II SA/Łd 9/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozbawieniu strony uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. II SA/Łd 9/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2009r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, po rozpatrzeniu wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odpis postanowienia skarżący odebrał w dniu 2 lutego 2009r. W dniu 4 lutego 2009r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego, zatytułowane "zażalenie", stanowiące w istocie sprzeciw od powyższego postanowienia z dnia 28 stycznia 2009r. na co wskazuje argumentacja pisma i zawarty w nim wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając strona podniosła, iż Sąd błędnie przyjął dochód w wysokości 3 500 zł miesięcznie, w sytuacji, gdy skarżący pobiera emeryturę w wysokości 1 616,23 zł netto miesięcznie, zaś małżonka emeryturę w wysokości 889,26 netto miesięcznie, co łącznie daje kwotę 2 500 zł. Dalej wyjaśniła, iż osiągany dochód jest przeznaczany na opłaty za mieszkanie w wysokości 360 zł tytułem czynszu, opłaty za gaz 150 zł na pół roku, nadto 40 zł opłaty za telefon stacjonarny, 50 zł za telefon komórkowy na 3 miesiące, 24 zł na miesiąc abonament TV, dodatkowo 120 zł na leki dla żony i 90 zł na leki strony. Kończąc oświadczył, iż pozostała kwota wystarcza na zaspokojenie potrzeb życiowych jego i małżonki, wobec powyższego została spełniona przesłanka do zwolnienia z kosztów sądowych oraz przyznania pełnomocnika z urzędu. W wykonaniu zarządzenia z dnia 18 lutego 2009r. strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wyjaśnienie rzeczywistych dochodów skarżącego i małżonki, nadesłania kserokopii wyciągów poświadczających wysokość świadczeń emerytalnych za ostatnie 3 miesiące strony i współmałżonka oraz wyciągu z posiadanych rachunków bankowych z ostatnich 3 miesięcy, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Stosowne wezwanie skarżący odebrał w dniu 24 lutego 2009r., jednakże pozostawił je bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z treścią art. 243 §1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w treści art. 246 §1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wspólnie z małżonką prowadzi gospodarstwo domowe, źródłem utrzymania jest emerytura skarżącego w wysokości około 1 600 zł oraz emerytura żony w wysokości około 1 900 zł. Ponosi wydatki na utrzymanie mieszkania tytułem czynszu w wysokości 360 zł, 150 zł za gaz - opłata za pół roku, dodatkowo opłata za telefon stacjonarny około 40 zł miesięcznie i za telefon komórkowy 50 zł na trzy miesiące, opłata za abonament TV w kwocie 24 zł miesięcznie. Dodatkowo ponosi wydatki na leczenie żony w wysokości około 120 zł miesięcznie i na siebie około 90 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył nadto, iż posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni 45m-. Reasumując zgromadzone dane, Sąd doszedł do przekonania, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż dane zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, przyjęte zostały przez Sąd za odzwierciedlające rzeczywistą sytuację rodzinno-majątkową strony, tym bardziej, iż podpisując ten formularz strona podpisała jednocześnie oświadczenie o znajomości art. 233 §1 Kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie nieprawdy. W tej sytuacji, a jednocześnie wobec braku dodatkowych wyjaśnień skarżącego i dokumentów, do których złożenia był wzywany, Sąd nie ma podstaw do kwestionowania prawdziwości złożonego oświadczenia i zawartych w nim danych. Za nieuzasadniony należy uznać tym samym zarzut błędnego ustalenia dochodu rodziny skarżącego, w tym zakresie Sąd oparł się wyłącznie na oświadczeniu strony, a w formularzu jest wyraźnie wskazana kwota 1 900 zł jako kwota miesięcznej emerytury żony skarżącego. Sąd rozumie, iż wydatki, jakie ponosi strona są znacznym obciążeniem finansowym, niemniej jednak nawet przyjmując kwotę 889,26 zł jako dochód żony, rodzina skarżącego dysponuje miesięcznym dochodem w kwocie około 2 500 zł. Po potrąceniu kosztów utrzymania oraz leczenia pozostała kwota jest kwotą, która w zestawieniu z kwotą wpisu sądowego pozwala na przyjęcie, że poniesienie kosztów postępowania sądowego nie doprowadzi do uszczerbku utrzymania koniecznego rodziny strony. Ustalony w sprawie stan majątkowy skarżącego nie uzasadnia stwierdzenia, iż nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Podkreślić jeszcze raz należy, iż strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. ar