II SA/Łd 916/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata J.S. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi K.C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania wynagrodzenia. AG Postanowieniem z dnia 29 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę K.C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2010 r. Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W dniu 10 stycznia 2011 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga kasacyjna na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi, wniesiona przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, oświadczając, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone w całości ani w części. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną jako wniesioną z uchybieniem ustawowego terminu. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył pełnomocnik strony, wnosząc o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte przez skarżącego ani w całości, ani w części. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 157, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W ślad za postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2010 r., II FZ 143/10 (System Informacji Prawnej Lex nr 643591) stwierdzić należy, że przepis art. 250 p.p.s.a. nie nakłada na sąd (referendarza sądowego) obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia musi bowiem podlegać ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu z treści art. 250 p.p.s.a. wywodzi się, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93, postanowienie NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II FZ 515/07, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 835/07, S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 316-317). Podzielając powyższy pogląd warto zwrócić uwagę, że postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek sądu (referendarza sądowego) ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że charakter czynności dokonanych przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika nie pozwala na przyjęcie, że pomoc prawna została faktycznie i profesjonalnie udzielona. Otóż wniesiona przez pełnomocnika skarga kasacyjna sporządzona została z uchybieniem terminu, przy czym, jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu oddalającym zażalenie, pełnomocnik nie skorzystał z przewidzianej w takich przypadkach instytucji przywrócenia terminu do dokonania czynności. Uprawnione jest zatem twierdzenie, że podjęte przez pełnomocnika działania nie mogły zostać uznane za faktycznie udzieloną pomoc prawną ani w postępowaniu kasacyjnym, ani zażaleniowym. Skoro zaś nie sposób stwierdzić, aby pomoc prawna była stronie skarżącej rzeczywiście udzielona, stanowi to podstawę do oddalenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia. Wobec powyższego na podstawie art. 250 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu. AG