II SA/Łd 914/09
WyrokWSA w Łodzi2010-01-28
Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Anna Stępień, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia znaczącego zawyżenia deklarowanej powierzchni gruntów rolnych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, organ może odmówić przyznania płatności i nałożyć sankcje, nawet jeśli rolnik twierdzi, że nie ponosi winy za błędy we wniosku?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i nałożyły sankcje. Rolnik ma obowiązek dołożenia należytej staranności przy ubieganiu się o środki publiczne, a błędy we wniosku, nawet jeśli popełnione przez podmiot trzeci (np. Ośrodek Doradztwa Rolniczego), obciążają wnioskodawcę. W przypadku stwierdzenia znacznej różnicy między deklarowaną a stwierdzoną powierzchnią gruntów rolnych, zastosowanie mają przepisy rozporządzeń unijnych dotyczące sankcji.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, deklarując trzy działki o łącznej powierzchni 3,81 ha. Kontrola wykazała nieprawidłowości na dwóch działkach (brak prowadzenia działalności rolniczej i zawyżenie powierzchni), a rolnik przyznał, że nie posiadał tych działek. W wyniku tego organy administracji odmówiły przyznania płatności i nałożyły sankcje, co zostało zaskarżone do sądu. Skarżąca twierdziła, że nie ponosi winy za błędy we wniosku, gdyż skorzystała z pomocy Ośrodka Doradztwa Rolniczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia NSA: Anna Stępień Sędzia WSA: Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 roku przy udziale --- sprawy ze skargi I. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych - oddala skargę. LS
Decyzją Nr [...], z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 7 ust. 1 i 2, art. 53 ust. 1, art. 59 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), par. 1 ust. 1 pkt 9 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 marca 2006 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2006 r. (Dz. U. Nr 42, poz. 280), par. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 października 2006 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających w 2006 r., art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. (WE) z 2004 r., Nr L 345, str. 1 - 84 ze zm.), art. 51 ust. 1 i 2, art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. (WE) z 2004 r., Nr L 141, str. 18-58, ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez I. P., w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. Nr [...], z dnia [...] o uchyleniu w całości decyzji tegoż organu przyznającej I. P. płatności bezpośrednie do gruntów i orzekającej o odmowie przyznania I. P. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 15 maja 2006 r. I. P. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. We wniosku strona zadeklarowała następujące działki rolne i ewidencyjne:
A – łąka trwała – 0,69 ha (nr dz. [...]),
B - łąka trwała – 1,56 ha (nr dz. [...]),
C - łąka trwała – 1,56 ha (nr dz. [...],[...],[...]).
W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Decyzja została doręczona stronie w dniu 1 grudnia 2006 r. i stała się ostateczna w dniu 15 grudnia 2006 r.. W dniu 11 maja 2007 r., na wniosek Sekcji Kontroli Wewnętrznej [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., w gospodarstwie I. P. i przy jej udziale, została przeprowadzona kontrola na miejscu.
Następnie postanowieniem z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wznowił postępowanie w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, a w dniu [...] organ ten wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu decyzji Nr [...] oraz przyznał I. P. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na 2006 r. w pomniejszonej wysokości.
W dniu 4 marca 2008 r. z zachowaniem ustawowego terminu, strona wniosła odwołanie od wyżej przywołanej decyzji. W dniu 22 kwietnia 2008 r. strona złożyła wyjaśnienia oraz: kopię wyników badań [...] Poradni [...] z dnia 3 grudnia 2007 r., zaświadczenie wystawione przez Szpital [...] w Ł. z dnia 15 grudnia 2003 r., zaświadczenie o pobycie w szpitalu z dnia 7 kwietnia 2003 r., zaświadczenie z dnia 29 października 2003 r., skierowanie wystawione przez Szpital [...] w Ł. z dnia 25 lutego 2004 r., kartę informacyjną leczenia napromienianiem z dnia 15 grudnia 2003 r., potwierdzanie rejestracji przelewu z dnia 11 marca 2008 r., zaświadczenie z dnia 19 lutego 2007 r..
W dniu [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W dniu [...] organ pierwszej instancji wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu decyzji Nr [...] i przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Decyzja została doręczona stronie w dniu 3 lipca 2008 r.. W dniu 7 lipca 2008 r., z zachowaniem ustawowego terminu, strona wniosła odwołanie od wyżej przywołanej decyzji. W dniu [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Na mocy postanowienia Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. dołączył do akt sprawy protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie I. P. w dniu 11 maja 2007 r., a w dniu [...] organ ten wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej i o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. W dniu 14 stycznia 2009 r., z zachowaniem ustawowego terminu, strona wniosła odwołanie od wyżej przywołanej decyzji.
W dniu [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzja została doręczona stronie w dniu 19 marca 2009 r..
W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. W dniu 18 maja 2009 r., z zachowaniem ustawowego terminu, strona wniosła odwołanie od wyżej przywołanej decyzji. Rozpoznając powyższe odwołanie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wskazał, iż przedmiot postępowania stanowi ustalenie, czy I. P. spełniała warunki przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, to jest czy znajdowała się w posiadaniu zadeklarowanych we wniosku na rok 2006 działek rolnych A, B i C.
Organ odwoławczy stwierdził, iż w dniu 11 maja 2007 r. została przeprowadzona na wniosek Sekcji Kontroli Wewnętrznej [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. kontrola na miejscu w gospodarstwie wnioskodawczyni. W czasie oględzin działek stwierdzono nieprawidłowości na działkach A (brak prowadzenia działalności rolniczej) i B (zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej). Strona uczestniczyła w kontroli, nie wniosła uwag do protokołu.
Następnie organ wskazał, iż okoliczność stwierdzenia nieprawidłowości w toku kontroli na miejscu stanowiła podstawę wznowienia postępowania (art. 145 par. 1 pkt 5 k.p.a.). W toku prowadzonego postępowania wnioskodawczyni wyjaśniła, że działki ewidencyjne nr: [...] i [...], od 1994 r. były rolniczo użytkowane, za ustnym przyzwoleniem strony, przez Z. M. oraz K. M. Ponadto działka nr [...] została sprzedana w dniu 10 kwietnia 2008 r. J. L.
Następnie organ wskazał, iż z uwagi na przyznanie strony, że od 1994 r. nie znajdowała się w posiadaniu działek rolnych: A o powierzchni 0,69 ha położonej na działce ewidencyjnej nr [...] i B o powierzchni 1,56 ha położonej na działce ewidencyjnej nr [...], powierzchni tych działek nie można wziąć pod uwagę przy określeniu powierzchni stwierdzonej, a więc powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W ocenie organu do płatności kwalifikuje się jedynie działka rolna C o powierzchni 1,56 ha położona na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...].
Dalej organ wskazał, iż skarżąca wyjaśniła, że nie znała zasad przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, zaś w czasie składania wniosków jej córka długotrwale chorowała. W ocenie strony, nie ponosi ona winy stwierdzonych nieprawidłowości, z uwagi na to, że skorzystała z usług świadczonych przez Ośrodek Doradztwa Rolniczego, szczegółowo wyjaśniając pracownikowi tej instytucji stan faktyczny dotyczący deklarowanych działek.
Dalej organ wskazał, iż zgodnie z art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796 " Obniżki i wyłączenia (...) nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik (...) może wykazać, że nie jest -winny nieprawidłowości". Skoro wystąpienie o płatności nie jest obowiązkiem lecz uprawnieniem rolnika, zaś przyznawane środki mają charakter publiczny i służą wsparciu prowadzenia działalności rolniczej na gruntach, w posiadaniu których producent się znajduje, to beneficjent tych środków winien dołożyć należytej staranności, by ubiegając się o środki publiczne, spełniać przesłanki, określone w przepisach prawa (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 grudnia 2008 r., w sprawie sygn. akt II SA/Łd 976/08 niepublikowany).
Dalej organ wskazał, iż prawodawca dopuszcza możliwość wypełnienia wniosku zarówno bezpośrednio przez wnioskodawcę bądź pełnomocnika, jak również przez podmioty, które świadczą tego rodzaju usługi. Wybór sposobu należy do wnioskodawcy, zaś ryzyko związane z błędnym wypełnieniem wniosku obciąża wnioskodawcę. Skarżąca wyjaśniła, że nie wypełniła sama wniosku, skorzystała natomiast z usług świadczonych przez Ośrodek Doradztwa Rolniczego (ODR). Ośrodek ten nie wchodzi w skład struktury organizacyjnej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i tym samym Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne błędy w wypełnieniu wniosku przez pracownika Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Organ wskazał, iż strona może złożyć skargę na działalnie pracownika bezpośrednio do Ośrodka Doradztwa Rolniczego albo wystąpić do sądu cywilnego ze stosownym roszczeniem. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie jest organem właściwym do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych, a tego rodzaju zarzuty są podnoszone przez stronę.
Następnie organ odwoławczy wskazał, iż jest agencją płatniczą, której zadaniem jest sprawdzenie prawidłowości wypełnienia wniosku pod względem formalno – prawnym, a następnie ustalenie, czy wnioskodawca spełnia wszystkie warunki przyznania płatności określone w przepisach prawa. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do odstąpienia od zastosowania sankcji w oparciu o powołany przepis art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Strona nie wykazała, iż nie jest winna nieprawidłowości, wniosek zaś nie był poprawny pod względem faktycznym.
Dalej organ wyjaśnił, iż kompetencje w zakresie podejmowania rozstrzygnięć w przedmiocie umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności, na wniosek złożony przez producenta, zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, oraz Środków krajowych przeznaczonych na realizację Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 107, poz. 733) obecnie posiada Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Podsumowując organ odwoławczy wskazał, iż organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż strona nie spełnia jednego z warunków przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, nie znajdowała się bowiem w posiadaniu zadeklarowanych we wniosku działek rolnych A i B. Okoliczność ta stanowiła zatem podstawę odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i nałożenia sankcji wieloletnich (art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, w związku z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 1973/2004 oraz art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.
Organ odwoławczy stwierdził, iż wnioskodawczyni zadeklarowała w 2006 r. do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych trzy działki rolne:
- A – łąka trwała – 0,69 ha – nr dz. [...],
- B – łąka trwała – 1,56 ha – nr dz. [...],
- C – łąka trwała – 1,56 ha – nr dz. [...], [...], [...].
W ocenie organu odwoławczego "łąka trwała" jest uprawą, która kwalifikuje się zarówno do przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO), jak również uzupełniającej płatności obszarowej (UPO).
Organ podkreślił, iż powierzchnia deklarowanych we wniosku działek rolnych obejmująca powierzchnię działek rolnych A, B i C wynosi 3,81 ha. Powierzchnia stwierdzona obejmuje natomiast powierzchnię działki rolnej C i wynosi 1,56 ha. Wyliczenie procentowego zawyżenia powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej wynosi: (3.81 ha – 1.56 ha) x 100% / 1,56 ha = 144,23 %.
Następnie organ wskazał, iż w zakresie JPO, zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 1973/2004, za wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź nadzwyczajnych okoliczności, jeżeli w toku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu zostanie ustalona różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną większa od 30%, płatność nie przysługuje. W przypadku, gdy różnica będzie większa od 50% na producenta nakładana jest sankcja w wysokości równej różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną. Stawka JPO w 2006 r. wynosi 276,28 zł/ha, natomiast różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną wynosi 3,81 ha – 1,56 ha = 2,25 ha. Wysokość sankcji wynosi zatem 2,25 ha x 276,28 zł/ha = 621,63 zł.
W zakresie UPO, zgodnie z art. 51 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, jeżeli w toku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu zostanie ustalona różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną większa od 20%, płatność nie przysługuje. W przypadku, gdy różnica będzie większa od 50% na producenta nakładana jest sankcja w wysokości równej różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną. Stawka UPO w 2006 r. wynosi 313,45 zł/ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną wynosi 3,81 ha – 1 ,56 ha = 2,25 ha. Wysokość sankcji wynosi 2,25 ha x 313,45 zł/ha = 705,26 zł.
Podsumowując organ wskazał, iż z uwagi na to, że strona przyznała, że nie spełniała warunku posiadania wszystkich deklarowanych do płatności działek rolnych, za zasadne uznać należy uchylenie decyzji nr [...] z dnia [...] i odmowę przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r. z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych.
W dniu 15 października 2009 r. I. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. Skarżąca wskazała, iż nie zgadza się z sankcjami finansowymi, które przekraczają jej możliwości. W szczególności, iż nie jest winna zaistniałej sytuacji.
Skarżąca przyznała, iż złożyła podpisy pod źle wypełnionymi wnioskami. Uczyniła to pozostając w błędzie co do istoty sprawy. Po uzyskaniu wiedzy o swoim błędzie natychmiast zwróciła otrzymane dotychczas dopłaty, to jest za lat 2004, 2005 i 2006. Wskazał również, ze działka nr [...], na której jej ojciec za swego życia sadził ziemniaki i siał zboża, została zaorana, natomiast w chwili wypełniania wniosków była pastwiskiem, a nie łąką trwała.
Skarżąca podniosła, iż naprawiła już błędy dokonane przez pracownika Ośrodka Doradztwa Rolniczego, a próba nałożenia na nią kary nieadekwatnej do czynu czyni zaskarżone decyzje wadliwymi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30. sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25. lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na postanowienie
1. uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3. stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności.
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a zatem wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.p.s.a.).
Wniosek złożony przez skarżącą dotyczył przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r.. Ze względu na treść wniosku podstawę prawną decyzji stanowiła ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2007 r., Nr 35, poz. 217 ze zm.) wraz z wydanym na podstawie delegacji ustawowej par. 1 ust. 1 rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 lutego 2005 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2006 r. (Dz. U. Nr 42, poz. 280). Stosownie do treści przepisu art. 7 wskazanej powyżej ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, jeżeli:
1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, a więc 1 ha,
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności,
3) rolnikowi został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Ponadto rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw określonych rodzajów roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Wykaz tych roślin określony został rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 lutego 2005 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2006 r.
Na wstępie należy wskazać, iż niniejsze postępowanie administracyjne toczyło się w trybie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną przyznającą skarżącej określone płatności do gruntów rolnych. Ujawnienie przez organ administracji nowych okoliczności związanych z nie posiadaniem przez skarżącą całości gruntów rolnych zgłoszonych do płatności zasadnie stanowiło podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 par. 1 pkt 5 k.p.a..
Analizując wniosek skarżącej o przyznanie płatności bezpośrednich wskazać należy – za organem odwoławczym – iż to do rolnika należy wskazanie powierzchni, w stosunku do której ubiega się o przyznanie określonego rodzaju płatności. Płatności obszarowe przyznawane są bowiem wyłącznie na wniosek rolnika. Ponadto należy wskazać, iż nie ulega wątpliwości, że dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności winny być zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, w szczególności wymóg ten dotyczy powierzchni gruntów rolnych, w stosunku do których zgłoszone jest żądanie przyznania płatności. Błędne wskazanie powierzchni gruntów rolnych pociąga za sobą określone konsekwencje. Przepis art. 22 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz., Nr L 141, z dnia 30 kwietnia 2004 roku, str.18 – 58 ze zm.), przewidują możliwość – nie związanego z poniesieniem jakichkolwiek konsekwencji – cofnięcia wniosku o przyznanie płatności. Możliwość taka ograniczona jest jednak czasowo i trwa do dnia, w którym właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym lub jeżeli powiadomiły go o zamiarze kontroli na miejscu.
Mając na uwadze, iż mamy do czynienia w niniejszej sprawie z oczywistą błędnością wniosku w zakresie wielkości powierzchni gruntów rolnych zgłoszonych do płatności ujawnioną w następstwie kontroli przeprowadzonej na miejscu, to wskazać należy iż nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania instytucja pozwalająca na odstąpienie od obarczenia rolnika konsekwencjami nieprawidłowości w złożonym wniosku.
Analizując wyniki postępowania kontrolnego należy stwierdzić, iż prawidłowo została ustalona przez organy administracji wielkość procentowego zawyżenia powierzchni deklarowanej do powierzchni stwierdzonej. Wyniki powyższe tym bardziej nie budzą wątpliwości, że są następstwem ustaleń bazujących na przyznaniu przez samą skarżącą okoliczności związanych z nie posiadaniem przez nią dwóch z trzech działek zgłoszonych do płatności. W takiej sytuacji w sposób prawidłowy organy administracji ustaliły, iż w sprawie znajduje zastosowanie, obowiązujący w czasie ubiegania się o przyznanie płatności, przepis art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. (WE) z 2004 r., Nr L 345, str. 1 - 84 ze zm.) stanowiący, iż z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli jednak ta różnica przekracza 30% stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Natomiast w przypadku gdy różnica ta przekracza 50%, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę.
Konkludując należy zatem wskazać, iż mając na uwadze, że wielkość zawyżenia powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej wynosi 144,23%, to organy administracji w sposób odpowiadający prawu nie tylko odmówiły skarżącej przyznania płatności za 2006 r., ale również zastosowały sankcje polegające na wykluczeniu skarżącej z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym i ustaleniu, iż kwota ta będzie odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę.
Z tych wszystkich względów skargę jako bezzasadną należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.).
M.O.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło