II SA/Łd 913/11

WyrokWSA w Łodzi2011-11-22

Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Arkadiusz Blewązka, Jolanta Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy włączenie wyświetlacza masztu cenowego w celu jego testowania, przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, stanowi rozpoczęcie użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Włączenie wyświetlacza masztu cenowego w celu jego testowania, jeśli następuje po dacie, w której nie było już potrzeby przeprowadzania kontroli wymaganych przez organ, nosi znamiona samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przed przystąpieniem do eksploatacji obiektu jest bezwzględny, a kara pieniężna za jego naruszenie jest obligatoryjna i jej wysokość jest sztywno określona przepisami.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o pozwolenie na użytkowanie masztu cenowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że maszt był użytkowany (wyświetlał ceny paliw) bez wymaganego pozwolenia, na podstawie protokołu kontroli i oświadczenia inwestora, i nałożył karę pieniężną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła postanowienie, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego i naruszenie procedury administracyjnej, twierdząc, że włączenie masztu było jedynie testowaniem jego sprawności.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2011 roku sprawy ze skargi A Spółki jawnej z siedzibą w Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [..] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia A. spółki jawnej z siedzibą w Ł. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [..]., Nr [..], znak: [..] wymierzające A. spółce jawnej z siedzibą w Ł. karę w wysokości 50.000 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego - masztu cenowego, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł., przy al. J. 36, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Z akt sprawy wynika, że w związku ze złożonym w dniu 19 kwietnia 2011 r. wnioskiem inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie masztu cenowego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy al. J. 36, realizowanego na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia[...] r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przeprowadził w dniu 28 kwietnia 2011 r. kontrolę obowiązkową na wskazanej nieruchomości, stwierdzając między innymi, iż kontrolowany obiekt jest użytkowany bez pozwolenia na użytkowanie- na maszcie cenowym są wyświetlone ceny paliwa. W protokole powyższej kontroli znajduje się oświadczenie inwestora – Z.K., że przystąpiono do użytkowania- czyli wyświetlono ceny 15 marca 2011r. Poczynione ustalenia organ stopnia powiatowego utrwalił nadto w formie materiału fotograficznego. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] – w oparciu o art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego - wymierzył A. spółce jawnej z siedzibą w Ł. karę w wysokości 50.000,00zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego- masztu cenowego, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł., przy al J. 36, będącą dziesięciokrotnym podwyższeniem iloczynu stawki opłaty (s = 500zł.), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k = 10,0) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w = 1,0). W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca spółka zarzuciła organowi naruszenie normy "art. 57 ust. 7, 59f ust. 1 w zw. z art. 51a ust. 2 oraz 59g ust. 1" Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuprawnionym przyjęciu, że doszło do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 124 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że strona rozpoczęła użytkowanie masztu cenowego, zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie i uniemożliwienie stronie zajęcia stanowiska w sprawie, niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów. W treści zażalenia wskazano, iż "sam fakt włączenia wyświetlacza przedmiotowego masztu nie oznacza jeszcze, że doszło do rozpoczęcia jego użytkowania". Nadto podniesiono, że w dniu kontroli obowiązkowej "na stacji nadal użytkowany był maszt cenowy starego typu, który miał zostać zdemontowany w momencie zakończenia procesu inwestycji (wymiana masztu cenowego starego typu na nowy) tj. po odbiorze technicznym i otrzymaniu pozwolenia na użytkowanie. Przed podjęciem decyzji o zaprzestaniu użytkowania i demontażu starego masztu strona musiała mieć pewność, że nowy maszt funkcjonuje w sposób prawidłowy. Konieczne testy nowego urządzenia przeprowadzone były w marcu i kwietniu 2011r. i obejmowały oprócz pełnej kontroli działania i komunikacji mechanizmu zmiany cen z systemami stacji, także kalibrację zegara astronomicznego. Z uwagi na nieprawidłowe działanie tego ostatniego testy przeprowadzane były w różnych porach dnia, a pracownicy notowali czas samoczynnego załączenia i wyłączenia się masztu. [..] W dniu kontroli strona włączyła oświetlenie masztu jedynie w celu potwierdzenia sprawności zamontowanego urządzenia". Skarżąca spółka wskazała nadto, iż "okazjonalne uruchamianie oświetlenia masztu nakierowane właśnie wyłącznie na przeprowadzenie sprawdzeń zamontowanych instalacji" nie może oznaczać, że doszło do rozpoczęcia użytkowania, gdyż ustalenie, że "doszło do rozpoczęcia użytkowania przedmiotowego (nowego) masztu, możliwe będzie dopiero, kiedy zacznie on spełniać swoją funkcje, tj. zastąpi dotychczasowy stary maszt". Dodatkowo zarzucono, iż organ stopnia podstawowego ustalił stan faktyczny wyłącznie na podstawie własnych obserwacji i oświadczenia inwestora, złożonego do protokołu, jak również, że inkryminowane rozstrzygnięcie nie zawiera dostatecznego uzasadnienia prawnego i faktycznego. W tej sytuacji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wspomnianym na wstępie postanowieniem organ zażaleniowy utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. Organ II instancji stwierdził, że w analizowanym postępowaniu inwestycja obejmowała obiekt należący do kategorii XXIX (wolno stojące kominy i maszty). Inwestor zobowiązany był zatem do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do eksploatowania obiektu. Wskazany jako podstawa weryfikowanego rozstrzygnięcia przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi, iż w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa--w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Konstrukcja wskazanej normy art. 57 ust. 7 precyzuje, iż w przypadku stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu organ ma obowiązek zastosowania w stosunku do inwestora regulacji, o której mowa. Organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości odstąpienia od wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania ani też modyfikacji jej wysokości. Sposób jej wyliczenia oraz wysokość ta jest bowiem w sposób sztywny określona przepisami ustawy. Zgodnie z normą art. 59f ust. l podstawę jej wyliczenia stanowi iloczyn stawki opłat (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłat (s), zgodnie z ust. 2 w/w przepisu, wynosi 500 zł, zaś zgodnie z regulacją art. 57 ust. 7 zdanie drugie w przypadku kary z tytułu nielegalnego użytkowania podlega ona dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Dalej organ zauważył, że z protokołu kontroli obowiązkowej przeprowadzonej w dniu 28. Kwietnia 2011 r. oraz ze stanowiącej załącznik do protokołu dokumentacji fotograficznej wynika w sposób bezsporny, iż do użytkowania masztu cenowego przystąpiono przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Zdaniem organu materiał fotograficzny uwidacznia przedmiotowy maszt cenowy, wyświetlający ceny paliw, a tym samym sposób użytkowania obiektu był zgodny z jego funkcją. Nadto organ dostrzegł, że fakt użytkowania masztu cenowego od dnia 15 marca 2011 r. został przyznany przez inwestora - Z.K., który posiadał wiedzę o skutkach tegoż oświadczenia. Pismem z dnia 20 kwietnia 2011 r. organ szczebla podstawowego poinformował bowiem inwestora o skutkach stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów art. 55 Prawa budowlanego. Wyjaśnić przy tym należy, iż nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania w przypadku stwierdzenia, iż przystąpienie do użytkowania nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 54-55 Prawa budowlanego jest obligatoryjne. Nie ma przy tym znaczenia czy użytkowanie to następuje w sposób ciągły czy też sporadyczny a nawet jednorazowy. Nie ma też możliwości uwzględnienia argumentów dotyczących faktu użytkowania dotychczasowego masztu cenowego, przy ocenie przystąpienia do użytkowania inwestycji stanowiącej przedmiot niniejszego użytkowania. Oddanie w sposób zgodny z przepisami powszechnie obowiązującego prawa nowego masztu cenowego nie było bowiem w żaden sposób uzależnione od zaprzestania użytkowania oraz demontażu dotychczasowego tego typu obiektu. Tym samym inwestor miał możliwość zachowania się zgodnego z prawem i dokonywania testów sprawności i kalibracji zegara astronomicznego po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Nie ma też możliwości uwzględnienia argumentu, iż o przystąpieniu do użytkowania nowego masztu cenowego można mówić dopiero w momencie zastąpienia nim dotychczasowego obiektu tego typu. Nic bowiem nie stoi na przeszkodzie jednoczesnemu wykorzystywaniu więcej niż jednego masztu cenowego na tożsamej stacji paliw. Zdaniem organu II instancji nie ma w tej sytuacji podstaw do kwestionowania prawidłowości ustaleń organu stopnia powiatowego co do przystąpienia do użytkowania obiektu z naruszeniem przepisu art. 55 Prawa budowlanego. Nie budzi również zastrzeżeń prawidłowość ustalenia wysokości kary z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania masztu cenowego, wyliczona zgodnie z cytowaną powyżej normą art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego jako dziesięciokrotne podwyższenie iloczynu stawki s = 500zł, współczynnik kategorii obiektu budowlanego dla wolnostojących masztów k=10,0 i współczynnika wielkości obiektu budowlanego w= 1,0 tj.: 10 x s x k x w = 10 x 500zł x 10 x 1,0 = 50.000zł. Nie ma również podstaw do kwestionowania przebiegu postępowania dowodowego w niniejszej sprawie. Organ stopnia powiatowego, wbrew zarzutom podnoszonym w treści zażalenia, zgromadził dowody pozwalające stwierdzić wszystkie istotne dla sprawy okoliczności a tym samym umożliwiające prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i w konsekwencji niewadliwą subsumpcję. Wobec spójnych z ustaleniami organu oświadczeń inwestora złożonych do protokołu, nie było konieczności przeprowadzania dodatkowych dowodów w postaci przesłuchania stron czy też innych osób, skoro okoliczności mające znaczenie w sprawie zostały już stwierdzone. Następnie organ II instancji zauważył, że jakkolwiek organ I instancji nie umożliwił stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem rozstrzygnięcia, to jednak organ II instancji konwalidował działanie organu stopnia podstawowego w tym zakresie, umożliwiając stronom zapoznanie się z całością materiału dowodowego w toku postępowania zażaleniowego. Odnosząc się do treści zażalenia organ II instancji stwierdza, iż nie podzielił zarzutu naruszenia przepisów art. 57 ust. 7, 59f ust. 1 oraz 59g ust. 1 Prawa budowlanego z przyczyn wyjaśnionych w treści niniejszego uzasadnienia. Nie ma natomiast możliwości odniesienia się do zarzutu naruszenia normy " art. 51a ust. 2" ustawy, gdyż ustawa Prawo budowlane takowej nie zawiera. Organ zażaleniowy nie podzielił nadto zarzutu naruszenia norm art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 124 Kpa. W szczególności organ II instancji nie stwierdził naruszeń co do sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego jak i oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Uzasadnienie inkryminowanego rozstrzygnięcia, wbrew twierdzeniom zażalenia wyjaśnia w sposób dostateczny zarówno przyjęty tryb postępowania jak i poczynione ustalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. A. spółka jawna z siedzibą w Ł. zarzuciła organowi: - naruszenie prawa materialnego, a to przepisów art. 57 ust. 7, 59f ust. 1 w zw. z art. 51a ust. 2 oraz art. 59g ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuprawnionym przyjęciu, że doszło do nielegalnego rozpoczęcia użytkowania obiektu budowlanego, w sytuacji gdy prawidłowo zgromadzony i oceniony materiał dowodowy powinien doprowadzić do wniosku przeciwnego, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary, w sytuacji braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia, - art. 59f ust. 1 w związku z art. 55 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez wymierzenie właścicielowi nieruchomości kary w sytuacji, w której przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego nie wymagało wydania decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie. - art. 10 § 1 w związku z art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz co do zgłoszonych żądań przed wydaniem postanowienia przez organ I instancji, - art. 15 K.p.a. poprzez sanowanie uchybień, jakich dopuścił się organ I instancji polegających na naruszeniu przepisów prawa, co w ocenie strony stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, - art. 81 K.p.a. poprzez uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione, w sytuacji gdy strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, - art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez uchylanie się od podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, w szczególności w zakresie okoliczności stanowiących podstawę przyjęcia, że rozpoczęto użytkowanie budowli przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, - art. 107 § 3 K.p.a.. poprzez brak wskazania w treści zaskarżonego postanowienia faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oprał oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie wniesionej skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na postanowienie, uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd zważył, że organ II instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i wydał rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z regulacją art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji, (tekst jedn. Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 ze zm.), przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy. Właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę (art. 59 ust. 1 i art. 59a ust. 1 Prawa budowlanego). W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem m.in. przepisu art. 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, tzn., że wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (art. 59f ust. 2 Prawa budowlanego). Przy czym kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (art. 59f ust. 3 Prawa budowlanego). Sąd oceniając legalność zaskarżonego postanowienia o nałożeniu tej kary i kontrolując prawidłowość przeprowadzenia postępowania w sprawie, nie dostrzegł nieprawidłowości, które mogłyby skutkować koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego spornego rozstrzygnięcia. Trzeba również wskazać, iż sporny obiekt zakwalifikowany został do kategorii XXIX w decyzji o pozwoleniu na budowę, której skarżący nie kwestionowali aprobując w pełni jej ustalenia. Odnosząc się do zarzutów skargi na wstępie należy stwierdzić, że organ I instancji prawidłowo zakwalifikował sporny obiekt do kategorii XXIX (wolno stojące kominy i maszty). Masztem jest bowiem wysoki słup do wywieszania flag, umieszczania urządzeń sygnalizacyjnych, oświetleniowych itp. (Uniwersalny słownik języka polskiego – PWN 2006 r. , dostępny w Internecie). Inwestor zobowiązany był zatem do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do eksploatowania obiektu, a wymierzona inwestorowi opłata z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania została wyliczona w sposób prawidłowy. O obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu inwestor został pouczony w decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem miał świadomość konieczności legitymowania się taką decyzją przed przystąpieniem do użytkowania masztu, które polegało na wyświetlaniu aktualnych cen paliw. Zdaniem strony skarżącej stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony, a postępowanie naruszało przepisy K.p.a., w tym art. 7, 10 § 1, 15, 77 § 1, 81. Zarzutu tego Sąd nie podzielił. W ocenie Sądu dokumenty załączone do akt administracyjnych jednoznacznie wskazują, że obiekt był użytkowany przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Ustalenia te potwierdzają przeprowadzone przez organ oględziny i wykonana podczas obowiązkowej kontroli dokumentacja fotograficzna, a także oświadczenie inwestora złożone do protokołu kontroli, iż przystąpił do użytkowania masztu w dniu 15.03.2011 r. Protokół ten został przez inwestora podpisany bez jakichkolwiek zastrzeżeń. Odnosząc do argumentu strony, iż maszt był włączony, bo testowano jego sprawność, należy podnieść, iż w istocie sam organ wezwaniem z dnia 7 kwietnia 2011r wymógł na inwestorze przystąpienie do użytkowania obiektu, lecz jedynie celem wykonania kontroli instalacji elektrycznej. Owa kontrola nastąpiła – wg protokołu złożonego przez inwestora – dnia 12 kwietnia 2011r. Uznać więc należy, że testowe użytkowanie obiektu w dniu 12 kwietnia 2011r. było usprawiedliwione i nie mogło oznaczać samowolnego przystąpienia do użytkowania. Jednak to stwierdzenie ogranicza się tylko do użytkowania na czas kontroli objętej wezwaniem organu. Natomiast powodem nałożenia kary było użytkowanie stwierdzone już po w/w dacie, a więc dnia 28 kwietnia 2011r, kiedy nie było potrzeby wykonania innych kontroli wymaganych przez organ. W tym stanie rzeczy twierdzenie strony, iż w dniu kontroli włączono oświetlenie masztu jedynie w celu potwierdzenia sprawności zamontowanego urządzenia należy ocenić jako złożone wyłącznie na użytek niniejszego postępowania. Nie było również jakichkolwiek przeszkód, aby inwestor stary maszt zdemontował dopiero po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nowego obiektu i potwierdzeniu prawidłowości jego funkcjonowania. Stwierdzone zatem przez organ użytkowanie spornego masztu w dniu kontroli (28 kwietnia 2011 r.) nosiło znamiona samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu i skutkowało obowiązkiem wymierzenia kary przewidzianej powołanymi powyżej przepisami Prawa budowanego. Należy również stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia wyrażonej w art. 10 § 1 K.p.a. zasady czynnego udziału stron w postępowaniu oraz umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Organ II instancji umożliwił bowiem stronom zapoznanie się z materiałem całego postępowania administracyjnego, co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy pismo z dnia 13.06.2011 r. doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 15.06.2011 r. Pełnomocnik skarżących nie zajął jednak stanowiska w wyznaczonym terminie i nie złożył wniosków dowodowych. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uprawniony był zatem do rozpatrzenia zażalenia skarżących i wydania postanowienia w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Uchybienie organu I instancji, konwalidowane przez organ odwoławczy nie miało przeto wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy. Zaznaczyć również należy, że przepisy stanowiące podstawę ustalenia kary w oparciu o art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego i jej wysokości były przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego w zakresie zgodności z przepisami Konstytucji RP i tak, w wyroku z dnia 15 stycznia 2007 roku, sygn. akt P 19/06 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 57 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane w zakresie, w jakim stanowi podstawę nałożenia przez organ nadzoru budowlanego na inwestorów kary pieniężnej z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, jest zgodny z art. 10 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ( publ. OTK - A 2007/1/2, Lex Nr 232287). W kolejnym wyroku z dnia 5 maja 2009 roku, w sprawie o sygn. akt P 64/07, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 57 ust. 7 zd. II w zw. z art. 59f ust. 1 ustawy – Prawo budowlane oraz załącznikiem do tej ustawy jest zgodny z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (publ. OTK-A 2009/5/64, (Dz. U. RP z 2009 roku, Nr 71, poz. 618, LEX Nr 490927). Z kolei w wyroku z dnia 22 września 2009 roku o sygn. akt SK 3/08, Trybunał zajął stanowisko, iż art. 57 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 42 Konstytucji. W uzasadnieniu drugiego z przywołanych powyżej orzeczeń, Trybunał Konstytucyjny podniósł, że surowość sankcji określonej w art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego jest uzasadniona z punktu widzenia konieczności ochrony doniosłych dóbr gwarantowanych w przepisach. Ma ona w optymalnym stopniu dyscyplinować do tego, aby każdy – bez wyjątku – inwestor realizował obowiązek zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Inicjatywa inwestora w tej kwestii stanowi podstawowy warunek prawidłowego wykonywania zadań przez nadzór budowlany, a tym samym ochrony wartości deklarowanych w Prawie budowlanym. Tym samym kara pieniężna określona w art. 57 ust. 7 zdanie II w zw. z art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego ma przede wszystkim oddziaływać prewencyjnie na zachowania adresatów normy. Ratio legis regulacji przyjętej w wyżej wskazanych przepisach stanowi dążenie do wyeliminowania, a przynajmniej maksymalnego ograniczenia, zjawiska tzw. "samowoli użytkowej". W związku z tym kwestionowane w niniejszej sprawie unormowanie ustawowe cechuje pewien automatyzm, z drugiej zaś – surowość wobec sprawcy samowoli. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego i nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. m.ch.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło