II SA/Łd 905/11

WyrokWSA w Łodzi2012-02-16

Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Joanna Sekunda-Lenczewska, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych dotyczących rozbudowy zbiornika wodnego była zasadna, w szczególności czy zbiornik wodny stanowi urządzenie melioracji wodnej szczegółowej zwalniające z obowiązku pozwolenia na budowę, czy budowlę podlegającą rygorowi pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego o uchyleniu decyzji umarzającej postępowanie i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia była zasadna, ponieważ organ pierwszej instancji nie ustalił, czy zbiornik wodny jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej, czy budowlą w rozumieniu prawa budowlanego, co ma kluczowe znaczenie dla dalszego postępowania. Brak tych ustaleń oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego stanowiło naruszenie prawa procesowego. W konsekwencji umorzenie postępowania było bezpodstawne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła legalności rozbudowy zbiornika wodnego na działce w miejscowości B., będącej własnością A. B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wszczął postępowanie w sprawie samowolnej budowy zbiornika, wstrzymał roboty budowlane i nakazał wykonanie określonych robót. Organ odwoławczy uchylił decyzję pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku postępowania pojawiły się wątpliwości co do charakteru zbiornika i legalności jego powstania, a także co do prawidłowości prowadzenia postępowania dowodowego. Ostatecznie organ umorzył postępowanie, co zostało zaskarżone przez właściciela działki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant p.o. asystenta sędziego Nina Krzemieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. ze zm.), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., nr [...], z dnia [...], którą umorzono z urzędu postępowanie w sprawie robót budowlanych polegających na powiększeniu istniejącego zbiornika wodnego, na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości B., będącej własnością A. B. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W trakcie przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wszczął w dniu 8 lipca 2005r. postępowanie w sprawie samowolnej budowy zbiornika wodnego na nieruchomości w miejscowości B. 4, stanowiącej własność H. K.. Następnie postanowieniem z dnia 29 lipca 2005r. organ wstrzymał roboty budowlane w trybie art. 50 ust.1 ustawy – Prawo budowlane. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wobec nieustalenia, czy prace przy budowie w/w zbiornika zostały zakończone, czy są jeszcze w toku. To rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez H. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Sąd ten postanowieniem z dnia 30 stycznia 2006r., w sprawie o sygn. akt II SA/Ł 1130/05 umorzył postępowanie sądowo-administracyjne wobec wydania nowego pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia. Po dokonaniu oględzin, podczas których ustalono, że nie wszystkie roboty zostały wykonane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. postanowieniem z dnia [...] ponownie orzekł o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych oraz nałożył obowiązek wykonania, w terminie 30 dni od daty doręczenia odpisu postanowienia, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych. Organ ustalił, iż budowa tego typu zbiornika jest jeszcze w toku, nie zakończono prac, zaś tego rodzaju inwestycja nie wymaga pozwolenia na budowę, bowiem jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej, a charakter zbiornika określono na podstawie złożonej przez inwestorów opinii. W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał decyzję, nr [...], którą w trybie art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazano inwestorom J. i S. C. – w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem – wykonanie robót w postaci rozplantowania pryzmy gruntu z rozbudowy sadzawki oraz założenie drenu opaskowego o średnicy 10 cm w terminie do dnia 2 października 2006r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...], wydaną wskutek odwołania H. K., uchylił ową decyzję organu pierwszej instancji i orzekł merytorycznie, precyzując obowiązki inwestorów. Organ odwoławczy ponownie wskazał, iż sporny staw należy do urządzeń melioracji wodnej szczegółowej, zatem nie jest wymagane dla jego realizacji uzyskanie pozwolenia na budowę, natomiast inwestor winien był dokonać zgłoszenia robót, czego nie uczynił, co czyni zasadnym prowadzenie postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Łodzi, wyrokiem z dnia 13 marca 2007r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1109/06, po rozpoznaniu skargi H. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr [...] z dnia [...] Sąd stwierdził, iż decyzja ta została wydana po upływie dwumiesięcznego terminu, zakreślonego w art. 51 ust.1 Prawa budowlanego, co stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd zwrócił też uwagę, iż organy nie wyjaśniły elementarnej w sprawie kwestii – charakteru spornej inwestycji, co rzutuje na zastosowanie właściwego trybu postępowania administracyjnego. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ pierwszej instancji podjął w trybie art. 48 ust.1 decyzję z dnia [...], nr [...] nakazująca inwestorom rozbiórkę zbiornika wodnego. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy, decyzją z [...], nr [...]. Następnie decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. umorzył z urzędu postępowanie w sprawie robót, zaś [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją, nr [...], z dnia [...] utrzymał w/w decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 5 listopada 2009r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 415/09, wydanym wskutek skargi H. K., uchylił wskazaną wyżej decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzję z dnia [...], nr [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w sprawie doszło do naruszenia zasady czynnego działu strony w postępowaniu, wyrażonej w art. 10 §1 K.p.a., bowiem nie zostało skierowane bezpośrednio do H. K. pouczenie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, co spowodowało, iż dopiero w odwołaniu miał on możliwość ustosunkowania się do przeprowadzonego postępowania. Sąd uznał także, za trafny zarzut naruszenia art. 84 §1 K.p.a., bowiem organy w niniejszej sprawie dokonały ustaleń na podstawie załączonej do akt opinii technicznej sporządzonej na zlecenie inwestorów. W toku postępowania opinia ta była uzupełniana, być może nawet na zlecenie organu, ale w aktach sprawy brak na to jakichkolwiek dowodów, nie ma postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego, wyznaczenia określonej osoby biegłego, określenia zakresu opinii. WSA podkreślił, iż stanowisko rzeczoznawcy przedstawione na zlecenie strony nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a.. Wobec tego w ocenie Sądu organ nie rozważył dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w trybie art. 84 § 1 K.p.a., choć rozstrzygnięcie sporu co do charakteru inwestycji niewątpliwie takiej wiedzy wymaga. W następstwie powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. w dniu 19 maja 2010r. przeprowadził kolejne oględziny, w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie legalności rozbudowy spornego zbiornika wodnego, w trakcie których stwierdzono, iż w związku z obfitymi opadami, stan wód zarówno gruntowych, jak i wód w zbiorniku, jest znacznie podniesiony, zatem niezbędne są kolejne oględziny, których dokonano w dniu 21 czerwca 2010r., ustalając, że stan zbiornika nie uległ zmianie, zaś stan wód po długookresowych ulewach nadal jest wysoki, a teren mokry i grząski. W dniu 14 września 2010r. do siedziby organu wpłynęło pismo Pana B. N. (posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej., sieci kanalizacyjnych i uzbrojenia terenu oraz wodno-melioracyjne i ujęcia wód), będące uzupełnieniem do opinii technicznej z dnia 8 stycznia 2008r., gdzie autor opinii wskazuje, iż sieć rowów melioracyjnych ma służyć do odprowadzania wód powierzchniowych, powstałych po opadach atmosferycznych oraz do odwodnienia przyległych gruntów rolnych oraz regulacji stosunków wodno-powietrznych w glebie. Tymczasem rowy są zamulone, porośnięte trawą i gęsto zakrzaczone, co powoduje, że rowy nie są w stanie spełniać swojej funkcji naturalnego odpływu nadmiaru wód opadowych z przyległych terenów. Z powodu braku należytej konserwacji, grozi im dalsza degradacja. Nadmieniono także, iż przedmiotowy zbiornik, nie ma wpływu na zalewanie wodami opadowymi otaczających go użytków zielonych. Następnie w dniu 21 września 2010r. odbyła się rozprawa administracyjna w Urzędzie Gminy G., wyznaczona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w sprawie spornego zbiornika wodnego, w trakcie której H. K., zwrócił uwagę na fakt zalewania jego działki wodami opadowymi, które jego zdaniem przelewają się z przedmiotowego zbiornika. Na wniosek H. K., w dniu 1 marca 2011r. dokonano po raz kolejny oględzin przedmiotowego zbiornika wodnego, w wyniku których ustalono, że wymiary owego zbiornika nie zmieniły się. Stwierdzono także obecność zamarzniętej wody w zbiorniku oraz na działce H. K., jednakże nie stwierdzono, by woda ze zbiornika przelewała się na nieruchomość sąsiednią, będącą własnością H. K. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., w dniu [...], decyzją nr [...], umorzył postępowanie w sprawie robót budowlanych polegających na powiększeniu istniejącego zbiornika wodnego, na działce nr [...], położonej w miejscowości B., będącej własnością A B. Od decyzji tej, odwołanie wniósł H. K. kwestionując zasadność podjętego rozstrzygnięcia, żądając jednocześnie jego uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy, poprzez nakazanie rozbiórki wybudowanego zbiornika wodnego lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie niezbędnym do oceny technicznej wykonanej inwestycji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...], nr [...] podkreślił, iż w niniejszej sprawie nieuprawnionym było umorzenie postępowania, nie spełniły się bowiem w ocenie organu przesłanki powodujące bezprzedmiotowość postępowania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. dalej wyjaśnił, iż organ pierwszej instancji decyzję o umorzeniu postępowania mógł wydać tylko jeżeli stwierdził, iż zbiornik wodny powstał legalnie. