II SA/Łd 900/13

Dnia 27 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 roku sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat E. S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS Decyzją z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267, w skrócie: "K.p.a.") oraz art. 3 ust. 3 i ust. 4, art. 39 ust. 1 i ust. 2, w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013r., poz. 182, powoływana także jako: "ustawa"), w związku z art. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. nr 267, poz. 2259 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. nr 25, poz. 186 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], w sprawie przyznania R. B. zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności okresie od dnia 1 kwietnia 2013r. do dnia 30 czerwca 2013r., w kwocie 60 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że R. B. mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją żoną. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura otrzymywana przez żonę skarżącego w kwocie 622,13 zł oraz zasiek stały wypłacany skarżącemu w kwocie 155,92 zł. Łącznie stałe dochody rodziny wynoszą zatem 778,05 zł miesięcznie. Rodzina korzysta także z innych form pomocy tj. zasiłku okresowego oraz zasiłków celowych, które jednak nie podlegają doliczeniu dochodu rodziny. Na tej podstawie organ II instancji stwierdził, że R. B. spełnia ustawowe kryteria do przyznania wnioskowanego świadczenia. Następnie Kolegium wskazało, że zarówno forma jak i rozmiar pomocy przyznanej wnioskodawcy odpowiada zarówno celom pomocy społecznej, jak i możliwościom ośrodka pomocy. Przyznając powyższą pomoc organ l instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Zgodnie bowiem z planem finansowym na 2013r., kwota wydatków na zasiłki celowe wynosiła 554.454,00 zł., tj. 46.204,50 zł. miesięcznie. Kwota ta musiała wystarczyć na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb wszystkich podopiecznych ośrodka, co sprawia, iż środki te muszą być wydatkowane w sposób bardzo wyważony, tak aby możliwe było przekazanie pomocy jak największej liczbie osób, w tym przede wszystkim podopiecznym bez jakichkolwiek stałych źródeł dochodów. Organ odwoławczy podkreślił, że rodzina R. B. posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury żony. Wnioskodawca otrzymuje także stałe wsparcie ze strony państwa w postaci zasiłku stałego, zasiłku okresowego oraz zasiłków celowych. Kolegium zauważyło również, że z dokumentów sprawy wynikało, iż w kwietniu 2013r. R. B. otrzymał tytułem pomocy kwotę 382 zł., zaś w marcu 2013r. wnioskodawcy przyznano pomoc w łącznej kwocie 523 zł. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego wniósł R. B., zarzucając naruszenie jego podstawowych praw polegające na przyznaniu pomocy niewystarczającej na zaspokojenie wszystkich potrzeb bytowych, a także na rozpatrzeniu sprawy pod jego nieobecność. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, że co do zasady orzeczenia Kolegium zapadają na posiedzeniu niejawnym, co znajduje oparcie w ustawie z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r., nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. W pozostałym zakresie organ II instancji podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Sądy administracyjne badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Natomiast w razie braku powyższych przesłanek sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Przedmiotem oceny sądu jest w niniejszej sprawie legalność rozstrzygnięć, przyznających R. B. zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w okresie od 1 kwietnia 2013r. do 30 czerwca 2013r. kwocie 60 zł miesięcznie. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie nie jest więc rozstrzygnięcie o przyznaniu świadczenia co do zasady, ale o jego wysokości. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. nr 267, poz. 2259 ze zm.) oraz ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Formą tej pomocy jest zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności. Stosownie zaś do art. art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany stronie w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Nie budzi wątpliwości, że zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym o charakterze doraźnym, nie jest zatem przyznawany na pokrywanie pełnych całomiesięcznych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą, lecz ma charakter pomocy ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Przesłankami przyznania zasiłku celowego są - z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Decyzje dotyczące zasiłków celowych podejmowane są w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Nie ulega wątpliwości, że skarżący spełnia kryterium dochodowe, uprawniające do otrzymania świadczenia. Nie nasuwa też zastrzeżeń wysokość przyznanego zasiłku. Wydanie decyzji poprzedzone zostało wnikliwym postępowaniem, mającym na celu ustalenie sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego. Organ dostrzega w uzasadnieniu, że jest ona bardzo trudna. Dla uzasadnienia wysokości przyznanego świadczenia organ dokonał tez właściwej analizy wysokości środków, jakimi dysponuje, uwzględnił liczbę potrzebujących oraz okoliczność, że skarżący uzyskuje jednak jakieś stałe dochody, ponadto korzysta z innych form pomocy społecznej.. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organy administracji w sposób przekonujący uzasadniły wysokość przyznanego świadczenia. Decyzje organów i ich uzasadnienia nie przekraczają granic uznania administracyjnego, zastosowane kryteria nie budzą zastrzeżeń co do uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakimi winien się kierować organ w niniejszym postępowaniu. Uznanie administracyjne obejmuje ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję co do jej wysokości. Jeśli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby wnioskodawcy, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania skarżącemu zasiłku celowego w wyższej kwocie, aniżeli kwota przyznana, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd, a więc takiej jaka zapadła w sprawie niniejszej, ogranicza się do zbadania jej zgodności z prawem, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego Reasumując należy stwierdzić, iż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu materialnemu i nie narusza przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestionowanie przez skarżącego kwoty przyznanego zasiłku celowego nie znajduje zatem uzasadnienia i nie może rzutować na legalność wydanych w sprawie decyzji. Z urzędu należy podnieść, że przyznany skarżącemu zasiłek nie odbiega wysokością od przeciętnej wysokości tych świadczeń, przyznawanych w latach 2013 i 2014. Ponadto jak wynika z akt sprawy skarżący wraz z rodziną objęty jest systematyczną i długotrwałą pomocą finansową ze środków pomocy społecznej. Co do zarzutu skarżącego, że nie brał on udziału w posiedzeniu organu odwoławczego podzielić należy w tym zakresie stanowisko Kolegium zaprezentowane w odpowiedzi na skargę. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o pomocy społecznej nie przewidują w sprawach z zakresu pomocy społecznej posiedzeń z udziałem stron. Nadto z art. art. 89 § 1 K.p.a. wynika obowiązek przeprowadzenia rozprawy przez organ administracji publicznej w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. Natomiast w myśl § 2 ww. artykułu organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Bezsprzecznie w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły opisane wyżej przesłanki do przeprowadzenia rozprawy, bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy jest zupełny i nie budzi żadnych wątpliwości. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w zakresie pozwalającym na podjęcie rozstrzygnięcia,. nie doszło do naruszenia zasad, określonych w art. 7, 77 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku. O wynagrodzeniu dla radcy prawnego orzeczono na podstawie art. 250 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013r., poz. 490). d.r.