II SA/Łd 900/23

Dnia 16 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 17 sierpnia 2023 roku znak: SKO.4130.31-42.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji stwierdzającej nieważność decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżącemu M.G. kwotę 200 (dwieście) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 2 listopada 2023 roku, pod pozycją [...]. M.G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 17 sierpnia 2023 r., znak SKO.4130.31-42.23 w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 3 kwietnia 2006 r., znak: SKO. 401/145/GO/06, stwierdzającej nieważność decyzji Wójta Gminy Wodzierady z 8 grudnia 1998 r. znak GG.6011/52/98 zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w N., oznaczonej nr działek [...],[...] i [...], stanowiącej własność M. B. - w części dotyczącej wydzielenia z nieruchomości objętej podziałem działki nr [...] pod drogę, przechodzącą na własność gminy W. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi ze względu na niewyczerpanie środków zaskarżenia, poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na podstawie informacji uzyskanych w toku postępowania sądowego ustalono, że ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 października 2023 r. przywrócono M. G. termin do złożenia wniosku o ponownie rozpatrzenie sprawy zakończonej zaskarżonym postanowieniem. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2023 r. sąd zwiesił postępowanie sądowoadministracyjne, wskazując w uzasadnieniu, że konieczne jest zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie do momentu upływu terminu do wniesienia skargi na postanowienie wydane przez organ drugiej instancji wskutek wniosku M. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej zaskarżonym postanowieniem. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2024 r. sąd podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Ustawodawca, na mocy art. 52 § 3 p.p.s.a., wprowadził zatem wybór sposobu zaskarżenia wydanego aktu albo przez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo przez wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Niemożliwe jest jednak jednoczesne skorzystanie z dwóch środków zaskarżenia, gdyż dwa podmioty niezależne od siebie nie mogą równolegle prowadzić postępowania dotyczącego prawidłowości wydania tego samego aktu prawnego. Skarżący w świetle art. 52 p.p.s.a. powinien zdecydować, który ze środków zaskarżenia uruchomić, skargę do WSA, czy odwołanie (wniosek po ponowne rozpatrzenie sprawy). Możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego bezpośrednio na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, z pominięciem kontroli rozstrzygnięcia tego organu w toku instancji, to wyjątek od zasady składania skargi od rozstrzygnięć w stosunku do których wyczerpano środki zaskarżenia (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji może więc albo wnieść odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) lub zażalenie do organu wyższego rzędu. Dopiero, gdy organ drugiej instancji wyda decyzję (postanowienie) można wnieść skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco. W szczególności wyjątek ten nie oznacza, że strona może złożyć jednocześnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego na zasadzie art. 52 § 3 p.p.s.a. strona wnosi bowiem wtedy, gdy nie korzysta z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. postanowienia WSA: w Krakowie z 14 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 208/19, w Warszawie z 4 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 2221/22, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA z: 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 979/15; 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 4285/17, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania skargi w niniejszej sprawie, spowodowana zainicjowaniem przez skarżącego postępowania drugiej instancji (poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), mieści się w kategorii "innych przyczyn", o których mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skoro skarżący pismem z 14 września 2023 r. (data wpływu do organu 18 września 2023 r.) wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu wydane w pierwszej instancji, a następnie wniósł skargę na postanowienie tego organu wydane w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (skarga na postanowienie Kolegium z 28 grudnia 2023 r. nr SKO.4130.69.23, zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Łd 179/24), to skarga złożona do sądu w niniejszej sprawie na postanowienie pierwszej instancji jest niedopuszczalna w świetle art. 52 § 3 p.p.s.a. Dopiero skarga na postanowienie Kolegium z 28 grudnia 2023 r. - jako akt administracyjny wydany po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - będzie mogła zostać merytorycznie rozpoznana przez tutejszy sąd. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono z kolei w pkt 2 postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.