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż właściciel nie legitymował się pozwoleniem na budowę, ani zgłoszeniem dokonanym w organie administracji archiektoniczno-budowlanej, wobec tego zasadne było przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Nadto należy rozstrzygnąć czy zbiornik jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej oznacza, że inwestor jest zwolniony z uzyskania pozwolenia na budowę i winien dokonać zgłoszenia, zaś w przypadku gdy przedmiotowy zbiornik wodny do tego typu urządzeń nie należy, zasadne było dokonanie oceny czy nie jest to budowla, o jakiej mowa w art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego, podlegająca rygorowi pozwolenia na budowę. Koniecznym w ocenie organu odwoławczego, jest również zbadanie, czy zbiornik "pierwotny" o rozmiarach 5 x 5 m, wybudowany został legalnie, jest to bowiem o tyle istotne, że roboty budowlane wykonane przy zbiorniku wodnym w ocenie organu należy traktować jako rozbudowę, zaś przepis art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego stanowi, iż przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżyła A. B., wnosząc o jej uchylenie Wskazała, że nie zgadza się z organem odwoławczym, który określił, że sporny staw stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o ojej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną skargą decyzję administracyjnej w zakresie obejmującym ocenę zgodności kwestionowanego aktu z obowiązującym prawem. W ramach tak określonej kognicji wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu jest możliwe jedynie w sytuacji stwierdzenia, iż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przy jego wydawaniu nastąpiło naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub dające podstawę do wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż po myśli art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa. Ocena ta może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wojewódzki Sad Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 marca 2007r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1109/06 ze skargi H. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...]stwierdzającym nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr [...] z dnia [...], stwierdził, iż organy prowadzące postępowanie w przedmiotowej sprawie nie wyjaśniły elementarnej w sprawie kwestii – charakteru spornej inwestycji, bowiem organy ustaliły, iż przedmiotowa inwestycja stanowi urządzenie melioracji wodnej szczegółowej, opierając się na złożonych przez inwestorów opinii, w której nie uzasadniono należycie, na jakiej podstawie przyjęto, iż zbiornik ten jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej, zaś rozstrzygnięcie kwestii, czy sporny zbiornik jest takim urządzeniem ma w sprawie istotne znaczenie, bowiem tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie inwestor jest zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i mógł poprzestać na zgłoszeniu (art. 29 ust.2 pkt 9 Prawa budowlanego). Sąd podkreślił, iż jeśli organ ustali, że zbiornik będący przedmiotem sporu do tego typu urządzeń nie należy, to wówczas wymagać będzie rozważenia, czy nie jest to budowla, o której stanowi przepis art. 3 ust 3 Prawa Budowlanego, która podlega rygorom pozwolenia na budowę. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja będąca rozstrzygnięciem kasacyjnym organu odwoławczego. Rozstrzygnięcie to wydane zostało w oparciu o art. 138 § 2 K.p.a., który stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W niniejszej sprawie organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż postępowanie przed organem pierwszej instancji posiada istotne braki, wymagające przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło legalności rozbudowy zbiornika wodnego, usytuowanego na działce oznaczonej nr [...], położonej w miejscowości B., będącej obecnie własnością A. B., a wcześniej inwestorów J. i S. C. Mając na uwadze wskazane orzeczenie WSA w Łodzi z dnia 13 marca 2007r.,należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż w pierwszej kolejności konieczne będzie ustalenie rodzaju przedmiotowej inwestycji, tj. czy wykonany zbiornik wodny stanowi urządzenie melioracji wodnej szczegółowej, czy też jest to budowla w rozumieniu art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego. jak słusznie zauważył organ rozstrzygnięcie owej kwestii, ma zasadnicze znaczenie dla dalszego postępowania w sprawie niniejszej, bowiem jeśli zbiornik jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej oznacza, że inwestor jest zwolniony z uzyskania pozwolenia na budowę i winien dokonać zgłoszenia. Jeżeli natomiast organ ustali, że przedmiotowy zbiornik wodny do tego typu urządzeń nie należy, rozważyć należy, czy nie jest to budowla, o jakiej mowa w art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego, podlegająca rygorowi pozwolenia na budowę. Zasadnie zatem wskazano, iż nie jest istotą sprawy to, jak należy zakwalifikować inwestycję z punktu widzenia prawa wodnego, lecz to jak można ją zdefiniować na tle przepisów prawa budowlanego. Jak słusznie zauważył [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. organ pierwszej instancji decyzję o umorzeniu postępowania mógł wydać, jedynie jeżeli stwierdził, iż zbiornik wodny powstał legalnie. Tymczasem z akt sprawy (np. z protokołu z oględzin na działce nr [...], położonej w miejscowości b. dokonanych w dniu 31 maja 2005r.) wynika, iż ówcześni właściciele i jednocześnie inwestorzy nie legitymowali się pozwoleniem na budowę, ani zgłoszeniem dokonanym w organie administracji archiektoniczno-budowlanej. Koniecznym będzie zatem zbadanie, czy zbiornik który istniał przed rozbudową o rozmiarach 5 x 5 m, wybudowany został legalnie bowiem nie wiadomo też czy roboty budowlane wykonane przy zbiorniku wodnym należy traktować jako rozbudowę, a następnie mając na uwadze poczynione ustalenia wszczęcie postępowania legalizacyjnego. Wobec tego zasadnie wskazano, iż organ pierwszej instancji nie odebrał wyjaśnień od stron postępowania, ani jego uczestników odnośnie okoliczności powstania przedmiotowego zbiornika, czym naruszył art. 7, 77 i w konsekwencji 107 K.p.a., bowiem nie zebrał całego materiału dowodowego i nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego sprawy. W aktach, co prawda znajduje się protokół z rozprawy administracyjnej, ale dotyczy on głównie sprawy zalewania działki skarżącego, co nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, nie zaś legalności budowy zbiornika. Zatem umorzenie postępowania było bezpodstawne, nie spełniły się bowiem przesłanki powodujące bezprzedmiotowość postępowania. W tym miejscu należy przypomnieć iż pod pojęciem obiektu budowlanego - w myśl art. 3 pkt 1 lit. b ustawy Prawo budowlane - należy rozumieć budowlę stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Jakkolwiek ten ostatni przepis zawiera wyliczenie przykładowych budowli, to nie ulega wątpliwości, że katalog ten nie ma jednak charakteru zamkniętego. Celem takiego zdefiniowania pojęcia budowli jest ułatwienie dokonania kwalifikacji określonego obiektu do tej kategorii, w sytuacji, gdy obiekt ten posiada cechy tożsame lub znacznie zbliżone do jednego z wymienionych w tym przepisie obiektów, w sytuacji, gdy nie może on zostać przypisany do kategorii budynków albo obiektów małej architektury, wymienionych odpowiednio w art. 3 pkt 4 i art. 3 pkt 4 lit. a – c Prawa budowlanego). W tej sytuacji należy wyjaśnić czy sporny zbiornik, skoro nie jest ani budynkiem, ani obiektem małej architektury, jako całość techniczno - użytkowa stanowi obiekt budowlany będący budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b ustawy Prawo budowlane. W wyroku z dnia 8 kwietnia 2003r., sygn. akt SA/Bk 1530/02 (Lex nr 705650) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że utworzony przez człowieka - poprzez pogłębienie obniżenia terenu - zbiornik wodny, niezależnie od tego, czy będzie służył celom hodowlanym, a tym samym będzie stawem rybnym, czy też będzie służył celom rekreacyjno - wypoczynkowym, będzie budowlą o charakterze hydrotechnicznym. Budowla hydrotechniczna została natomiast wprost wymieniona w treści przytoczonego wyżej art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, jako przykład budowli w rozumieniu tej ustawy. Skoro zaś, jak już wyżej wskazano, w pojęciu robót budowlanych zawiera się pojęcie budowy obiektu budowlanego, pod którym to pojęciem należy rozumieć nie tylko wykonywanie obiektu budowlanego, ale również jego rozbudowę, to stwierdzenie, że przed rozpoczęciem rozbudowy spornego zbiornika inwestor nie dysponował pozwoleniem na budowę, obligować będzie organy nadzoru budowlanego do wdrożenia trybu z art. 48 ustawy Prawo budowlane (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2008r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 211/08 – Lex nr 526469). W ocenie Sądu organ drugiej instancji zasadnie uznał, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie wyjaśniono okoliczności mających istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy, a w szczególności nie ustalono, czy w niniejszej sprawie zachodzą, czy też nie zachodzą, przesłanki uzasadniające podjęcie przez organ nadzoru budowlanego rozstrzygnięcia w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w odniesieniu do samowolnie wybudowanych obiektów. Sąd uznał za trafne ustalenie organu drugiej instancji, zgodnie z którym brak ustalenia czy sporny zbiornik powstał legalnie oraz jaki jest charakter owego zbiornika stanowią o zasadniczych brakach postępowania wyjaśniającego, zaś istotność tych ustaleń dla rozstrzygnięcia jest niewątpliwa. Słusznie przy tym przyjął organ drugiej instancji, iż ustalenie wskazanych okoliczności (wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w istotnej części albowiem organ pierwszej instancji nie przeprowadził w zasadzie postępowania wyjaśniającego dotyczącego wskazanych wyżej kwestii, zaś to na organie administracji ciąży obowiązek dokonania ustaleń i wykorzystania w tym celu wszelkich środków dowodowych. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. m.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło