II SA/Łd 916/08

Dnia 3 marca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości odwołania od decyzji dotyczącej zasiłku celowego postanawia: 1. przyznać skarżącej Z.K. prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie oddalić wniosek. B.C. W dniu 26 stycznia 2009 r. Z.K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że jest osoba niepełnosprawną, przewlekle chorą na cukrzycę, która prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Dochód skarżącej stanowi emerytura wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 929,52 zł, której znaczną część strona przeznacza na dietę cukrzycową i zakup leków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 11 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 916/08 przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata z urzędu i oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 17 lutego 2009 r. skarżąca złożyła sprzeciw od wskazanego wyżej postanowienia, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W sprzeciwie Z.K. podkreśliła trudną sytuację materialną oraz zdrowotną, w jakiej się znajduje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Po myśli art. 243 § 1 zd. 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 powołanej wcześniej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego), natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 i 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1). W rozumieniu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżącą działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 262 ustawy). Rozpoznając wniosek Z.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w pierwszej kolejności godzi się wyjaśnić, iż przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o przekazaniu według właściwości odwołania od decyzji dotyczącej zasiłku celowego. Sprawy dotyczące przyznania zasiłku celowego są niewątpliwie sprawami z zakresu pomocy i opieki społecznej, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit. a ustawy, co oznacza, że skarżąca z mocy prawa zwolniona jest z obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych. Skoro więc Z.K. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozstrzygnięcie jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w całości jest zbędne i dlatego też Sąd zobligowany jest oddalić wniosek strony w tym zakresie. Sąd przechodząc następnie do kwestii ustanowienia fachowego pełnomocnika dla skarżącej, uznał, że zasadnym jest uwzględnienie wniosku skarżącej o ustanowienie adwokata z urzędu, bowiem Z.K. wykazała w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że jest osobą niepełnosprawną, schorowaną, której znaczna część dochodu przeznaczana jest na zakup leków i dietę cukrzycową. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Sąd orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, art. 262, art. 239 pkt 1 lit. a i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. B.C.