II SA/Łd 90/03

Dnia 4 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w (odzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie : WSA Czesława Nowak-Kolczyńska p.o. Sędziego WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant : asystent sędziego Krzysztof Rybicki po rozpoznaniu w dniu 20 września 2004 roku na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi S. F. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dokumentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, 2. orzeka, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. 3 II Sa/Łd 90/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Powiatowy Policji w W., działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125, poz. 1371 z późn. zm.), nałożył na przedsiębiorstwo "Aga Oil" w Błaszkach karę pieniężną w wysokości 2.000zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia oraz karę pieniężną w wysokości 4.000zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych. W odwołaniu od powyższej decyzji S. F., właściciel przedsiębiorstwa A., podniósł, iż jego firma nie prowadzi przewozu na potrzeby własne, lecz wykonuje go na rzecz innych osób, a w dniu 7.11.2002r. usługa była wykonywana na rzecz przedsiębiorstwa Ciech Petrol z Błaszek. Odnosząc się do braku w pojeździe dowodu poniesienia opłaty za wykonywanie transportu po drogach krajowych, składający odwołanie wskazał, iż kierowca samochodu starał się kupić winietę w Urzędzie Pocztowym w Błaszkach, jednak Urząd ten nie posiadał w dniu 07.11.2002r. blankietów opłat dobowych i dlatego kierowca zdecydował się jechać dalej i zakupić winietę po drodze. Jednocześnie, S. F. podał, iż zaraz po uzyskaniu od kierowcy informacji o braku możliwości kupienia w Urzędzie Pocztowym w Błaszkach winiety dobowej, pojechał sam do tego urzędu i kupił winietę miesięczną, którą załączył do odwołania. Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. oraz art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożonej kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożonej kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż w części dotyczącej wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia kara została nałożona z naruszeniem przepisów prawa, gdyż z dołączonych do odwołania materiałów wynika, że firma A. prowadzona przez S. F. świadczy usługi w zakresie transportu i zgodnie z art. 4 pkt 17 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorca ten winien posiadać licencję uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Odnosząc się do uzasadnienia części decyzji utrzymanej w mocy, organ wskazał, iż zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. nr 150, poz. 1684 z późn. zm.) uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, a następnie wypełnienie jej w sposób wskazany w § 5 ust. 1-4 tego aktu prawnego. Z kolei art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nakłada na kierowcę pojazdu samochodowego, który wykonuje ten rodzaj przewozów, obowiązek posiadania przy sobie i okazywania, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. W związku z powyższym, organ nie mógł uwzględnić podnoszonego w odwołaniu argumentu dotyczącego braku druków stosownych opłat za przejazd po drogach krajowych w Urzędzie Pocztowym w Błaszkach, uznając ten zarzut za nietrafny i nieprzekonywujący, i utrzymał w tej części w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. wniósł S. F. i wyjaśnił, iż kierowca samochodu, który podlegał w dniu [...]kontroli policyjnej, posiadał dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, jednak jego ważność skończyła się tego dnia o godz. 8.00. Kolejnej opłaty dobowej kierowca nie mógł uiścić z powodu braku odpowiednich druczków w Urzędzie Pocztowym w Błaszkach. Do skargi załączona została kserokopia miesięcznej karty opłaty za przejazd drogami krajowymi, uiszczona przez skarżącego w dniu [...]. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, że skarga S. F. wniesiona została w dniu 17 stycznia 2003r. i do dnia 1 stycznia 2004r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz. U. z 2003r. Nr 52 poz. 652). Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt przeprowadzenia przez policjantów z Wydziału Ruchu Drogowego w W., w dniu [...], kontroli drogowej samochodu ciężarowego Star o nr rej. [...], stanowiącego własność S. F., który prowadzi samodzielną działalność gospodarczą pod nazwą A.. Z protokołu kontroli nr [...]wynika, iż kierowca opisanego wyżej samochodu nie posiadał w trakcie kontroli dowodu uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, o której mowa w art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.). Organ kontrolujący, powołując się na art. 92 ust. 1 pkt 6 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł. do 15.000zł., nałożył na przedsiębiorstwo A. karę pieniężną w wysokości 4.000zł. - decyzja Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...] nr [...]. Organ pierwszej instancji wskazał w swojej decyzji, jako stronę postępowania administracyjnego, przedsiębiorstwo A. [...], [...]