II SA/Łd 904/03
WyrokWSA w Łodzi2004-12-16
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły charakter pobytu osoby ubiegającej się o zameldowanie na pobyt stały, nie wyjaśniając rozbieżności między jej zeznaniami w postępowaniu administracyjnym a zeznaniami złożonymi w postępowaniach karnych?Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Nie wyjaśniły one charakteru pobytu osoby ubiegającej się o zameldowanie na pobyt stały, mimo że skarżąca podnosiła, iż pobyt ten ma charakter czasowy, powołując się na zeznania tej osoby złożone w postępowaniach karnych. Brak wyjaśnienia tej kwestii mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
H. P. złożyła skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta D. o zameldowaniu M. P. i jej syna na pobyt stały. Skarżąca podnosiła, że pobyt M. P. i jej syna ma charakter czasowy, a organy nie uwzględniły dowodów z postępowań karnych, w których M. P. miała zeznać, że przebywa w D. czasowo. Organy administracji obu instancji uznały, że pobyt jest stały, opierając się na zeznaniach współwłaściciela nieruchomości i świadków, a także na fakcie zamieszkiwania w budynku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i orzeczono, że nie podlega ona wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody na rzecz H. P. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie NSA Janusz Nowacki /spr./, Asesor Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2004 roku na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie zameldowania 1/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/ orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 3/ zasądza od Wojewody [..] na rzecz H. P. kwotę 265 /dwieście sześćdziesiąt pięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją nr [..] z dnia [..] Burmistrz Miasta D. na podstawie art.47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych/Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960/ oraz art.104 kpa zameldował M. P. wraz z synem M. na pobyt stały pod adresem D. ul. A
W uzasadnieniu stwierdzono, iż M. P. i jej syn M. zamieszkują od około dwóch lat w budynku mieszkalnym położonym w D. przy ul. A stanowiącym współwłasność męża M. P. – J. P. i jego byłej żony H. P. Fakt przebywania M. P. wraz z synem M. pod wymienionym adresem został potwierdzony przez współwłaściciela J. P. oraz świadków A. M. i B. K. Świadkowie ci potwierdzili, że M. P. stale przebywa wraz z synem przy ul. A od około dwóch lat. Fakt ten potwierdzony został również przez Komisariat Policji. H. P. nie wyraziła zgody na zameldowanie M. P. i jej syna M. w budynku przy ul. A w D. gdyż zamierza ona wprowadzić się do tego budynku.
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego. Zgodnie zaś z art. 6 ust 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Organ ewidencyjny nie jest uprawniony i nie bada tytułu prawnego osoby, która chce się zameldować do zamieszkania pod określonym adresem. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002r. sygn. akt K 20/0 utracił swą moc art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który uzależniał zameldowanie na pobyt stały lub czasowy na ponad 2 miesiące od przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie.
M. P. wraz z synem zamieszkuje w D. przy ul. A co potwierdził współwłaściciel nieruchomości J. P. Niewyrażenie zgody H. P. na zamieszkiwanie żony J. P. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od wymienionej decyzji złożyła H. P. podnosząc, iż M. P. nie przebywa na stałe pod spornym adresem. Jej pobyt ma charakter czasowy. Nadto organ administracji nie załączył akt [..] Sądu Rejonowego w W. oraz akt [..] Prokuratury Rejonowej w W. z których wynika, iż M. P. przebywa w D. jedynie czasowo.
Decyzją nr [..] z dnia [..] Wojewoda [..] na podstawie art.47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych/Dz.U. nr 32 z 1984r. poz.174 z późn. zm./ oraz art.138 § 1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 20 czerwca 2002r. utracił moc art. 9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie.
W konsekwencji tego, osoba ubiegająca się o zameldowanie jest zobowiązana wyłącznie wykazać czy faktycznie przebywa w lokalu i jaki charakter ma pobyt /stały czy czasowy/. M. P. wraz z synem M. od grudnia 2002r. mieszkają u męża w budynku położonym w D. Nie zaprzecza temu także H. P. Potwierdzają to także świadkowie jak też miejscowa policja. Fakt tego pobytu potwierdził na formularzu meldunkowym współmałżonek J. P. współwłaściciel i mieszkaniec tej nieruchomości. Mając to na uwadze organ odwoławczy uznał, iż zameldowanie M. P. i jej syna jest prawidłowe. W związku z czym organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji.
Na wymienioną decyzje skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła H. P.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż M. P. wraz z synem nie mają zamiaru stałego pobytu w D. Przebywają tam tylko czasowo i często je opuszczają. Nadto organy administracji nie załączyły akt spraw karnych z Sądu Rejonowego w W. i Prokuratury Rejonowej w W. o co wnosiła skarżąca. Nadto organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów odwołania i naruszył przepisy art.7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. W konkluzji skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zawiadomieni o toczącym się postępowaniu nowi właściciele nieruchomości przy ul. A w D. nie zajęli stanowiska w przedmiocie skargi H. P.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga H. P. jest zasadna.
Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/.
Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga H. P. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi., utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Organy administracji obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych/Dz.U. nr 32 z 1984r. poz.174 z późn. zm./. Zgodnie z treścią art.10 ust.1 wymienionej ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia. W myśl zaś art.6 ust.1 cytowanej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Z wymienionych przepisów wynika, iż przesłanką zameldowania na pobyt stały jest posiadanie przez konkretną osobę zamiaru stałego przebywania pod oznaczonym adresem. Oznacza to, iż osoba ta cały czas mieszka w określonym lokalu i chce w nim ciągle przebywać w przyszłości.
W rozpoznawanej sprawie nie został dostatecznie wyjaśniony chrarkter pobytu M. P. w budynku przy ul. A w D. Organy administracji obu instancji uznały, iż M. P. przebywa w spornym lokalu opierając się na jej relacjach oraz zeznaniach J. P., B. K. i A. M.. Również z pisma Komisariatu Policji w D. wynika, iż M. P. przebywa w spornym lokalu. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, iż M. P. wraz z dzieckiem rzeczywiście przebywa w budynku przy ul. A Organy administracji nie wyjaśniły jednak czy pobyt ten ma charakter stały czy czasowy. H. P. w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniosła, że pobyt ten nie ma charakteru stałego tylko jest czasowy. Powołała się tutaj na materiał dowodowy zgromadzony w dwóch sprawach karnych dotyczących niedopełnienia obowiązku meldunkowego przez M. P. Pierwsza z tych spraw toczyła się w Sądzie Grodzkim w W. [sygn. Akt.] zaś w drugiej prowadzone było postępowanie przygotowawcze w Prokuraturze Rejonowej w W. (sygn. akt [..]). H. P. podniosła, iż w obu sprawach karnych M. P. była przesłuchiwana i zeznała, że nie mieszka na stałe w D. tylko przebywa tam czasowo często opuszczając mieszkanie na dłuższe okresy czasu. Skoro okoliczność ta była podnoszona przez skarżącą to organy administracji winny ją wyjaśnić. Należało zatem ustalić jakiej treści zeznania składała M. P. w obu sprawach karnych i wyjaśnić czy rzeczywiście treść tych zeznań była taka jak podniesiono to w odwołaniu. W przypadku zaś ustalenia, iż istnieje rozbieżność między relacjami M. P. złożonymi w postępowaniu administracyjnym i w obu sprawach karnych organy administracji winny tę kwestię dokładnie wyjaśnić a następnie ocenić całość zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadami określonymi w art.77 § 1 i 80 kpa. Organy administracji jednak tego nie uczyniły.
Ustalenie czy pobyt M. P. ma charakter stały czy czasowy ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotem postępowania jest bowiem kwestia zameldowania M. P. na pobyt stały a przesłanką takiego zameldowania jest istnienie zamiaru stałego przebywania pod oznaczonym adresem. W sytuacji gdyby okazało się, że pobyt M. P. w spornym mieszkaniu nie ma charakteru stałego tylko jest czasowy, jak podnosi to skarżąca, to miałoby to istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji nie ustaliły jednak jakiej treści zeznania złożyła M. P. w dwóch sprawach karnych i nie odniosły się do podnoszonej przez skarżącą kwestii, iż M. P. nie przebywa w spornym lokalu na stałe lecz jest to jedynie pobyt o charakterze czasowym.
Reasumując sąd uznał, iż organy administracji nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ani też w sposób wyczerpujący nie zebrały ani nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Naruszyły tym przepisy art.7, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Wobec tego, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd zasądził od Wojewody [..] na rzecz H. P. kwotę 265 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na sumę tę złożyły się następujące kwoty: 240 zł – tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. 10 zł – tytułem zwrotu wpisu sądowego i 15 zł – tytułem zwrotu opłaty kancelaryjnej. Sąd nie uwzględnił wniosku H. P. o przyznanie kwoty 80 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów przejazdu autobusem PKS z C do Ł. i z powrotem na rozprawy w dniach 29 września 2004r. i 9 grudnia 2004r. W myśl bowiem art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie zaś z treścią art.205 § 2 wymienionej ustawy do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określonych w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy oprawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Skarżąca nie była zobowiązana do osobistego stawiennictwa na rozprawie a więc nie przysługuje jej zwrot kosztów przejazdu autobusem PKS z C. do Ł. i z powrotem.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien ustalić charakter pobytu M. P. w spornym mieszkaniu. W tym celu należy uzupełnić postępowanie dowodowe a w szczególności ustalić jakiej treści zeznania złożyła ona w dwóch sprawach karnych. Dopiero po zebraniu całego materiału dowodowego organ administracji winien dokonać jego wnikliwej analizy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło