II SA/Łd 900/16
PostanowienieWSA w Łodzi2017-04-13
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy nie uległa istotnemu pogorszeniu od czasu wydania prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata został oddalony, ponieważ sytuacja materialna wnioskodawcy nie uległa istotnemu pogorszeniu od czasu wydania prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Sąd nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej zawartej w prawomocnym orzeczeniu, chyba że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia, co w tym przypadku nie miało miejsca.Stan faktyczny
M.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą odmowy ustalenia i wypłaty odsetek związanych z odszkodowaniem za nieruchomość. Wnioskodawca przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na dochody z emerytur, posiadane nieruchomości i samochód, a także ponoszone wydatki. Jest to kolejny wniosek w tej sprawie, gdyż wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.G. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odsetek związanych z odszkodowaniem za nieruchomość postanawia oddalić wniosek. lf
II SA/Łd 900/16
UZASADNIENIE
M.G. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odsetek związanych z odszkodowaniem za nieruchomość.
Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Małżonkowie uzyskują dochody z tytułu emerytur w łącznej kwocie 2838,28 zł. Posiadają dom jednorodzinny o powierzchni 324,82 mkw., działkę o powierzchni 3311 mkw. oraz nieruchomość rolną o powierzchni 3,9 ha bez zabudowań, w użyczeniu. Skarżący jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki Toyota (rok produkcji 2004). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że ponosi następujące wydatki: leki – 341,90 zł, woda – 197,77 zł, gaz – 1743 zł,, energia elektryczna – 206,55 zł, MPO – 28 zł, podatek od nieruchomości – 112,33 zł. Strona oświadczyła również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem ani radcą prawnym.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że jest to kolejny wniosek w przedmiocie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata złożony przez stronę w rozpoznawanej sprawie przed sądem administracyjnym.
Postanowieniem z dnia 8 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Powyższa okoliczność nie wyklucza możliwości ponownego ubiegania się przez stronę skarżącą o przyznanie prawa pomocy, gdyż stosownie do treści art. 243 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Wyjaśnienia jednak wymaga, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Referendarz sądowy rozpoznając aktualnie złożony (drugi) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Podkreślić przy tym należy, że możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. T. Ereciński, w: Komentarz do K.p.c. III, LexisNexis, s. 661). W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
Analiza treści oświadczeń skarżącego zawartych w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje, że oświadczenia te stanowią w istocie powtórzenie oświadczeń zamieszczonych we wniosku skarżącego z dnia 19 stycznia 2017 r. i w żadnej mierze nie wynika z nich, aby sytuacja materialna skarżącego uległa tak istotnemu pogorszeniu, aby uzasadniała przyznanie skarżącemu prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata na obecnym etapie postępowania. Składając rozpoznawane oświadczenie o stanie majątkowym skarżący wskazał, że wraz z żoną osiągają dochody z tytułu emerytury w łącznej kwocie 2.838,28 zł netto, z poprzedniego oświadczenia z dnia 19 stycznia 2017 r. wynikał dochód w łącznej kwocie 2.822,16 zł, małżonkowie w dalszym ciągu są właścicielami nieruchomości oraz samochodu osobowego. Skarżący nie wykazał już co prawda oszczędności, jednak okoliczność ta przy kwocie deklarowanych dochodów nie ma wpływu na ocenę jego możliwości opłacenia wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Wskazanie aktualnie na wyższą kwotę wydatków niż w miesiącu styczniu również nie stanowi okoliczności świadczącej o pogorszeniu sytuacji materialnej. Na kwotę wydatków wpływa bowiem przede wszystkim koszt gazu, który nie jest rozliczany w systemie miesięcznym. Nie można również tracić z pola widzenia i tego, że służy on ogrzewaniu domu o powierzchni 324,82 mkw., uprawnione będzie zatem przyjęcie, że osoba, którą stać na utrzymanie domu o znacznej powierzchni będzie również w stanie wygospodarować środki poprzez poczynienie oszczędności we własnych zasobach pieniężnych na opłacenie pełnomocnika z wyboru.
Wobec powyższego na podstawie art. 165, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
lf
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło