II SA/Łd 90/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-05-22
Skład orzekający: Leszek Foryś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), gdy jej dochody, choć niewystarczające na wynajęcie profesjonalnego doradcy, pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy jest instytucją szczególną, wymagającą ścisłej interpretacji. Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku, gdy dochody strony pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać oddalony, nawet jeśli dochody te nie pozwalają na samodzielne wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca M.M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił jej skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca wraz z mężem i dzieckiem utrzymuje się z wynagrodzeń i dochodów z gospodarstwa rolnego, deklarując wysokie koszty utrzymania, w tym znaczący kredyt.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 maja 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie obowiązku przedłożenia oceny technicznej budynku gospodarczego postanawia 1/ przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata 2/ oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych lf
II SA/Łd 90/12
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie obowiązku przedłożenia oceny technicznej budynku gospodarczego. Po złożeniu wniosku o uzasadnienie wyroku skarżąca zwróciła się do Sądu o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem D.M. oraz 5-letnim synem B. Rodzina mieszka w 100-metrowym domu. Skarżąca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1500 zł, a jej mąż z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1500 zł i z prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni 13,01 ha, z którego zadeklarował dochód 628,35 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała na miesięczne koszty utrzymania: energia – 200 zł, woda – 60 zł, telefon – 110 zł, paliwo – 500 zł, gaz – 57 zł, kredyt – 900 zł, przedszkole 200 zł, leki – 150 zł, ubezpieczenia – 250 zł, wywóz śmieci -48 zł. Do tego dochodzą koszty wyżywienia. Skarżąca podkreśliła, że największym obciążeniem budżetu jest kredyt, który został zaciągnięty, gdy sytuacja finansowa rodziny była lepsza. Skarżąca oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Biorąc zaś pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącą należy stwierdzić, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Niewątpliwie bowiem wykazane dochody nie pozwalają na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego doradcy. Tym niemniej jednak, w ocenie referendarza sądowego, skarżąca nie wykazała, by uiszczenie kosztów sądowych mogło spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej i rodziny. W ocenie referendarza sądowego deklarowana wysokość uzyskiwanych dochodów, tj. ponad 3600 zł, w zestawieniu z deklarowanymi wydatkami na utrzymanie, daje podstawy do stwierdzenia, że strona jest w stanie uiścić koszty sądowe wymagane w postępowaniu sądowym. Należy przy tym dodać, że skarżąca uiściła już wpis sądowy w wysokości 100 zł (zaksięgowany w dniu 16 lutego 2012 r. pod poz. 694), a inne koszty postępowania (opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku wynosi 100 zł, a ewentualny wpis od skargi kasacyjnej – w przypadku jej złożenia – również 100 zł) są na tyle niewysokie i rozłożone w czasie, że skarżąca jest w stanie im podołać.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
lf
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło