II SA/Łd 916/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi- Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie : WSA Jolanta Rosińska (spr.), p.o. Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K. na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rozbiórki wiaty stalowo-drewnianej oraz z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rozbiórki budynku gospodarczego oddala obie skargi. - S. K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł: - Nr [...] (znak:[...]) z dnia [...] w przedmiocie uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] Nr [...] (znak:[...] ) i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, oraz - Nr [...] (znak:[...]) z dnia [...] w przedmiocie uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], Nr [...] (znak:[...]) i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Jak wynika z załączonych do akt administracyjnych dokumentów, S. K. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., iż na nieruchomości należącej do W. K., położonej w miejscowości W. 5, gm. W. zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę dwa obiekty budowlane. W dniu 29 czerwca 2000 r. przeprowadzono wizję lokalną na przedmiotowej nieruchomości, w toku której W. K. wyjaśnił do protokołu, iż budynek gospodarczy i wiata stalowo - drewniana istnieją od 8 lat. W trakcie wizji ustalono, iż budynek gospodarczy zbudowany jest z pustaków żużlobetonowych, a zlokalizowany przy granicy. W budynku tym prowadzone są roboty budowlane obejmujące wymianę stropodachu. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] (znak:[...]) zobowiązał W. K. do dostarczenia opracowania stanu technicznego obiektu budowlanego - wiaty stalowo - drewnianej, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, usytuowanego przy granicy z nieruchomością S. K., w terminie do dnia 15 marca 2001 r. Jak wskazał organ, budowa przedmiotowego obiektu została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. i w tej sytuacji do tego obiektu znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie z regulacją powyższej ustawy w razie wzniesienia obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zezwolenia, organ ma możliwość wydania nakazu rozbiórki (art. 37 prawa budowlanego z 1974 r.) lub legalizacji samowoli budowlanej przez wydanie zezwolenia na jego użytkowanie (art. 42 prawa budowlanego z 1974 r.). Zastosowanie nakazu rozbiórki jest obligatoryjne, gdy samowoli dokonano na terenie, który nie jest przewidziany pod zabudowę lub jest przewidziany pod innego rodzaju zabudowę; obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r.). Jeżeli w sprawie nie zostaną stwierdzone powyższe okoliczności, organ nie ma podstaw do odmowy legalizacji obiektu, wydaje wówczas nakaz wykonania w oznaczonym terminie, zmian i przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, a następnie pozwolenie na użytkowanie tego obiektu (art. 40 i 42 prawa budowlanego z 1974 r.). Jak wskazał organ, w przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki, wobec czego zobowiązał inwestora do przedstawienia określonej dokumentacji. Po otrzymaniu wymaganych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [....] Nr [...] nakazał W. K. rozbiórkę wiaty metalowo - drewnianej, wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, będącej w złym stanie technicznym powodującej swym istnieniem niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, jak również przyczynia się do pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Jak podał organ z opracowania przedstawionego przez inwestora wynika, iż wiata jest w złym stanie technicznym, a zebrany w sprawie materiał dowodowy umożliwił ocenę, iż brak jest przesłanek do legalizacji wybudowanego samowolnie obiektu budowlanego. W odwołaniu od powyższej decyzji W. K. podniósł, iż wiata owszem jest w złym stanie technicznym, należy dokonać określonych robót celem wyeliminowania tych nieprawidłowości. Remont ten, w jego ocenie, nie wymagałby pozwolenia na budowę, gdyż metalowy szkielet wiaty nie będzie wymieniony, a remont dotyczyłby wyłącznie pokrycia dachu. Przede wszystkim jednak budowa wiaty nie wymagała pozwolenia na budowę, gdyż jest ona niezbędna do prawidłowego gospodarowania, ponieważ przechowuje on tam swoje maszyny rolnicze. Natomiast okoliczności określone w art. 37 prawa budowlanego z 1974 r. są dowolną spekulacją organu decyzyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy po zapoznaniu się z dokumentami zawartymi w aktach, odwołaniem i