II SA/Łd 904/19

Dnia 25 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska (spr.), Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2020 roku sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie. a.bł. II SA/Łd 904/19 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] r. nr: [...] Wójt Gminy G. orzekł o uznaniu M. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W dniu 29.04.2019 r. organ I instancji wysłał w/w decyzję do Strony za pośrednictwem poczty polskiej. W dniu 30.04.2019r. z powodu niemożności doręczenia adresatowi powyższej przesyłki, pozostawiono ją na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym w G. 1. Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w tym Urzędzie Pocztowym wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 08.05.2019 r. Następnie w dniu 15.05.2019 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy, gdyż adresat nie odebrał awizowanej przesyłki. M. K., reprezentowany przez adwokata L.B., złożył odwołanie za pośrednictwem organu I instancji w dniu 2 września 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działają na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z art. 41 § 1 k.p.a. wynika, że w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W razie zaniedbania powyższego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Jak wynika z akt sprawy adresat nie odebrał awizowanej przesyłki. W związku z powyższym doręczenie decyzji uważa się za dokonane w dniu 15.05.2019r., a 14- dniowy termin do wniesienia odwołania liczony od dnia 16.05.2019r. upłynął M.K. w dniu 29.05.2019r. Odwołanie M. K. reprezentowanego przez adwokata L. B. zostało złożone za pośrednictwem organu I instancji w dniu 02.09. 2019 r., a zatem po upływie ustawowego terminu do zaskarżenia decyzji. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - złożonego odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność złożonego odwołania. W przedmiotowej sprawie zostało ustalone w sposób niebudzący wątpliwości, iż odwołanie zostało złożone po terminie. Zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wskazał, że uzasadnieniu Kolegium podnosi, iż decyzja z dn. [...] r. została wysłana pocztą do M. K. na znany Urzędowi Wójta Gminy adres : A 22, [...] G. Decyzja ta została doręczona zastępczo z dniem 15.05.2019r. oraz termin do wniesienia środka odwoławczego minął z dniem 29.05.2019r. Tymczasem jak wynika z treści załączonego zaświadczenia nr. [...] z dnia [...] r. wydanego przez Wójt Gminy G., to M. K. opuścił lokal we A nr. 22 z dniem 05.05. 2017r. Poczynając od tego dnia skarżący nie posiada stałego miejsca zamieszkania oraz zamieszkuje pod różnymi adresami na terenie gminy G. M. K. nic nie wiedział o prowadzonym wobec niego postępowaniu administracyjnym, stąd nie miał obowiązku powiadomienia Urzędu Gminy o zmianie adresu. W tych warunkach zastosowane przez Urząd doręczenie zastępcze z dn. 29. 05. 2019r. nie wywołuje skutków prawnych doręczenia decyzji. Natomiast Komisariat Policji w G. w wyniku skutecznych poszukiwań adresata w dniu 28.08. 2019r. dokonał doręczenia skarżącemu przedmiotowej decyzji Wójta Gminy G. z dn. [...] r. Dopiero od dnia 28.08. 2019r. należy liczyć bieg terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie przed tut. Sądem pełnomocnik skarżącego przedłożył pisemne oświadczenie skarżącego, z którego wynika, iż w maju 2017 r. opuścił lokal we A nr. 22, wyprowadzając się od żony, a o wydaniu decyzji dowiedział się w dniu 28 sierpnia 2019 r. w Urzędzie Gminy G., dokąd udał się na polecenie Komisariatu Policji w G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i postanowienia. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem kontroli stało się postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowić musi treść art. art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie zaś do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność złożonego odwołania. W ocenie Sądu stwierdzenie przez Kolegium, że w przedmiotowej sprawie odwołanie zostało złożone po terminie należy uznać za co najmniej przedwczesne, a to z uwagi na fakt, że nie ustalono w sposób niebudzący wątpliwości, że nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji Wójta Gminy G. Zgodnie z art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§2). Natomiast w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony powyżej, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). W świetle powyższych przepisów w kontekście przedstawienia przez skarżącego zaświadczenia nr. [...] z dnia [...] r. wydanego przez Wójta Gminy G., że M. K. opuścił lokal we A nr. 22 z dniem 05.05.2017r. wątpliwości budzi fakt, czy decyzja organu I instancji została skarżącemu doręczana na właściwy adres, tj. na adres miejsca zamieszkania. Organ nie podjął się ustalenia, czy w/w adres można uznać za adres zamieszkania. Nie zasługuje również na akceptację automatyzm działania organu odwoławczego związany z zastosowaniem się na art. 41 § 1 k.p.a. Oczywiście ustawodawca nałożył na strony obowiązek zawiadamiania organu o każdej zmianie swego adresu, statuując zasadę, że w razie zaniedbania powyższego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Podkreślenia jednak wymaga, że obowiązek ten aktualizuje się w postępowaniu administracyjnym. Kolegium powołując się na art. 41 k.p.a. nie wykazało, że postępowanie administracyjne było "w toku", tzn. że zostało skutecznie wszczęte postępowanie administracyjne, a skarżący został poinformowany o wynikającym z art. 41 k.p.a. obowiązku. Przeciwnie, z akt administracyjnych wynika, że korespondencja kierowana przez organ I instancji na adres we A 22 wracała do organu i nie była podejmowana przez skarżącego. Wobec powyższego w ocenie tut. Sądu nie sposób przyjąć jednoznacznie, że kierowana na adres we A, że skuteczne było doręczenie zastępcze dokonane w trybie art. 44 § 4 k.p.a., czyli w trybie awiza. Reasumując Sąd przyjął, że zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 134 w zw. z art. 42 § 1 oraz art. 44 § 4 k.p.a. W niniejszej sprawie nie można przesądzić, że skarżący uchybił terminowi, albowiem nie zostało ustalone, czy doręczenie decyzji zostało dokonane. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien poczynić ustalenia, czy adres we A 22 był adresem zamieszkania skarżącego, a jeśli jest to niemożliwe, organ winien rozważyć uznanie za skuteczne doręczenie dokonane w dniu 28 sierpnia 2019 r. A.B.