. Stosownie natomiast do art. 29 kpa. stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. W myśl art. 30 § 1 kpa. zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W oparciu o powyższe przepisy należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie stroną postępowania jest niewątpliwie osoba fizyczna - S. F.. Okoliczność, iż S. F. prowadzi przedsiębiorstwo, którego przedmiotem działalności jest świadczenie usług transportowych pod nazwą A., nie powoduje, że przedsiębiorstwo A. może być podmiotem występującym w obrocie publicznoprawnym jak i w stosunkach cywilnoprawnych. Podmiotem praw i obowiązków może być wyłącznie S. F., gdyż adresatem wszelkich nakazów czy zakazów wraz z obowiązkiem ich wykonania może być osoba fizyczna, a nie rodzaj działalności gospodarczej wykonywanej przez tę osobę. Wskazanie w decyzji administracyjnej nazwy działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną, zamiast imienia i nazwiska tej osoby wraz z jej adresem zamieszkania (pobytu), stanowi naruszenie art. 107 § 1 kpa, zgodnie z którym decyzja powinna zawierać oznaczenie strony lub stron. Podanie przez organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...]nr [...]jedynie nazwy A. jest równoznaczne z brakiem adresata tej decyzji. Organ drugiej instancji, rozpatrując odwołanie S. F., nie dostrzegł powyższego uchybienia formalnego, mającego, zdaniem Sądu, istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy i skoncentrował się jedynie na materialnoprawnych przesłankach orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w W.. Ponadto, należy zauważyć, iż w myśl art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, karze pieniężnej podlega ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych, natomiast grzywna w wysokości 4.000zł została wymierzona w niniejszej sprawie za brak posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, a taka sytuacja nie mieści się w hipotezie powołanego wyżej przepisu. Dla wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 decydujące znaczenie ma fakt nie uiszczenia przez przedsiębiorcę opłaty za przejazd po drogach krajowych, a ta okoliczność nie została, zdaniem Sądu, należycie wykazana przez organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie, czym naruszono art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Z wyjaśnień i dokumentów złożonych przez S. F. w toku postępowania wynika, iż w dniu [...]uiścił on miesięczną opłatę za przejazd po drogach krajowych – kserokopia dowodu opłaty - karta 21 akt sprawy. Tymczasem, w uzasadnieniu swojej decyzji, organ drugiej instancji całkowicie pominął powyższą okoliczność. Nie ma w zaskarżonej decyzji informacji czy organ uznał, iż fakt uiszczenia w dniu [...]opłaty miesięcznej nie został należycie przez skarżącego udowodniony, czy też jest nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy. W decyzji organu zarówno pierwszej jak i drugiej instancji kluczowe znaczenie ma okoliczność nie posiadania w trakcie kontroli przez kierowcę samochodu marki Star o nr rej. [...], dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Brak posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych nie może jednak stanowić podstawy do wymierzenia przez organ grzywny na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, gdyż w przepisie tym ustawodawca wyraźnie określił, że karę wymierza się za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty. Wprawdzie w pkt 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999 z późn. zm.) przewidziano karę pieniężną w wysokości 4.000zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty, lecz treść tego punktu wykracza poza upoważnienie ustawowe. Zgodnie z treścią art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, minister właściwy do spraw transportu drogowego został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1. Minister Infrastruktury nie był zatem upoważniony do określania wysokości kar za naruszenia, które nie zostały określone w przepisach ustawy. W rozporządzeniu z dnia 3 lipca 2002r. Minister Infrastruktury sam określił, iż karę pieniężną wymierza się za nieposiadanie w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty, mimo, że ustawa za takie naruszenie nie przewiduje kary. Prowadzi to do wniosku, iż Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie, w części dotyczącej pkt 6 załącznika do tego rozporządzenia, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Należy zauważyć, iż z dniem 28 września 2003r. została zmieniona treść art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i wprowadzono możliwość wymierzania kary za każde naruszenie obowiązków przewidzianych w ustawie, w tym także za brak dowodu uiszczenia opłaty. Zaskarżona decyzja została jednak wydana przed 28 września 2003r., a do tego dnia, zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 pkt 6, karę pieniężną można było wymierzyć za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty. Sąd, biorąc pod uwagę naruszenie przez organy obu instancji art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 kpa, uznając, iż naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję w części objętej skargą, a dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz w tej samej części uchylił poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...]nr [...]. Mając na względzie treść art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.