II SA/Łd 904/09

Dnia 4 stycznia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Ż. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. AG Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A.Ż. na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę. W dniu 29 grudnia 2009 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach A.Ż. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A. Małżonkowie osiągają miesięczne dochody ze stosunków pracy w łącznej wysokości 6.700 złotych, posiadają dom o powierzchni 135 m kw. oraz samochód osobowy (8-letni). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż w roku 2005 przybył operację tarczycy, która pochłonęła znaczne kwoty i wiąże się z koniecznością dalszego leczenia, natomiast w roku 2008 żona skarżącego przeszła zabieg w prywatnej klinice z uwagi na chorobę nogi, co pociągnęło za sobą płatną rehabilitację. Wnioskodawca wskazał, iż utrzymanie domu to koszt rzędu 500 złotych, zaś wydatki na ogrzewanie – 10.000 złotych rocznie. Skarżący mieszka w Pabianicach, pracuje zaś w Łodzi, co również pociąga wydatki na dojazdy do pracy. Skarżący oświadczył również, iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem ani radcą prawnym. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uczynił zadość tym wymaganiom. W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącego do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z uwagi jednak na fakt, iż postanowieniem z dnia 23 marca 2005 r. stronie zostało już przyznane prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, zasadność wniosku skarżącego musi być rozważana na gruncie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Otóż, w pierwszej kolejności należy wskazać, iż skarżący wraz z żoną osiągają stałe dochody ze stosunków pracy w łącznej wysokości 6.700 złotych. Wysokość deklarowanych dochodów nie daje podstaw do uznania, że stronie skarżącej w jakikolwiek sposób można przypisać cechy ubóstwa, którego stwierdzenie warunkuje przyznanie prawa pomocy. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący ponosił wydatki związane z chorobą (operacja i leczenie), jednakże nie można równocześnie przyjąć, iż wydatki te ograniczają w znacznym stopniu obecne zdolności płatnicze skarżącego. Warto bowiem podkreślić, iż wskazywana przez skarżącego operacja miała miejsce w roku 2005, zaś przedstawione przez stronę wymagane okresowo badania (usg, oznaczenie hormonów) nie pociągają za sobą kosztów, których wysokość w zestawieniu z osiąganymi dochodami godziłyby w stabilność finansową strony. Również podkreślana przez skarżącego roczna wysokość wydatków na gaz, rozłożona na poszczególne miesiące nie powoduje, iż koszty związane z utrzymaniem domu przekraczają możliwości finansowe małżonków. W ocenie Referendarza sądowego przyznanie prawa pomocy w analizowanej sytuacji, przy uwzględnieniu wskazanej przez skarżącego wysokości deklarowanych dochodów, oznaczałoby przeniesienie ciężaru udziału w postępowaniu strony dysponującej środkami finansowymi na ogół obywateli, czego nie można zaakceptować. Tymczasem, strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków niebędących niezbędnymi dla utrzymania, a ubiegający się o taką pomoc winien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Nie można tracić z pola widzenia i tej okoliczności, że skarżący wraz z żoną posiadają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a także są posiadaczami samochodu osobowego. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż o ile posiadanie samochodu osobowego mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2009 r. o sygn. akt V SA/Wa 1473/09). Reasumując, fakt, iż skarżący wraz z żoną osiągają regularne dochody, są właścicielami nieruchomości, posiadają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe powoduje, iż w ocenie Referendarza sądowego, wniosek nie może zostać uwzględniony, jako że nie została spełniona przesłanka przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG