II SA/Łd 904/09

Dnia 10 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ż. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę postanawia: - odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. II SA/Łd 904/09 Uzasadnienie Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał A. Ż. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ustalono wówczas, że skarżący uzyskiwał dochody miesięczne w wysokości 2.700 zł miesięcznie brutto, poniósł znaczne wydatki w związku z długotrwałą chorobą i śmiercią żony, jego sytuacja finansowa w owym okresie uległa znacznemu pogorszeniu w związku z trudną sytuacją rodziną. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu A. Ż. złożył w dniu 29 grudnia 2009 roku, po upływie kilku lat od zwolnienia od kosztów. Wymaga to zatem weryfikacji danych zawartych w pierwszym wniosku o prawo pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 stycznia 2010 roku odmówiono A. Ż. udzielania prawa pomocy w tym zakresie. Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wobec skutecznego złożenia sprzeciwu, zgodnie z powyższym przepisem postanowienie z dnia 4 stycznia 2010 roku utraciło moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Należy podkreślić, że upływ czasu miedzy wnioskiem o zwolnienie od kosztów a wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu spowodował, iż mamy do czynienia z zupełnie innym stanem faktycznym, a zwłaszcza majątkowym skarżącego. Gospodarstwo domowe skarżącego ponownie jest dwuosobowe, miesięczne dochody jego i żony A. wynoszą 6.700 zł brutto, 4.800 zł netto, małżonkowie posiadają dom o powierzchni 135 m kw. oraz samochód osobowy (8-letni). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż w roku 2005 przybył operację tarczycy, która pochłonęła znaczne kwoty i wiąże się z koniecznością dalszego leczenia, natomiast w roku 2008 żona skarżącego przeszła zabieg w prywatnej klinice z uwagi na chorobę nogi, co pociągnęło za sobą płatną rehabilitację. Wnioskodawca wskazał, iż utrzymanie domu to koszt rzędu 500 złotych, zaś wydatki na ogrzewanie – 10.000 złotych rocznie. Skarżący mieszka w P., pracuje zaś w Ł., co również pociąga wydatki na dojazdy do pracy. Skarżący oświadczył również, iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem ani radcą prawnym. Wprawdzie wieloletnie obciążenia związane zwłaszcza z przewlekłą chorobą i śmiercią małżonki skarżącego nie pozwalały zapewne na czynienie oszczędności, niemniej sytuacja finansowa w gospodarstwie domowym, w którym dochód w przeliczeniu na osobę wynosi około 3.300 zł miesięcznie brutto, nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z rehabilitacją żony (450 zł), zakupem leków, kosztami zabiegu w 2008 roku, przeciętnymi kosztami utrzymania nie uzasadnia wniosku o przyznanie adwokata z urzędu. Skarżący wprawdzie ponosi koszty związane z leczeniem, nie są to jednak koszty zbliżone do ciężarów finansowych w okresie poprzedzającym przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Skoro skarżący wraz z żoną osiągają stałe dochody ze stosunków pracy w łącznej wysokości 6.700 złotych brutto miesięcznie to brak podstaw do uznania, że stronie skarżącej w jakikolwiek sposób można przypisać cechy ubóstwa, którego stwierdzenie warunkuje przyznanie prawa pomocy. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący ponosił wydatki związane z chorobą (operacja i leczenie), jednakże nie można równocześnie przyjąć, iż wydatki te ograniczają w znacznym stopniu obecne zdolności płatnicze skarżącego. Warto bowiem podkreślić, iż wskazywana przez skarżącego operacja miała miejsce w roku 2005, zaś przedstawione przez stronę wymagane okresowo badania (usg, oznaczenie hormonów) nie pociągają za sobą kosztów, których wysokość w zestawieniu z osiąganymi dochodami godziłyby w stabilność finansową strony. Również podkreślana przez skarżącego roczna wysokość wydatków na gaz, rozłożona na poszczególne miesiące nie powoduje, iż koszty związane z utrzymaniem domu przekraczają możliwości finansowe małżonków. Reasumując, zważywszy, że skarżący uzyskuje wraz z małżonką regularne dochody z ze stosunku pracy, oscylujące wokół średniego wynagrodzenia w kraju, jeżeli ponosi wydatki na leczenie, to są one mniejsze niż przed końcem roku 2005, jest właścicielem domu i samochodu, brak przesłanek do uwzględnienia wniosku. Należy przy tym wskazać, ze z uwagi na wcześniejsze zwolnienie A. Ż. od kosztów sądowych, uwzględnienie kolejnego wniosku, tym razem o ustanowienie adwokata z urzędu oznaczałoby w istocie przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie, stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. To zaś jest możliwe w razie wykazania, że osoba ubiegająca się o takie zwolnienie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) Z uwagi na to, że obecna sytuacja finansowa i materialna skarżącego nie pozwala na konstatację, że zostały spełnione przesłanki do uwzględnienia wniosku, należało orzec jak w sentencji z mocy art. 260 i 262 p.p.s.a.