załączoną opinią techniczną stwierdził, iż organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego nie uzasadnił w żaden sposób zastosowanej podstawy prawnej decyzji i dlatego trudno ocenić jej zasadność. Stwierdził, iż w oparciu o zgromadzone w aktach dokumenty na podstawie art. 37 prawa budowlanego z 1974 r. nie było możliwości orzeczenia nakazu rozbiórki. Przedłożona opinia o stanie technicznym, zdaniem organu jest sporządzona lakonicznie i winna być w znacznej części uzupełniona, do czego organ I instancji winien zobowiązać W. K. Pismo S. K. z dnia 2 czerwca 2000 r. informujące organ nadzoru o samowoli budowlanej dotyczyło również budynku gospodarczego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] zobowiązał więc W. K. do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych polegających na remoncie istniejącego budynku gospodarczego, obejmującego wymianę stropodachu, wykonywanych bez wymaganego prawem zgłoszenia. Po czym, decyzją z dnia [...] Nr [...] organ nakazał wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskanie pozwolenia na ich wznowienie. Inwestor na mocy tej decyzji został zobowiązany do wykonania dokumentacji powykonawczej, opracowania opinii technicznej potwierdzającej przydatność obiektu do użytkowania oraz po spełnieniu powyższych obowiązków do wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, w terminie do dnia 15 listopada 2000 r. W. K. dostarczył żądaną dokumentację jednak bez aktualnej mapy geodezyjno - wysokościowej do celów projektowych i dlatego organ postanowieniem z dnia [...] (Nr[...]) zobowiązał go do uzupełnienia dokumentacji w terminie do dnia 31 grudnia 2000 r. Następnie decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał inwestorowi rozbiórkę budynku gospodarczego posadowionego przy granicy nieruchomości należącej do S. K. W uzasadnieniu podał, że w toku postępowania stwierdzono wykonanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, które na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) inwestor był zobowiązany uzyskać. Roboty budowlane obejmowały wymianę elementów konstrukcyjnych. Jak wyjaśnił organ, inwestor nie wykonał postanowienia z dnia [...] wobec czego uznać należało, iż nie wykonał decyzji z dnia [...] zobowiązującej go do wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. W. K. złożył do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości. Wyjaśnił, że obowiązki nałożone decyzją z dnia [...] wykonał w miesiącu listopadzie 2000 r., dlatego odpadły przesłanki do jej wydania, a w konsekwencji do realizacji kwestionowanej decyzji. Mapa geodezyjno - wysokościowa jest w trakcie realizacji i przedłoży ją w miesiącu marcu 2001 r. Od kilku miesięcy jest chory i stan zdrowia uniemożliwił mu wykonanie tego obowiązku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestor wywiązał się z obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] i w tej sytuacji wydanie następnego postanowienia nakładającego kolejne zobowiązania było niedopuszczalne. Organ wskazał jednocześnie, iż powołanie się na regulację art. 51 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. jest niezgodne z prawem. Obowiązkiem organu jest sprawdzenie czy przedstawiona dokumentacja jest zgodna ze stanem faktycznym (w trakcie wizji lokalnej), a następnie przekazanie sprawy do Starostwa Powiatowego celem udzielania pozwolenia na użytkowanie. Na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] i [...] skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył S. K. Wskazał, że wybudowane samowolnie przez W. K. budynki utrudniają mu korzystanie z własnej nieruchomości. Wniósł o utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] i z dnia [...] nakazujących rozbiórkę obiektów budowlanych. W odpowiedzi na skargi strona przeciwna wniosła o ich oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi nie są zasadne. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był przeto rozpoznać skargi w oparciu o przepisy nowej ustawy. W myśl art. 3 § 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności publicznej i stosują środki określone w ustawie. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia są dwie decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Pierwsza z nich, oznaczona Nr [...] z dnia [...] dotyczy wiaty stalowo- drewnianej istniejącej, zgodnie z wyjaśnieniami właściciela nieruchomości W. K. złożonymi w dniu 29 czerwca 2000 r. od ok. 8 lat, a zatem wzniesionej w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zmianami ). Organy Nadzoru Budowlanego niewadliwie przeto uznały, że do wskazanego obiektu budowlanego z mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zmian. ) mają zastosowanie przepisy poprzednio obowiązującej ustawy, która przewidywała dwa instrumenty prawne w przypadku wzniesienia obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia właściwemu organowi. Na gruncie Prawa budowlanego z 1974 r. organ mógł bowiem zgodnie z art. 37 ust. 1 wydać nakaz przymusowej rozbiórki obiektu albo wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji samowolnej budowy i wydania decyzji zezwalającej na jego użytkowanie na podstawie art. 42 tegoż Prawa budowlanego. ( vide: wyrok NSA z dnia 17 maja 1999 r. IV S.A. 783/97 LEX nr 47283 w Warszawie ). W niniejszej sprawie, w dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał postanowienie zobowiązujące właściciela nieruchomości W. K. do złożenia opracowania zawierającego opinię techniczną dotyczącą przedmiotowej wiaty w terminie do dnia 15 marca 2001 r., a tym samym zmierzające do legalizacji jej budowy. Właściciel nieruchomości powyższy obowiązek wykonał. Nie ulega wątpliwości, że treść tej oceny potwierdza zły stan techniczny opiniowanego obiektu. Nie wynika z niej jednak – co trafnie podkreślił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – aby istniejący obiekt powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a zatem zaistnienie przesłanki wyłączającej legalizację, a przewidzianej w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Należy zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż załączona do akt sprawy opinia jest zbyt lakoniczna, aby można było w oparciu o nią wyprowadzić jednoznaczny wniosek co do konieczności rozbiórki obiektu, a w zaistniałym stanie rzeczy organ nadzoru budowlanego i instancji winien rozważyć celowość wydania decyzji w trybie art. 40 powołanej ustawy. W złożonej skardze S. K. nie przedstawił jakichkolwiek argumentów natury faktycznej i prawnej, które mogłyby podważyć prawidłowość zaskarżonej decyzji. Argumentem takim nie może być w szczególności całkowicie gołosłowne stwierdzenie, iż wzniesione przez sąsiada budynki " utrudniają mu życie ". Wykonywane przez W. K. roboty budowlane w budynku gospodarczym nie miały charakteru " budowy" w rozumieniu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zmianami ). Właściwy organ nadzoru budowlanego mógł zatem w omawianym przypadku zastosować tryb postępowania określony przepisem art. 50 powołanej ustawy. ( vide: uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 0 października 1997 r. sygn. akt OPS 3/97 – ONSA 1998/1/3 ). Z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego jednoznacznie wynika, że w odniesieniu do robót wykonywanych w budynku gospodarczym organ nadzoru budowlanego wszczął właśnie postępowanie przewidziane w art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zmian. ), w wyniku którego prawomocnie wstrzymano wykonanie remontu obejmującego wymianę stropodachu, jako że skarga S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi w sprawie sygn. akt II S.A./Łd 1603/00 została oddalona. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zasadnie zatem powołując się na przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy zobowiązał W. K. do wykonania określonych czynności zmierzających do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a decyzja nr [...] wydana została w terminie określonym w przepisie art. 50 ust. 4. Inwestor wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków . W tym stanie rzeczy brak było podstaw do wydania kolejnej decyzji zobowiązującej inwestora do uzupełnienia dokumentacji powykonawczej o aktualną mapę geodezyjno – wysokościową do celów projektowych tym bardziej, że obowiązek ten nałożony został po upływie terminu wskazanego w powołanym przepisie art. 50 ust. 4 ustawy. Podkreślenia wymaga również fakt załączenia stosownej mapy do inwentaryzacji budynku gospodarczego, tyle tylko że sporządzonej w 1997 r., a zobowiązanie do złożenia kolejnej mapy nie zostało przez organ I instancji racjonalnie uzasadnione. Niewykonanie zatem tego dodatkowego zobowiązania nie mogło stanowić podstawy faktycznej decyzji Nr [...] z dnia [...] nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku, którą Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. jako wadliwą uchylił. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny obie skargi jako bezzasadne w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) oddalił.