II SA/Łd 902/09

Dnia 12 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2010 roku sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. C. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Prezydent Miasta S., decyzją nr [...] z dnia [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. nr 156 z 2006r., poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. i P. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce położonej w S., przy ul. A 20 o numerze ewidencyjnym [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że załączony do wniosku projekt zagospodarowania działki został sporządzony na zaktualizowanej mapie mogącej służyć do celów projektowych, co potwierdzają znajdujące się na nim pieczęcie. Z tegoż projektu wynika, że szerokość działki, na której ma być zrealizowana inwestycja wynosi około 27,5 metra, zaś projektowany budynek mieszkalny usytuowano w odległości 12 metrów od granicy z działką o numerze 357/12 i w odległości 1,5 metra od granicy z działką o numerze 347/12 zaś ściana przedmiotowego budynku od strony działki 347/12 została zaprojektowana bez otworów okiennych i drzwiowych. Konkludując organ pierwszej instancji, po dokonaniu analizy lokalizacji przedmiotowej inwestycji stwierdził, iż stosownie do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. oraz przepisu § 12 ust. 3 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, 690 ze zm.) projektowana zabudowa jest zgodna z obowiązującymi przepisami, bowiem biorąc pod uwagę rozkład funkcjonalny budynku i ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz istniejącą na działce zabudowę projektowana lokalizacja budynku jest rozwiązaniem optymalnym. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. C., wnosząc o jej uchylenie i uzależnienie wydania nowej decyzji od zmiany projektu budowlanego w ten sposób, iż budynek mieszkalny zostanie usytuowany w odległości co najmniej 3 metrów od granicy działki nr [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił, iż została wydana na podstawie § 12 ust. 3 pkt. 2 rozporządzenia z dnia 12.kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu nieobowiązującym w dacie wydawania decyzji przez Prezydenta Miasta S. Zdaniem odwołującego, uchybienie to spowodowało, iż organ pierwszej instancji uznał za możliwe usytuowanie projektowanego budynku w odległości 1,5 metra od granicy działki [...]. Nadto A. C. wskazał, iż w przeprowadzonym postępowaniu nieprawidłowo ustalono stan faktyczny, uznając że obowiązek odsunięcia przedmiotowego budynku na co najmniej 12 metrów od istniejącej krawędzi jezdni spowoduje, iż na działce przeznaczonej pod zabudowę pozostanie do wykorzystania w tym celu jedynie pas o szerokości ok. 15,5 metra, czego konsekwencją jest brak możliwości zachowania 3 metrowej odległości projektowanego budynku od granicy z działką nr [...]. Zdaniem odwołującego, realne wymiary działki przeznaczonej pod przedmiotową inwestycję a także projektowanego domu, uwzględniając ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozwalają na lokalizację obiektu, zachowując warunki przewidziane dyspozycją zawartą w treści § 12 ust. 1 pkt 2 wskazanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Wojewoda [...], po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...], utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Prezydenta Miasta S.. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla terenu przy ul. A i ul. B, na którym znajduje się przedmiotowa działka, wyznaczono nieprzekraczalne linie zabudowy w odległości 12 metrów od krawędzi jezdni ulic A i B, co zostało odzwierciedlone w projekcie zagospodarowania działki [...]. Wobec tego projektowana lokalizacja inwestycji jest rozwiązaniem prawidłowym. Odnosząc się do zarzutu, dotyczącego zastosowania, przez organ pierwszej instancji przepisów rozporządzenia z dnia 12.kwietnia 2002r., które zdaniem odwołującego nie obowiązywały w dacie orzekania przez Prezydenta Miasta S., Wojewoda [...] wyjaśnił, że stosownie do treści § 2 pkt 1 tegoż rozporządzenia, przepisów zmieniających nie stosuje się, jeśli wniosek o pozwolenie na budowę złożony został przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia, czyli przed upływem 3 miesięcy od jego ogłoszenia. Wskazane przez A. C. rozporządzenie obowiązuje od dnia 8.lipca 2009r., zaś wniosek został złożony w dniu 23.czerwca 2009r. Wobec tego w niniejszym postępowaniu należało zastosować przepisy w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej rozporządzeniem z dnia 12.maca 2009r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł A. C., podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu, żądając alternatywnie jej uchylenia ewentualnie uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł dodatkowo, iż obowiązkiem organów rozstrzygających niniejszą sprawę było oparcie się o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w znowelizowanym brzmieniu, albowiem regulacja ta jest korzystniejsza dla niego jako strony postępowania. Wskazał nadto, iż obowiązkiem sądu administracyjnego jest dokonanie oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o stan faktyczny i prawny, istniejący w dniu jej wydania, co przeczy stanowisku organów o potrzebie stosowania w niniejszej sprawie nieobowiązującej regulacji prawnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek częściowo jedynie z powodu zarzutów, podniesionych w jej treści. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153, poz. 1279 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy procedury administracyjnej, w szczególności zaś art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Jakkolwiek bowiem za prawidłowe uznać należy stanowisko organów administracji architektoniczno-budowlanej o możliwości i potrzebie stosowania w niniejsze sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, dokonaną rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12.marca 2009r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 56, poz. 461), nienależycie uzasadniona a przez to przedwczesna jest konkluzja o spełnieniu przesłanki, określonej w § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12.kwietnia 2002r., umożliwiającej usytuowanie ściany projektowanego budynku w odległości 1,5 m od granicy z działką skarżącego ze względu na rozmiary działki. Bezsporne jest bowiem, że wniosek inwestorów o pozwolenie na budowę złożony został w dniu 23.czerwca 2009r. Dokumentacja projektowa opracowana została w miesiącu maju 2009r. w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy. Zgodnie zatem z treścią § 2 pkt 1 rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12.marca 2009r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które weszło w życie z dniem 8.lipca 2009r., przepisy rozporządzenia nowelizującego nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. Odnosząc się zaś do argumentacji skargi, związanej z zakresem kognicji sądu administracyjnego podkreślenia wymaga, iż z faktu, iż podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stanowi co do zasady stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jej wydania, nie jest możliwe wyprowadzenie wniosku o wyeliminowaniu możliwości stosowania przepisów przejściowych. Przepis przejściowy, pozwalający na stosowanie regulacji nieobowiązującej w dacie orzekania przez organy, tworzy bowiem stan prawny, określający materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia. Kwestia natomiast oceny, czy i w jakim zakresie regulacja zawarta w rozporządzeniu nowelizującym pozostaje korzystniejsza dla skarżącego, nie ma wpływu ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Pomijając już bowiem kwestię wątpliwej logicznej poprawności przestawionego rozumowania (ocena względności regulacji dla strony innej niż inicjująca postępowanie miałaby determinować reżim prawny, w oparciu o który wydawane jest rozstrzygnięcie), wskazać należy, iż przepis § 2 pkt 1 rozporządzenia nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych, co do zakresu jego stosowania, nie wymagając tym samym odwoływania się do żadnej z reguł wykładni. Po myśli zatem § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzemieniu obowiązującym do dnia 7.lipca 2009r., dopuszczalne było sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości 3,0 m od granicy ze względu na rozmiary działki. Obowiązkiem organu udzielającego pozwolenia na budowę obiektu sytuowanego w zbliżeniu do granicy lub też bezpośrednio w granicy jest zatem rzetelne ustalenie okoliczności uzasadniających niezachowanie wymogu, określonego w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia (trzymetrowej odległości od granicy działki) i należyte przedstawienie ich w uzasadnieniu decyzji. W rozpoznawanej sprawie, dla poparcia wspomnianej konkluzji organy przywołały określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego linie rozgraniczające ulic A i B, które wykluczają zabudowę części działki inwestora oraz istniejący już stopień zainwestowania nieruchomości, objętej wnioskiem. Jak wszakże wynika z projektu zagospodarowania działki linia rozgraniczająca ulicy B dzieli działkę (biorąc pod uwagę istniejący zjazd) wzdłuż nie zaś w szerz, działka skarżącego natomiast graniczy z nieruchomością inwestorów od strony ulicy B (po jej szerokości, nie zaś długości). Tym samym więc linia rozgraniczająca ulicy B i związany z tym brak możliwości zabudowy części działki inwestorów zdaje się sam w sobie pozostawać bez wpływu na potrzebę sytuowania budynku z zbliżeniu do granicy z działką skarżącego. Nie wskazano zaś z jakich przyczyn i w jakim zakresie istniejąca już (lub raczej realizowana jak wynika z projektu zagospodarowania działki) na terenie przedmiotowej nieruchomości zabudowa, wyklucza zachowanie odległości, o której mowa w §12 ust. 1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia. Faktem jest, iż nieruchomość skarżącego pozostaje niezabudowana. Nie oznacza to wszakże, iż inwestorzy posiadają w związku z tym możliwość dowolnego sytuowania wznoszonego przez siebie obiektu bez obowiązku wykazania spełnienia przesłanek, uzasadniających odstąpienie od generalnego wymogu, określonego w §12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12.kwietnia 2002r. Zasady postępowania administracyjnego nakazują równe traktowanie stron. Wiąże się to z możliwością prawidłowego korzystania z nieruchomości zarówno przez inwestorów jak i właścicieli sąsiednich nieruchomości. Zadaniem organu jest zatem takie wyważenie interesów stron, aby inwestycja realizowana była w sposób nie naruszający uzasadnionych interesów właściciela działki sąsiedniej, ale z zachowaniem uprawnień inwestora. Wyważenie to następuje w oparciu o przepisy prawa, w tym m.in. warunki techniczne przewidziane w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.marca 2008r., sygn.akt II OSK 436/07, niepubl. w zbiorze urzędowy, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 468755). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji, uznając to za wystarczające dla końcowego załatwienia sprawy. Po myśli art. 152 p.p.s.a. stwierdzono zaś, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzono natomiast na rzecz skarżącego zwrot poniesionych przezeń kosztów postępowania w kwocie odpowiadającej uiszczonemu wpisowi sądowemu. Prowadząc ponownie postępowanie organ odwoławczy winien dokonać prawidłowych, uzupełniających ustaleń oraz rzetelnej oceny, odnoszących się do spełnienia przesłanki, określonej w § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uwzględniając przedstawione powyżej rozważania. Ustalenia te wraz z dokonaną oceną winny zaś znaleźć wyraz w motywach wydanego rozstrzygnięcia. M.O.