek już przed nabyciem go przez poprzedniego właściciela od A, nie posiadał dokumentacji technicznej, dotyczącej budynku i jego instalacji technicznych oraz przyłączy, gdyż dokumentacja ta zaginęła. Dawniej ów budynek i budynek inwestora był w całości własnością A. Po nabyciu przez poprzednich właścicieli (dziadków skarżących), należącego obecnie do nich budynku, przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne było wspólne dla obu budynków, jednak inwestor uniemożliwił dziadkom skarżących korzystanie z przyłącza wodociągowego. Wykonane zostało nowe przyłącze wzdłuż ściany zachodniej budynku na koszt właściciela. Skarżący wyrazili obawę, że w przypadku realizacji spornej rozbudowy ponownie ich budynek zostanie odcięty od przyłączy wodno-kanalizacyjnych, co spowoduje dodatkowe i wysokie koszty ponownego przyłączenia, a w przypadku jakiejkolwiek usterki, nie będzie możliwa naprawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 8.grudnia 2011r. skarżący S. M. podniósł, iż nieruchomość inwestora faktycznie nie posiada legalnego dostępu do drogi publicznej. Dotychczas dostęp ten był realizowany poprzez nieruchomość skarżących, zaś obecnie urządzony został "dziki" zjazd od strony ulicy A. Wskazał również, że okno w pomieszczeniu kotłowni istniało tam od daty wzniesienia obiektu. Przy podziale nieruchomości nie nałożono obowiązku jego likwidacji, ponieważ jest ono niezbędne dla zapewnienia prawidłowej wentylacji tego pomieszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza normy prawa materialnego oraz przepisy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem żądania inwestora jest rozbudowa pawilonu handlowego, położonego w Z., przy ul. A 9. Przedłożona dokumentacja projektowa, w szczególności zaś projekt zagospodarowania działki, wbrew stanowisku organów obu instancji, nie odpowiada jednak wymogom, określonym w art. 34 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z treścią cytowanego przepisu Projekt budowlany powinien zawierać: 1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich; 2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych; 3) stosownie do potrzeb: a) oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych, b) oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych; 4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. W myśl natomiast § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3.lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. nr 120, poz. 1133 ze zm.) projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (ust. 1) Część opisowa powinna przy tym określać m.in. przedmiot inwestycji, projektowane zagospodarowanie działki lub terenu, w tym urządzenia budowlane związane z obiektami budowlanymi, układ komunikacyjny, sieci uzbrojenia terenu. Część rysunkowa zaś - granice działki budowlanej lub terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, w tym urządzeń budowlanych z nimi związanych, z oznaczeniem wejść i wjazdów oraz liczby kondygnacji, układ komunikacji wewnętrznej przedstawiony w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej; układ sieci i przewodów uzbrojenia terenu, przedstawiony z przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych i wewnętrznych oraz urządzeń budowlanych, w tym: wodociągowych. (§ 8 ust. 2 i 3 rozporządzenia). Zgodność projektu zagospodarowania działki jest zaś przedmiotem sprawdzenia organu architektoniczno-budowanego w procesie decyzyjnym, związanym z udzieleniem pozwolenia na budowę (art.35 ust. 1 pkt 2). Z przedłożonego projektu zagospodarowania działki nie wynika natomiast jak będzie realizowana dostępność komunikacyjna terenu inwestycji, bowiem w jego części rysunkowej brak jest stosownych wykreśleń, część opisowa sprowadza się natomiast do adnotacji, iż "teren działki jest częściowo ogrodzony z istniejącym wjazdem na posesję" . W kontekście zarzutów skarżących, związanych z obecnym usytuowaniem wjazdu wbrew warunkom uzgodnienia, dokonanego postawieniem Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], okoliczność wspomniana winna podlegać należytemu określeniu w projekcie zagospodarowania terenu. Dotyczy to również przebiegu sieci wodociągowej, zwłaszcza w zakresie lokalizacji przyłącza, zapewniającego dostawy wody dla działki sąsiedniej. Wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonej decyzji, okoliczność powyższa nie została należycie wyjaśniona. Wprawdzie część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu posiada wykreślone przyłącze wody, jednakże po pierwsze znajdować się ono będzie w obrębie projektowanej rozbudowy, po wtóre nie jest jasne czy jest to przyłącze do obiektu inwestora czy skarżących. Nieczytelna legenda części rysunkowej projektu (np. powielające się oznaczenia 1, 2 użyte raz dla określenia istniejącego pawilonu handlowego oraz projektowanej rozbudowy, innym razem zaś dla adnotacji: "dalszego przebiegu nie ustalono, brak danych branżowych, proszę o uwagę przy pracach ziemnych", niemożliwe do odszukania na rysunku oznaczenia 3,4 itp.) nie pozwala na jednoznaczne odniesienie się do zawartych w nim informacji. Poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, o którym mowa w art. 5 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, dotyczy natomiast m.in. ochrony przed pozbawieniem dostaw wody, co zresztą wskazane zostało już w decyzji o warunkach zabudowy (pkt II.2). Nieprawidłowa jest też konstatacja, iż skoro istniejące okno w ścianie granicznej sąsiedniego budynku, narusza przepisy w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dodatkowo doświetla jedynie pomieszczenie kotłowni, możliwe jest lokowanie obiektu ze ścianą w granicy na sąsiedniej nieruchomości. Po pierwsze bowiem, organ nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie legalności usytuowania wspomnianego okna (zwłaszcza wobec posiadanej wiedzy o dokonanym podziale większej niegdyś, zabudowanej nieruchomości), po wtóre: usytuowanie ściany w granicy w bezpośrednim sąsiedztwie ściany innego obiektu wymagało uprzedniej likwidacji wspomnianego okna, choćby z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe (§ 271 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uznając to za konieczne dla końcowego załatwienia sprawy. Po myśli art. 152 p.p.s.a. stwierdzono zaś, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. W ponowionym postępowaniu, organy przeprowadzą postępowanie wyjaśniające, uwzględniając zawarte powyżej wskazania oraz przedstawioną ocenę prawną. m.o.